W trakcie rozwoju psychofizycznego dziecka, ogromną rolę odgrywa stymulacja intelektualna dziecka. W tej kwestii ważne miejsce zajmują opiekunowie oraz środowisko, w którym dziecko przebywa. Rola zabawek i zabaw organizowanych dziecku jest tu jednak kluczowa.
Rynek jest obecnie zalewany przez zabawki stymulujące rozwój dziecka, ale tak naprawdę dla procesu psychorozwoju dziecka ważna jest przede wszystkim uwaga, którą należy dziecku poświęcić oraz swoboda, na którą trzeba mu pozwolić, by samo odkrywało otaczający go świat.
Rozmowa, mówienie i śpiewanie pozwala dziecku nauczyć się dźwięku oraz rozróżniania intonacji i akcentów. Dziecko wie, że w ten sposób chce mu coś przekazać i samo z wielkim zapałem zaczyna na swój sposób opowiadać o swoim malutkim świecie.
Istotniejszą rolę rozmowa odgrywa w procesie nauki, kiedy to dziecko poznaje rzeczy i przypisane im nazwy. W tym miejscu jest ukryta jednak pułapka: dziecko nazywa przedmiot lub czynność w ?swoim" języku, a w 99% opiekunowie powtarzają za nim te określenie, gdy chcą mu np. poczytać to mówią, że będzie ?badećka" a nie ?bajeczka". To nie jest dobre, ponieważ jest to język dziecka, a nie ten, który powinno ono opanować. Dlatego też należy pozwalać dzieciom mówić jak potrafią i chwalić każdy ich postęp, jednakże sami opiekunowie powinni wysławiać się w sposób prawidłowy.
Powinno się również pozwalać dzieciom na kreatywność podczas zabawy. Jeśli dziecko chce toczyć po podłodze wałek do ciasta, należy mu na to pozwolić. Piankowy wałeczek może nie dawać takich możliwości, jakie dziecko widziało w drewnianym wałku. Wiadomo, że niebezpieczne przedmioty nie mogą służyć dziecku za zabawkę, ale jeśli chce mu się odebrać ten obiekt, lub odciągnąć go od groźnej zabawy, to należy albo wytłumaczyć, że jest to niebezpieczne, albo znaleźć mu inny obiekt zainteresowań. Metoda, jaką się wybierze dla rozwiązania tego problemu, jest uzależniona od wieku dziecka oraz stopnia jego rozwoju intelektualnego.
Z zabawek, jakie są polecane przez producentów, godne polecenia są różnokształtne klocki, które wkłada się do pojemniczka przez dopasowane otworki, różnego typu tablice do rysowania, jak również zwykłe kartki, po których dziecko może rysować i malować, gdy tylko nauczy się trzymać kredkę/pędzel.
W prawidłowym rozwoju potrzebny jest również kontakt z innymi dziećmi, które tak naprawdę potrafią wzajemnie uczyć się, pomagać sobie i wzajemnie stymulować się do dalszego rozwoju, pozytywnie bądź negatywnie.
Książki i opowiadanie bajek to elementy wspomagające w dużym stopniu rozwój. Pomagają dziecku rozwinąć wyobraźnię, słownictwo oraz w późniejszym czasie rozwinąć się literacko. Czytanie, zwłaszcza przed snem, ma też wpływ na zacieśnienie więzi miedzy opiekunem a dzieckiem.
W rozwoju fizycznym wspaniałym stymulatorem jest basen, który rozwija mięśnie, poprawia motorykę, uczy koordynacji oraz działa na postawę. Chodzenie z dzieckiem na basen uczy większej odpowiedzialności oraz zacieśnia więź, a najważniejsze jest to, że rozwija w dziecku poczucie bezpieczeństwa i zaufania do opiekuna, który mu towarzyszy w tych wyprawach. Z tego właśnie powodu zaleca się, by eskapady na pływalnie odbywały się zawsze z tym samym opiekunem. Jeden i ten sam opiekun to gwarant dla dziecka, ale również i dla dorosłych, ponieważ ta osoba wie, co dziecko może zrobić i zna jego zachowanie na basenie.
Co oprócz zabawek
Stymulacja rozwoju psychofizycznego dziecka jest ważnym elementem kształtowania się postawy społecznej dziecka, jak również wykształcenia i nabycia umiejętności, które później dziecko będzie w sobie rozwijało. Nie potrzeba do tego specjalnych zabawek a jedynie dużo miłości, cierpliwości i chęci współpracy z dzieckiem.
Warto pamiętać, że nastawienie psychiczne i stan emocjonalny opiekunów mają diametralny wpływ na rozwój dziecka, dlatego jeśli ktoś umrze należy podzielić się z dzieckiem swoim żalem, ale jeśli ktoś wywołuje agresję nie wolno ani dzielić się z dzieckiem swoimi emocjami, ani ich na nim wyładowywać. Dziecko jest bystrym obserwatorem i samo domyśli się, że coś się stało i wtedy należy przyjąć jego pociechę.
Środowisko ma wpływ na dziecko już od momentu jego rozwoju w macicy. Dlatego też należy stworzyć dziecku zawsze przyjazne warunki rozwoju. Metoda wychowawcza, jaką obiorą opiekunowie, powinna być oparta na miłości i kontrolowanej swobodzie dla ciekawości dziecka – ta swoboda to możliwość wybrania drogi do raczkowania i kontrola polegająca na usunięciu przeszkód z tej drogi, którymi dziecko mogłoby coś sobie zrobić. Czasem przytulenie jest najlepszym impulsem dla rozwoju, dlatego nie wolno szczędzić dziecku czułości i pozwolić, by jego dzieciństwo było naprawdę najpiękniejszym okresem.
Joanna Skłodowska
(more…)