Nazwa choroby pochodzi od greckiego słowa "schizo", czyli "rozczepiam".
Nazwa choroby pochodzi od greckiego słowa "schizo", czyli "rozczepiam".
[[OPENX]]
Schizofrenia
to głębokie zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się nieprawidłowościami
myślenia, postrzegania, emocji i zachowania. Do jej podstawowych symptomów
należą tzw. objawy psychotyczne – urojenia i halucynacje – które polegają na
zakłóceniu kontaktu z rzeczywistością oraz zaburzeniu koncentracji, myślenia i
mowy.
Wyróżnia
się pięć podtypów schizofrenii:
-
paranoidalną (obecność spójnych urojeń
wielkościowych i prześladowczych, halucynacje słuchowe, intensywne emocje), -
zdezorganizowaną (brak powagi i niespójność
zachowania, zdezorganizowane urojenia skoncentrowane na ciele chorego, brak
dbałości o higienę), -
katatoniczną
(silne stany podniecenia i pobudzenia przeplatane osłupieniem i zamieraniem w
bezruchu; urojenia i halucynacje dotyczące śmierci i zniszczenia), -
rezydualną (brak urojeń i halucynacji,
spłycenie i nieadekwatne wyrażanie emocji, upośledzenie podstawowych czynności
higienicznych, izolacja społeczna, osobliwe zachowania, apatia) -
niezróżnicowaną (brak kryteriów diagnostycznych
innych typów schizofrenii, słabe przystosowanie interpersonalne).
Schizofrenię
można też podzielić ze względu na nasilenie: na ostrą (nagłe wystąpienie w
pełni rozwiniętych objawów) i przewlekłą (chroniczną, w której występuje
dłuższy i bardziej stopniowy okres pogarszania stanu zdrowia).
Szacuje
się, że na schizofrenię zapada około 1 procent populacji (częściej mężczyźni). Pierwszy epizod pojawia się najczęściej pod koniec okresu
dojrzewania lub we wczesnej dorosłości, przy czym u mężczyzn pojawia się on
wcześniej (przed 25 rokiem życia), natomiast u kobiet około 25 roku życia. Schizofrenia
może rozwijać się bardzo szybko (w ciągu kilku miesięcy) bądź też powoli (do
kilku lat).
Jednym
z pierwszych objawów schizofrenii jest unikanie kontaktu ze światem
otaczającym. Osoba chora ma problemy z komunikowaniem się z innymi: zapomina
słów, z czasem zaczyna mylić ich kolejność w zdaniu. W zależności od typu
schizofrenii, mogą pojawiać się dziwaczne, męczące urojenia i omamy, zachowania
nieadekwatne do sytuacji. Omamy są zwykle słuchowe, rzadziej wzrokowe. Chory
słyszy głosy komentujące jego zachowanie lub nakazujące mu coś zrobić.
Schizofrenik często dopatruje się związku między neutralnymi wydarzeniami a
jego osobą, np. idąc ulicą ma wrażenie, że każdy się z niego śmieje lub
obmawia. Depresja i manie to zaburzenia często towarzyszące schizofrenii.
Istnieje kilka źródeł podatności zapadania na to
zaburzenie. Liczne badania wskazują, że podatność ta może być dziedziczona.
Istotną rolę mogą odgrywać także powikłania okołoporodowe, nieprawidłowości w
budowie mózgu (powiększenie komór, mniejsze płaty czołowe), zaburzenia
działania neuroprzekaźników (głównie dopaminy), pozostawanie pod trwałym
działaniem stresu. Brak jednak jednoznacznej odpowiedz na pytanie, co jest
najważniejszym determinantem zachorowalności.
Podstawą
leczenia jest farmakoterapia z użyciem typowych środków przeciwspychotycznych,
które działają głównie poprzez blokowanie receptorów dopaminowych. Jako przykład
tego typu środków podać można chlorpromazinę i haloperidol. Ważną rolę pełnią także neuroleptyki
atypowe (np. clozapina, olanzapina, risperidon, sertindole) oraz lit, środki przeciwdrgawkowe
i antydepresyjne. Cierpiącym na schizofrenię pomocna jest również psychoterapia.
Wczesne rozpoczęcie leczenia zwiększa szanse na spowolnienie i złagodzenie
przebiegu choroby.
Leave a Reply