\nNowy obiecuj\u0105cy lek na przewlek\u0142\u0105 obturacyjn\u0105 chorob\u0119 p\u0142uc. Czy jest nowa nadzieja na leczenie tej choroby – wywiad z specjalist\u0105 prof. Mirso\u0142awem Szmidt.\u00a0\n<\/p>\n
<\/p>\n
\nNowy obiecuj\u0105cy lek na przewlek\u0142\u0105 obturacyjn\u0105 chorob\u0119 p\u0142uc. Czy jest nowa nadzieja na leczenie tej choroby – wywiad z specjalist\u0105 prof. Mirso\u0142awem Szmidt.\u00a0\n<\/p>\n
\nPanie Profesorze, dlaczego coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy o POChP, chorobie niedocenianej jeszcze niedawno ?
\n<\/b>
\nRzeczywi\u015bcie, coraz cz\u0119\u015bciej w mediach s\u0142yszymy o szkodliwo\u015bci palenia. W gabinetach lekarskich lekarze r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bci nak\u0142aniaj\u0105 pacjent\u00f3w do porzucenia tego na\u0142ogu. Wyst\u0119powanie w Polsce przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc (POCHP), jest pok\u0142osiem rozpowszechnienia palenia papieros\u00f3w w latach wcze\u015bniejszych. Na szcz\u0119\u015bcie ro\u015bnie \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna zagro\u017cenia t\u0105 chorob\u0105. Z bada\u0144 wiemy, \u017ce nie wszyscy palacze zachoruj\u0105 na POChP, ale zawsze palenie tytoniu jest szkodliwe. Je\u015bli nie dotknie ono uk\u0142adu oddechowego, to wp\u0142ynie niekorzystnie na uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia lub wywo\u0142a inne skutki, w tym choroby nowotworowe (nie tylko w uk\u0142adzie oddechowym). W odniesieniu do uk\u0142adu oddechowego, palenie papieros\u00f3w u oko\u0142o 15% pal\u0105cych mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 POChP. Istot\u0105 tego schorzenia s\u0105 w cz\u0119\u015bci nieodwracalne zmiany prowadz\u0105ce do ograniczenia czynno\u015bci p\u0142uc. Podstawowym badaniem przy pomocy, kt\u00f3rego rozpoznaje si\u0119 POCHP jest dobrze wykonane badanie spirometryczne. Miar\u0105 stopniowego pogarszania si\u0119 czynno\u015bci p\u0142uc jest roczny ubytek wska\u017anika FEV1, czyli nat\u0119\u017conej obj\u0119to\u015bci wydechowej w pierwszej sekundzie. Od 30 roku \u017cycia u zdrowej osoby ubywa oko\u0142o 25 ml tego wska\u017anika, a u chorych na astm\u0119 ju\u017c ok. 38 ml. Natomiast, u chorych na POChP przy\u015bpieszone starzenie p\u0142uc jest znacznie wi\u0119ksze, wynosi oko\u0142o 50 ml spadku FEV1 rocznie. Mo\u017cna powiedzie\u0107, i\u017c POCHP prowadzi do przy\u015bpieszonego starzenia si\u0119 p\u0142uc.<\/p>\n
W najbli\u017cszych 10 latach liczba zgon\u00f3w z powodu POChP na \u015bwiecie zwi\u0119kszy si\u0119 o 30%. W Polsce, w populacji powy\u017cej 40 roku \u017cycia POChP wst\u0119puje u 11% os\u00f3b. Choroba ta bardzo oddzia\u0142uje na jako\u015b\u0107 \u017cycia chorego, gdy\u017c powoduje ograniczenie wentylacji p\u0142uc, przez co zmniejsza wydolno\u015b\u0107 oddechow\u0105.\n<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\nJakie s\u0105 dzi\u015b dost\u0119pne metody leczenia POChP? Czy s\u0105 one satysfakcjonuj\u0105ce?\n<\/p>\n
<\/b><\/b><\/p>\n
\n
\nNajlepsza i najpewniejsza, do stosowania na ka\u017cdym etapie POCHP metoda, to zaprzestanie palenia tytoniu, poniewa\u017c to niefarmakologiczne post\u0119powanie hamuje post\u0119p choroby. Natomiast, leczenie farmakologiczne na obecnym etapie jest w du\u017cym stopniu niesatysfakcjonuj\u0105ce. Opiera si\u0119 na leczeniu objawowym, czyli podawaniu lek\u00f3w, kt\u00f3re rozszerzaj\u0105 oskrzela i poprawiaj\u0105 wentylacj\u0119, a przez to wymian\u0119 gazow\u0105. Zapalenie w POChP, i z tym jest zasadnicza trudno\u015b\u0107, jest odmienne ni\u017c zapalenie w astmie. Zapalenie w astmie w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w \u0142atwo poddaje si\u0119 dzia\u0142aniu glikokortykosteroid\u00f3w. Zapalenie w POChP jest inne i dopiero w bardzo zawansowanych stadiach, kiedy wska\u017anik FEV1 wynosi < 50% mo\u017cemy liczy\u0107 si\u0119 z op\u0142acalnym, z medycznego punktu widzenia, dzia\u0142aniem wziewnych glikokortykosteroid\u00f3w. Czekamy na lek, kt\u00f3ry pozwoli bardziej wp\u0142yn\u0105\u0107 na to odmienne od zapalenia w astmie, zapalenie w POChP.\n<\/p>\n
\n
\nW\u0142a\u015bnie, leki, kt\u00f3re dzi\u015b stosuje si\u0119 w terapii POChP, tak naprawd\u0119 zosta\u0142y stworzone z my\u015bl\u0105 o leczeniu astmy…<\/b>\n<\/p>\n
\n
\nTak, leki stosowane w POChP jest to w\u0142a\u015bciwie zestaw lek\u00f3w stosowanych r\u00f3wnie\u017c w astmie. Podstawowymi s\u0105 leki rozszerzaj\u0105ce oskrzela. S\u0105 to kr\u00f3tko- i d\u0142ugo-dzia\u0142aj\u0105ce beta 2 mimetyki
\n(salbutamol, formoterol, salmeterol). Inna grupa lek\u00f3w o dzia\u0142aniu rozszerzaj\u0105cym oskrzela, to leki antycholinergiczne (kr\u00f3tko- i dlugo-dzia\u0142ajace ? ipratropium i tiotropium). Stosujemy tak\u017ce wziewne glikokortykosteroidy, ale dopiero w ci\u0119\u017ckiej POCHP. W zaostrzeniach musimy stosowa\u0107 tzw. glikokortykosteroidy uk\u0142adowe – jak wskazuje sama nazwa, dzia\u0142aj\u0105ce na ca\u0142y organizm, licz\u0105c si\u0119 z ryzykiem dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych. Oczywi\u015bcie, w zaostrzeniach stosujemy tak\u017ce antybiotyki. I to jest praktycznie nasze ca\u0142e armamentarium w POChP.\n<\/p>\n
\n
\nJakie s\u0105 obecnie trendy, kierunki bada\u0144 nad POChP?<\/b>\n<\/p>\n
\n
\nZ obserwacji klinicznych i bada\u0144 nad POChP, wynika, i\u017c choroba ta prowadzi do inwalidztwa. Pogarsza ona jako\u015b\u0107 \u017cycia, powoduje, \u017ce cz\u0142owiek przestaje uczestniczy\u0107 w \u017cyciu zawodowym i spo\u0142ecznym, skraca ona \u017cycie. Dominuj\u0105cym objawem jest duszno\u015b\u0107. W zaawansowanej chorobie ograniczaj\u0105ca wykonywanie podstawowych czynno\u015bci zwi\u0105zanych z codziennym funkcjonowaniem. Dramatycznym wydarzeniem w przebiegu POCHP s\u0105 zaostrzenia choroby, b\u0119d\u0105ce niekiedy przyczyn\u0105 zgonu. Ci\u0119\u017ckie zaostrzenia, wymagaj\u0105ce hospitalizacji, s\u0105 przyczyn\u0105 znacznych koszt\u00f3w ponoszonych przez plac\u00f3wki s\u0142u\u017cby zdrowia. Coraz wi\u0119cej r\u00f3wnie\u017c wiemy o towarzysz\u0105cych tej chorobie zmianach w innych w innych narz\u0105dach i uk\u0142adach organizmu ( rozwijaj\u0105ce si\u0119 w przebiegu POCHP wyniszczenie, choroby uk\u0142adu sercowo naczyniowego, czy depresja i zaburzenia czynno\u015bci poznawczych) ). To s\u0105 tylko niekt\u00f3re ze szk\u00f3d wywo\u0142anych przez POChP. Inny nurt badawczy wi\u0105\u017ce si\u0119 z wyodr\u0119bnianiem w ramach tego zespo\u0142u – przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc, postaci choroby, kt\u00f3re nie s\u0105 do siebie podobne, i kt\u00f3re mog\u0105 nawet w inny spos\u00f3b reagowa\u0107 na leczenie, S\u0105 to fenotypy POChP. Jest np. taki fenotyp POChP, kt\u00f3ry upodabnia si\u0119 do astmy, ma wiele jej cech i chorych tych nale\u017cy leczy\u0107 w spos\u00f3b zbli\u017cony do astmy, czyli wcze\u015bnie stosowa\u0107 wziewne glikokortykosteroidy. Jest r\u00f3wnie\u017c fenotyp tzw. czystej rozedmy p\u0142uc, zupe\u0142nie odmienny i wymagaj\u0105cy innej metody leczenia (uzupe\u0142nianie niedoboru alfa1 antytrypsyny). Trwaj\u0105 tak\u017ce badania nad zapaleniem w b\u0142onie \u015bluzowej oskrzeli, udzia\u0142em poszczeg\u00f3lnych kom\u00f3rek, mediator\u00f3w, cytokin i innych czynnik\u00f3w o dzia\u0142aniu prozapalnym.\n<\/p>\n
\n
\nInny istotny kierunek badawczy, to jest poszukiwanie nowych lek\u00f3w na t\u0119 ci\u0119\u017ck\u0105, wywo\u0142uj\u0105c\u0105 inwalidztwo, skracaj\u0105c\u0105 \u017cycie chorob\u0119. Dotychczasowe leki o dzia\u0142aniu przeciwzapalnym, glikokortykosteroidy, niezupe\u0142nie sprawdzaj\u0105 si\u0119 w POChP.\n<\/p>\n
\nNiedawno opublikowane zosta\u0142y wyniki bada\u0144 III fazy nad roflumilastem. Jak wpisuj\u0105 si\u0119 one w te kierunki badawcze, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142 Pan Profesor?<\/b>\n<\/p>\n
\n
\nOd kilkunastu ju\u017c lat trwa\u0142y badania nad bardzo ciekaw\u0105 grup\u0105 cz\u0105steczek, a mianowicie nad inhibitorami fosfodiesterazy 4 (PDE4). Fosfodiesteraza 4 jest enzymem wyst\u0119puj\u0105cym w kom\u00f3rkach zapalnych, kt\u00f3re bior\u0105 udzia\u0142 w zapaleniu w oskrzelach w POChP. Istot\u0105 dzia\u0142ania inhibitor\u00f3w fosfodiesterazy 4 jest zahamowanie tego enzymu, przez co wzrasta st\u0119\u017cenie cyklicznego AMP w kom\u00f3rce i dochodzi do zmniejszonego uwalniania si\u0119 z niej czynnik\u00f3w prozapalnych: mediator\u00f3w chemicznych, cytokin, wszystkich czynnik\u00f3w zapocz\u0105tkowuj\u0105cych i podtrzymuj\u0105cych zapalenie. Spo\u015br\u00f3d wielu substancji chemicznych badanych pod wzgl\u0119dem tej zdolno\u015bci najbardziej zaawansowane s\u0105 badania nad cz\u0105steczk\u0105 o nazwie roflumilast.\n<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\nOstatnio, w sierpniu 2009 opublikowano wyniki du\u017cych, mi\u0119dzynarodowych bada\u0144 III fazy, w presti\u017cowym mi\u0119dzynarodowym czasopi\u015bmie "Lancet".\n<\/p>\n
<\/b><\/p>\n
\n
\nWyniki tych bada\u0144, w kt\u00f3rych ja i m\u00f3j zesp\u00f3\u0142 uczestniczyli\u015bmy, s\u0105 zach\u0119caj\u0105ce i dowodz\u0105, \u017ce przyb\u0119dzie nam nowy lek o dzia\u0142aniu przeciwzapalnym, kt\u00f3ry poprawi wyniki dotychczasowego leczenia. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce stosowanie jednej tabletki dziennie, zawieraj\u0105cej 500 mcg roflumilastu, poprawia czynno\u015b\u0107 p\u0142uc i zmniejsza liczb\u0119 zaostrze\u0144. Dla nas lekarzy, a tym bardziej dla chorych nies\u0142ychanie wa\u017cnym jest wp\u0142yw leku na zmniejszanie liczby zaostrze\u0144. Okazuje si\u0119, \u017ce mo\u017cemy, dzi\u0119ki zastosowaniu roflumilastu, zapobiec \u015brednio co sz\u00f3stemu umiarkowanemu lub ci\u0119\u017ckiemu zaostrzeniu Dodanie roflumilastu do salmeterolu lub tiotropium (leki o dzia\u0142aniu rozszerzaj\u0105cym oskrzela), w ka\u017cdym z tych modeli leczenia, by\u0142o korzystne. Badania wykaza\u0142y, \u017ce jest warto\u015b\u0107 dodatkowa z jednoczesnego stosowania d\u0142ugo-dzia\u0142aj\u0105cego leku rozszerzaj\u0105cego oskrzela i nowego leku o dzia\u0142aniu przeciwzapalnym. Dodanie roflumilastu do salmeterolu powodowa\u0142o spadek zaostrze\u0144 o przesz\u0142o jedn\u0105 trzeci\u0105 i wyd\u0142u\u017ca\u0142o czas do pierwszego umiarkowanego i ci\u0119\u017ckiego zaostrzenia.. W innym badaniu opublikowanym w 2007 roku r\u00f3wnie\u017c w ?Lancecie? wykazano 42%-owy spadek liczby wszystkich zaostrze\u0144 (bior\u0105c pod uwag\u0119 tak\u017ce lekkie). Potrzeba jeszcze dalszych bada\u0144 nad skuteczno\u015bci\u0105 roflumilastu w POCHP (np. por\u00f3wnanie ze skuteczno\u015bci\u0105 d\u0142ugo-dzia\u0142aj\u0105cych agonist\u00f3w receptora beta2 adrenergicznego stosowanych jednocze\u015bnie z wziewnymi glikokortykosteroidami, a tak\u017ce okre\u015blenie skuteczno\u015bci roflumilastu stosowanego jednocze\u015bnie z wziewnymi glikokortykosteroidami).\n<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\nWarto\u015b\u0107 dla pacjent\u00f3w…\n<\/p>\n
<\/b><\/p>\n
\n
\nRoflumilast poprawia czynno\u015b\u0107 p\u0142uc, zwi\u0119ksza wydolno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 chorych, poprawia jako\u015b\u0107 ich \u017cycia i zmniejsza liczb\u0119 zaostrze\u0144. Cztery opublikowane ostatnio badania nad roflumilastem obejmowa\u0142y ponad 4500 chorych. S\u0105 to olbrzymie badania i wyniki z takich bada\u0144 maj\u0105 du\u017c\u0105 rang\u0119 dowodow\u0105. Co tak\u017ce istotne, badania te dotyczy\u0142y chorych z umiarkowan\u0105 i ci\u0119\u017ck\u0105 POChP, czyli dotyczy\u0142y chorych w zaawansowanych stadiach choroby, w kt\u00f3rych rzeczywi\u015bcie potrzeba ju\u017c leku przeciwzapalnego. W lekkiej i umiarkowanej POChP wg wsp\u00f3\u0142czesnych mi\u0119dzynarodowych wytycznych zaleca sie same leki rozszerzaj\u0105ce oskrzela. Nie mamy jeszcze bada\u0144 nad stosowaniem roflumilastu w lekkich postaciach, ale by\u0107 mo\u017ce, w\u0142\u0105czenie tego leku dostatecznie wcze\u015bnie, spowoduje zmniejszenie rocznego spadku FEV1.\n<\/p>\n
\n
\nDo tej pory nastawienie lekarzy w stosunku do POChP by\u0142o do\u015b\u0107 nihilistyczne. Po pierwsze, w naszych polskich warunkach jest to choroba b\u0119d\u0105ca nast\u0119pstwem wieloletniego palenia papieros\u00f3w (czyli niejako na w\u0142asn\u0105 pro\u015bb\u0119). Po drugie, zmiany w oskrzelach i p\u0142ucach s\u0105 w cz\u0119\u015bci nieodwracalne. Po trzecie, nasze mo\u017cliwo\u015bci oddzia\u0142ywania na podstawowy proces zapalny w oskrzelach s\u0105 do\u015b\u0107 ograniczone wobec s\u0142abej podatno\u015bci zapalenia w POChP na glikokortykosteroidy. Teraz z nadziej\u0105 witamy roflumilast firmy Nycomed. Dodany do ju\u017c stosowanych lek\u00f3w rozszerzaj\u0105cych oskrzela daje dodatkowe korzy\u015bci. Lek ten zmniejsza liczb\u0119 zaostrze\u0144. Jak ju\u017c wspomniano zaostrzenia s\u0105 bardzo dramatycznym wydarzeniem w \u017cyciu chorego na POChP, mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 zgonu i stanowi\u0105 bardzo du\u017ce obci\u0105\u017cenie dla S\u0142u\u017cby Zdrowia. Wiemy r\u00f3wnie\u017c, ze szczeg\u00f3\u0142owych bada\u0144 skutk\u00f3w zaostrze\u0144, \u017ce do poprzedniego stanu powraca si\u0119 w ci\u0105gu wielu tygodni po zaostrzeniu, a u os\u00f3b z cz\u0119stymi zaostrzeniami pogarszanie si\u0119 czynno\u015bci p\u0142uc nast\u0119puje szybko.\n<\/p>\n
\n
\nSt\u0105d wzbogacenie naszych mo\u017cliwo\u015bci terapeutycznych o lek wp\u0142ywaj\u0105cy tak\u017ce na liczb\u0119 zaostrze\u0144, o nowym oryginalnym punkcie uchwytu i prostym, akceptowanym przez chorych dawkowaniu nale\u017cy traktowa\u0107 jako kolejny, wa\u017cny krok w leczeniu tej ci\u0119\u017ckiej choroby o znaczeniu spo\u0142ecznym.<\/p>\n
<\/p>\n