{"id":562,"date":"2009-10-29T10:10:01","date_gmt":"2009-10-29T09:10:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=562"},"modified":"2011-07-10T18:40:57","modified_gmt":"2011-07-10T16:40:57","slug":"3972-dieta-w-celiakii-jak-wyglada-dieta-bezglutenowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=562","title":{"rendered":"Dieta w celiakii. Jak wygl\u0105da dieta bezglutenowa?"},"content":{"rendered":"

\nCeliakia, choroba trzewna, nietolerancja glutenu? Jedynym sposobem
\nleczenia tego schorzenia jest dieta, czyli wyelimnowanie glutenu z
\n<\/p>\n

\nCeliakia, choroba trzewna, nietolerancja glutenu? Jedynym sposobem
\nleczenia tego schorzenia jest dieta, czyli wyelimnowanie glutenu z
\ndiety. Na jakie produkty zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119?<\/strong>\n<\/p>\n

\nZalecenia dietetyczne<\/strong>
\nW celiakii podstaw\u0119 post\u0119powania terapeutycznego stanowi sta\u0142a, \u015bci\u015ble przestrzegana dieta bezglutenowa. Mimo, i\u017c u wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w objawy nietolerancji glutenu zmniejszaj\u0105 si\u0119 z wiekiem, jednak u wszystkich chorych z rozpoznan\u0105 celiaki\u0105, niezale\u017cnie od jej postaci, dieta powinna by\u0107 stosowana przez ca\u0142e \u017cycie. Jedynie takie post\u0119powanie \u017cywieniowe zapobiega zaburzeniom\u00a0 rozwoju somatycznego, intelektualnego i emocjonalnego oraz zmniejsza ryzyko powik\u0142a\u0144 ( nowotwory jelita cienkiego, choroby o pod\u0142o\u017cu autoimmunologicznym ).\n<\/p>\n

\n
\nPod wzgl\u0119dem warto\u015bci od\u017cywczej dieta powinna opiera\u0107 si\u0119 na zasadach \u017cywieniowych obowi\u0105zuj\u0105cych w odniesieniu do dzieci zdrowych. Jad\u0142ospis chorego na celiaki\u0119 powinien by\u0107 odpowiednio urozmaicony i mo\u017cliwie zbli\u017cony do menu os\u00f3b zdrowych, jedynie z zast\u0105pieniem produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych gluten bezglutenowymi.\n<\/p>\n

\n
\nZ diety bezglutenowej nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie wyeliminowa\u0107:<\/strong>
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0m\u0105ki: pszenna, \u017cytnia, razowa
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0kasze: j\u0119czmienna (mazurska, per\u0142owa, p\u0119czak), manna, kuskus
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0p\u0142atki: j\u0119czmienne, \u017cytnie, pszenne, owsiane
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0otr\u0119by pszenne i owsiane, zarodki pszenne
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0pieczywo zwyk\u0142e i chrupkie z dodatkiem m\u0105k glutenowych oraz makarony z zabronionych m\u0105k
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0musli
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0op\u0142atki komunijne i komunikanty
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0pasztety, par\u00f3wki, kaszanki, salcesony ( w procesach technologicznych cz\u0119sto dodaje si\u0119 do nich bu\u0142k\u0119 pszenn\u0105 lub kasz\u0119 mann\u0119)
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0kie\u0142basy gorszego gatunku ( mog\u0105 zawiera\u0107 dodatek m\u0105ki)
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0kawa zbo\u017cowa i kakao owsiane
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0produkty zawieraj\u0105ce skrobi\u0119 pszenn\u0105 (\u017ale oczyszczon\u0105 z glutenu) lub skrobi\u0119 modyfikowan\u0105 (E1422) czy syrop skrobiowy
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0sucharki, biszkopty, wafelki, paluszki i inne ciastka z m\u0105k glutenowych
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0batony, czekolady i czekoladki nadziewane lub z \u0142omem waflowym, cukierki nadziewane, chipsy, cha\u0142wa
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0lody z autamatu
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0gumy do \u017cucia ka\u017cdego typu
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0wyroby z dodatkiem s\u0142odu
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0jogurty zawieraj\u0105ce skrobi\u0119 modyfikowan\u0105 nie znanego pochodzenia
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0sosy pomidorowe (mog\u0105 zawiera\u0107 m\u0105k\u0119), ale nie przeciery
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0zwyk\u0142y proszek do pieczenia oraz tradycyjne budynie
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0panierowane p\u00f3\u0142produkty, koncentraty zup i sos\u00f3w
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0konserwy mi\u0119sne i rybne\n<\/p>\n

\n
\nW diecie bezglutenowej niewskazane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ostre przyprawy (ocet, musztarda, papryka) i t\u0142uszcze zwierz\u0119ce (smalec, s\u0142onina, boczek, kwa\u015bna \u015bmietana). Z ostro\u017cno\u015bci\u0105 nale\u017cy podchodzi\u0107 do \u017celk\u00f3w i galaretek, gdy\u017c w ich technologii mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany gluten.\n<\/p>\n

\n
\nW jad\u0142ospisie powinny wyst\u0119powa\u0107 tylko takie produkty:<\/strong>
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0kukurydz\u0119, ry\u017c, ziemniaki, soj\u0119, soczewic\u0119, proso, tapiok\u0119, sago, kasztany, amarantus
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0kasze i m\u0105ki otrzymane z powy\u017cszych surowc\u00f3w
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0makarony, pieczywo i wyroby cukiernicze przygotowane z surowc\u00f3w bezgluteno-wych
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0skrobi\u0119 pszenn\u0105 dobrze oczyszczon\u0105, maisen\u0119 (skrobia kukurydziana)
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0kakao naturalne, herbaty czarne, zielone i owocowe
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0mleko i jego przetwory ( ostro\u017cnie z jogurtami ? mog\u0105 zawiera\u0107 skrobi\u0119)
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0mi\u0119sa i szlachetne w\u0119dliny, niekt\u00f3re podroby (w\u0105troba, p\u0142uca, nerki, ozory)
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0wszystkie warzywa i owoce
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0siemie lniane
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0cukier i mi\u00f3d
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0proszek do pieczenia bezglutenowy i budynie bezglutenowe
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0dro\u017cd\u017ce, sod\u0119 oczyszczon\u0105, w\u0119glan amonu, weglan sodu
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0czyst\u0105 \u017celatyn\u0119
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0produkty przeznaczone dla chorych na celiaki\u0119, kontrolowane pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci glutenu\n<\/p>\n

\n
\nW diecie chorego na celiaki\u0119 nale\u017cy dba\u0107 o dostarczenie mu odpowiedniej ilo\u015bci witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, gdy\u017c wch\u0142anianie tych element\u00f3w po\u017cywienia jest znacznie upo\u015bledzone. W jad\u0142ospisie powinno si\u0119 uwzgl\u0119dni\u0107 surowe warzywa i owoce oraz soki.\n<\/p>\n

\n
\nGdzie kupi\u0107 produkty bezglutenowe?<\/strong>\n<\/p>\n

\n
\nAsortyment gotowych surowc\u00f3w i produkt\u00f3w bezglutenowych jest obecnie bardzo du\u017cy. Pozwala to na urozmaicenie jad\u0142ospisu chorego i zbli\u017cenie go do menu zdrowych os\u00f3b. Na rynku dost\u0119pne s\u0105: pieczywo, makarony, m\u0105ki, wyroby ciastkarskie i desery. Dokonuj\u0105c zakup\u00f3w dla nietoleruj\u0105cych gluten, nale\u017cy dok\u0142adnie czyta\u0107 informacje na etykietkach produkt\u00f3w i unika\u0107 takich, kt\u00f3rych sk\u0142ad recepturowy nie jest jednoznacznie okre\u015blony.
\nNiekt\u00f3re produkty (np. sery \u017c\u00f3\u0142te, jogurty, gorsze gatunkowo w\u0119dliny) mog\u0105 czasem zawiera\u0107 dodatek glutenu. Przed podaniem ich\u00a0 choremu na celiaki\u0119 nale\u017cy sprawdzi\u0107 je p\u0142ynem Lugola. P\u0142yn ten jest uniwersalnym wykrywaczem skrobi, niestety ka\u017cdej, r\u00f3wnie\u017c pochodz\u0105cej z naturalnych produkt\u00f3w bezglutenowych. W polskich technologiach najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 m\u0105k\u0119 pszenn\u0105. Z tego powodu, produkt\u00f3w, w kt\u00f3rych przy u\u017cyciu p\u0142ynu Lugola wykryje si\u0119 obecno\u015b\u0107 skrobi, nie nale\u017cy podawa\u0107 osobom z celiaki\u0105. Jod zawarty w tym p\u0142ynie, maj\u0105cym kolor rubinowo-czerwony, barwi skrobi\u0119 na fioletowo, a bia\u0142ka na br\u0105zowo. Wyst\u0119powanie pojedynczych, drobnych, fioletowych ?kropek? w plasterku kie\u0142basy zakropionej p\u0142ynem Lugola \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce o zabarwieniu skrobi kminku czy pieprzu i nie dyskwalifikuje w\u0119dliny. Pojawienie si\u0119 natomiast jednolitej fioletowej ?plamy? na ca\u0142ym plasterku lub w znacznej jego cz\u0119\u015bci \u015bwiadczy o tym, \u017ce do produktu zosta\u0142a dodana m\u0105ka. Recept\u0119 na p\u0142yn Lugola mo\u017cna uzyska\u0107 u ka\u017cdego lekarza. Pr\u00f3b\u0119 w domu przeprowadzamy zakraplaj\u0105c ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 produktu 1-2 kroplami p\u0142ynu. Barw\u0119 plamy por\u00f3wnujemy z plam\u0105 powsta\u0142\u0105 po zakropieniu p\u0142ynem Lugola m\u0105ki pszennej.\n<\/p>\n

\n
\nRacjonalne \u017cywienie dzieci\u00a0 z nietolerancj\u0105 glutenu powinno spe\u0142nia\u0107 kilka podstawowych warunk\u00f3w:<\/strong>
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0nale\u017cy zapewni\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w ? dzieci do 7 r.\u017c. ? 5 posi\u0142k\u00f3w, dzieci starsze minimum 4
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0koniecznym jest zapewnienie dziecku drugiego, pe\u0142nowarto\u015bciowego \u015bniadania w szkole
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0racje pokarmowe powinny odpowiada\u0107 normom, dla danego wieku i zawiera\u0107 produkty ze wszystkich grup \u017cywno\u015bci
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0w diecie chorego powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 potrawy takie jak w jad\u0142ospisie zdrowego (pierogi, kluski, ciasta i inne) tylko na bazie produkt\u00f3w bezglutenowych
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0ka\u017cdy posi\u0142ek powinien zawiera\u0107 dodatek warzywny lub owocowy
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0menu dziecka z chorob\u0105 trzewn\u0105 powinno by\u0107 urozmaicone, pobudzaj\u0105ce apetyt, o atrakcyjnym smaku i wygl\u0105dzie
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0i jad\u0142ospisie powinny mie\u0107 miejsce desery typu: kisiele, galaretki, budynie, wyroby cukiernicze (najlepiej na podwieczorek)<\/p>\n

Jak \u017cy\u0107 z celiaki\u0105?<\/strong>
\nDzieci z celiaki\u0105 cz\u0119sto maj\u0105 ograniczone spotkania towarzyskie z r\u00f3wie\u015bnikami oraz wyjazdy w czasie ferii i wakacji, aby uchroni\u0107 je przed \u0142amaniem diety. Dziecko, cz\u0119sto chc\u0105c przypodoba\u0107 si\u0119 kolegom, sk\u0142onne jest do ukrywania choroby i \u015bwiadomego spo\u017cywania produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych gluten. Du\u017ce zadanie spoczywa w takich sytuacjach na rodzicach. Nale\u017cy zadba\u0107 o to, aby dziecko mia\u0142o jaki\u015b ?s\u0142odki k\u0119sek? b\u0105d\u017a to jako gotowy produkt bezglutenowy, b\u0105d\u017a przygotowany przez rodzic\u00f3w. Mog\u0142oby w\u00f3wczas chodzi\u0107 na spotkania z r\u00f3wie\u015bnikami z w\u0142asnymi s\u0142odko\u015bciami. Bezwzgl\u0119dnie nale\u017cy uczuli\u0107 otoczenie dziecka na przestrzeganie diety. Nie mo\u017cna dopu\u015bci\u0107 do zachowania typu: ?raz to nie zaszkodzi?. \n<\/p>\n

\n
\nChc\u0105c wys\u0142a\u0107 dziecko na wakacje lub wycieczk\u0119 szkoln\u0105 warto skontaktowa\u0107 si\u0119 z organizatorami i osobami odpowiedzialnymi za gotowanie w celu dok\u0142adnego om\u00f3wienia diety dziecka. Dla u\u0142atwienia mo\u017cna przygotowa\u0107 cz\u0119\u015bciowo obiady w s\u0142oiczkach oraz zaopatrzy\u0107 dziecko w pieczywo (na miejscu mo\u017cna je zamrozi\u0107), makarony, s\u0142odycze bezglutenowe. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c stara\u0107 si\u0119 o wczasy organizowane przez Ko\u0142o Pomicy Dzieciom z Alergi\u0105 przy Towarzystwie Pomocy Dzieciom.\n<\/p>\n

\n
\nWa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, aby samo dziecko rozumia\u0142o istot\u0119 swojej choroby i jej leczenie oraz mia\u0142o pozytywne nastawienie do niej. Od najm\u0142odszych lat nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 dziecku jak wa\u017cna jest dla niego \u015bci\u015ble stosowana dieta. Ogromn\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 tu do wsp\u00f3\u0142pracy dziecka i jego rodziny z lekarzem, dietetykiem i psychologiem.\n<\/p>\n

\n
\nKilka wskaz\u00f3wek u\u0142atwiaj\u0105cych prowadzenie kuchni bezglutenowej:<\/strong>
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0w celu uzyskania domowych wypiek\u00f3w korzystne jest mieszanie ze sob\u0105 kilku rodzaj\u00f3w m\u0105k bezglutenowych
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0aby uzyska\u0107 lepko\u015b\u0107 m\u0105ki kukurydzianej, jej cz\u0119\u015b\u0107 nale\u017cy sparzy\u0107 mlekiem (je\u015bli dziecko nie jest na nie uczulone) lub wod\u0105
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0je\u015bli dziecko mo\u017ce do wyrob\u00f3w domowych mo\u017cna doda\u0107 jajko
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0aby wyroby bezglutenowe wolniej wysycha\u0142y mo\u017cna wzbogaci\u0107 je w: przetarty gotowany ziemniak, , mi\u00f3d, oliw\u0119, mielone orzechy, melas\u0119, syrop klonowy
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0ciasta i chleby mniejszych rozmiar\u00f3w udaj\u0105 si\u0119 lepiej
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0ciasto kruche jest \u0142atwiejsze do dalszej obr\u00f3bki je\u015bli w\u0142o\u017cymy je na ? godziny do lod\u00f3wki
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0produkty bezglutenowe (drobne ciastka, pokrojone pieczywo) dobrze przechowuje si\u0119 przez kilka tygodni w plastikowym woreczku w zamra\u017calce
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0ilo\u015b\u0107 wody w przepisach podana jest w przybli\u017ceniu. Ciasto na chleb powinno mie\u0107 g\u0119st\u0105 konsystencj\u0119, w zamoczonych w zimnej wodzie r\u0119kach powinno rozlewa\u0107 si\u0119 powoli tworz\u0105c sp\u0142aszczaj\u0105c\u0105 si\u0119 kul\u0119
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0przy przygotowaniu ciasta dro\u017cd\u017cowego bardzo wa\u017cne jest napowietrzenie m\u0105ki przez przesianie jej przez sito
\n–\u00a0\u00a0 \u00a0gotuj\u0105c makaron sojowy nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, aby ich nie rozgotowa\u0107 ? szybko rozp\u0142ywaj\u0105 si\u0119 one i znikaj\u0105\n<\/p>\n

\n
\nBezpieczne dla chorych na celiaki\u0119 dodatki do \u017cywno\u015bci:<\/strong>
\nAgar, guma guar, ksantan, karagen, m\u0105czka chleba \u015bwi\u0119toja\u0144skiego, pektyna, syrop klonowy, syrop glukozowy, syrop fruktozowy, glutaminian sodu, adipinian diskrobiowy\n<\/p>\n

\n
\nDodatki do \u017cywno\u015bci, kt\u00f3rych nie podajemy chorym na celiaki\u0119:<\/strong>
\nSkrobia nie znanego pochodzenia, skrobia modyfikowana (E1422), s\u0142\u00f3d = s\u0142\u00f3d j\u0119czmienny = ekstrat s\u0142odowy, syrop skrobiowy\n<\/p>\n

\n
\nmgr Diana Wola\u0144ska, dietetyk kliniczny
\nInstytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia
\nkontakt: dwolanska@izz.waw.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Celiakia, choroba trzewna, nietolerancja glutenu? Jedynym sposobem leczenia tego schorzenia jest dieta, czyli wyelimnowanie glutenu z<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-562","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}