\nPrzeszczepy narz\u0105d\u00f3w takich jak nerka, p\u0142uco czy w\u0105troba s\u0105 cz\u0119sto jedynym sposobem leczenia chor\u00f3b i dysfunkcji tych organ\u00f3w.
\n<\/p>\n
\nPrzeszczepy narz\u0105d\u00f3w takich jak nerka, p\u0142uco czy w\u0105troba s\u0105 cz\u0119sto jedynym sposobem leczenia chor\u00f3b i dysfunkcji tych organ\u00f3w. Transplantacje szpiku kostnego to szansa dla os\u00f3b walcz\u0105cych z bia\u0142aczk\u0105. Cho\u0107 zabieg przeszczepienia narz\u0105d\u00f3w mo\u017ce by\u0107 wybawieniem, wi\u0105\u017ce si\u0119 z d\u0142ugoletnim przyjmowaniem lek\u00f3w i wieloma zagro\u017ceniami.
\n<\/b>\n<\/p>\n
\nTroch\u0119 historii
\n<\/b>\n<\/p>\n
\nWzmianki o pierwszych przeszczepach pochodz\u0105 z czas\u00f3w staro\u017cytnych. Znane s\u0105 przypadki odtwarzania obcinanych nos\u00f3w, co mia\u0142o miejsce w dawnych Indiach. Tak\u017ce staro\u017cytni Chi\u0144czycy eksperymentowali w dziedzinie medycyny. W Europie informacje o pierwszych przeszczepach pochodz\u0105 z IV wieku naszej ery i dotycz\u0105 zabiegu przyszycia nogi.\n<\/p>\n
\nW historii nowo\u017cytnej daty nie s\u0105 ju\u017c tak odleg\u0142e. Niespe\u0142na 55 lat temu dokonano pierwszej, udanej transplantacji nerki. Ta ga\u0142\u0105\u017a medycyny jest stosunkowo nowa, ale nadal pr\u0119\u017cnie si\u0119 rozwija, dzi\u0119ki czemu dokonuje si\u0119 przeszczep\u00f3w coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci narz\u0105d\u00f3w i tkanek, a ostatnio nawet twarzy.\n<\/p>\n
\n[[OPENX]]\u00a0<\/b>\n<\/p>\n
\nCo wiemy o przeszczepach?
\n<\/b>\n<\/p>\n
\nDefinicja przeszczepu m\u00f3wi nam, i\u017c jest to rodzaj operacji chirurgicznej, maj\u0105cej na celu pobranie tkanki lub organu od organizmu dawcy, a nast\u0119pnie przeniesienie tego materia\u0142u do biorcy. Pozostaje jednak pytanie, kto mo\u017ce by\u0107 dawc\u0105, a kto biorc\u0105 w takiej operacji?\n<\/p>\n
\nWyst\u0119puj\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych dawc\u0105 i biorc\u0105 jest jedna i ta sama osoba, dwie niespokrewnione osoby lub cz\u0142owiek i zwierz\u0119. Na tej podstawie w transplantologii powsta\u0142 podzia\u0142 zabieg\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od statusu osoby oddaj\u0105cej i przyjmuj\u0105cej przeszczep:
\n? Przeszczep autogeniczny<\/b> ? kiedy dawc\u0105 i biorc\u0105 jest ta sama osoba, np. w przypadku rekonstrukcji ubytk\u00f3w sk\u00f3rnych po oparzeniach. Fragmenty zdrowej tkanki przenoszone s\u0105 z jednego miejsca cia\u0142a do innego, gdzie potrzebna jest regeneracja.
\n? Przeszczep izogeniczny<\/b> ? mi\u0119dzy identycznymi osobnikami tego samego gatunku, czyli mi\u0119dzy bli\u017ani\u0119tami, z kt\u00f3rych jedno oddaje organ, drugie je przyjmuje.
\n? Przeszczep allogeniczny<\/b> ? dotyczy dawc\u00f3w i biorc\u00f3w tego samego gatunku, ale zupe\u0142nie do siebie niepodobnych, czyli dw\u00f3ch niespokrewnionych os\u00f3b.
\n?\u00a0Przeszczep ksenogeniczny<\/b> ? mi\u0119dzy osobnikami dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w, czego najprostszym przyk\u0142adem s\u0105 ludzie i zwierz\u0119ta. Niestety, ten rodzaj operacji jest najs\u0142abiej rozwini\u0119ty. Mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem i innymi ssakami istnieje zbyt wiele r\u00f3\u017cnic, by m\u00f3c wykorzysta\u0107 zwierz\u0119ta jako potencjalnych dawc\u00f3w.\n<\/p>\n
\n
\nKto jest dobrym dawc\u0105?<\/b>\n<\/p>\n
\nDob\u00f3r odpowiedniego dawcy ma bardzo du\u017cy wp\u0142yw na przebieg operacji i to, czy organizm biorcy pozytywnie zareaguje na nowy organ. Proces wybierania dawcy do przeszczepu nosi nazw\u0119 typowania tkankowego<\/b>. Proces ten ma na celu badanie i okre\u015blenie skali podobie\u0144stwa dawcy i biorcy. Pod uwag\u0119 brane s\u0105 antygeny HLA<\/b>, czyli specyficzne cz\u0105steczki, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 na powierzchni naszych kom\u00f3rek. Je\u015bli s\u0105 one podobne do siebie u obu os\u00f3b, to znaczy, \u017ce przeszczep mo\u017ce by\u0107 wykonany i prawdopodobnie zostanie przyj\u0119ty przez organizm biorcy. W sytuacji, gdy zgodno\u015b\u0107 antygen\u00f3w HLA jest niewielka, istnieje du\u017ce ryzyko odrzucenia przeszczepu, poniewa\u017c zostanie on rozpoznany jako ?obcy?. Najwi\u0119ksz\u0105 zgodno\u015b\u0107 w zakresie antygen\u00f3w HLA obserwuje si\u0119 u bli\u017ani\u0105t, rodze\u0144stwa oraz w uk\u0142adzie rodzic – dziecko.<\/b> Znalezienie odpowiedniego dawcy w\u015br\u00f3d os\u00f3b niespokrewnionych jest trudne, dlatego czas oczekiwania na materia\u0142 do przeszczepu jest tak d\u0142ugi.\n<\/p>\n
\nTolerancja przeszczepionego narz\u0105du<\/b>\u00a0\n<\/p>\n
\nIstotnym problemem wsp\u00f3\u0142czesnej transplantologii jest uzyskanie r\u00f3wnowagi w uk\u0142adzie gospodarz – przeszczep. Bez u\u017cycia odpowiednich lek\u00f3w stan ten jest mocno zaburzony, w efekcie czego dochodzi do przejaw\u00f3w agresji jednej ze stron. Je\u015bli nadmiern\u0105 aktywno\u015bci\u0105 wykazuje si\u0119 organizm biorcy, dochodzi do tzw. odrzucenia przeszczepu<\/b>. Jest to zjawisko, w kt\u00f3rym uk\u0142ad immunologiczny gospodarza rozpoznaje nowy organ jako ?obcy? i nie akceptuje jego obecno\u015bci. W wyniku silnej reakcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego dochodzi do uszkodzenia narz\u0105du, upo\u015bledzenia jego funkcji i w efekcie obumarcia. Zdarza si\u0119 tak\u017ce tak, \u017ce to przeszczepiony organ gra rol\u0119 agresora. Przeniesione wraz z nim kom\u00f3rki uk\u0142adu immunologicznego dawcy, w nowym \u015brodowisku zaczynaj\u0105 atakowa\u0107 organizm biorcy. M\u00f3wimy wtedy o chorobie ?przeszczep przeciwko gospodarzowi?<\/b>. Manifestuje si\u0119 ona w postaci licznych uszkodze\u0144 kom\u00f3rek i tkanek gospodarza. Jedynym sposobem wprowadzenia r\u00f3wnowagi po transplantacji jest terapia farmakologiczna, zwana immunosupresyjn\u0105<\/b>. Polega ona na hamowaniu aktywno\u015bci uk\u0142adu odporno\u015bciowego biorcy tak, by nowy narz\u0105d nie by\u0142 rozpoznawany jako obcy. Wtedy unikamy odrzucenia przeszczepu i wielu powik\u0142a\u0144. Niestety, pacjenci s\u0105 zmuszeni przyjmowa\u0107 medykamenty regularnie i przez d\u0142ugi czas, cz\u0119sto nawet do ko\u0144ca \u017cycia. Jest to jedyna szansa na stabilizacj\u0119 stanu ich zdrowia i utrzymanie aktywno\u015bci przeszczepu. Wad\u0105 terapii immunosupresyjnej jest zwi\u0119kszona podatno\u015b\u0107 na infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze. Szczeg\u00f3lnie gro\u017ane dla pacjent\u00f3w po przeszczepach s\u0105 herpeswirusy<\/b>, kt\u00f3re powoduj\u0105 komplikacje pooperacyjne oraz zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko odrzucenia narz\u0105du. Bardzo cz\u0119sto r\u00f3wnolegle z terapi\u0105 immunosupresyjn\u0105 prowadzi si\u0119 profilaktyczn\u0105 terapi\u0119 przeciwwirusow\u0105. sexlocals<\/a>\n<\/p>\n \nPrzeszczepy, bez w\u0105tpienia, s\u0105 szans\u0105 na nowe \u017cycie dla wielu os\u00f3b. Dla pr\u0119\u017cnie rozwijaj\u0105cej si\u0119 transplantologii jedynym problemem jest brak dawc\u00f3w oraz powik\u0142ania pooperacyjne. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki post\u0119powi medycyny uda si\u0119 je rozwi\u0105za\u0107 i odt\u0105d przeszczep b\u0119dzie operacj\u0105 prost\u0105 i bezpieczn\u0105.\n<\/p>\n \n \nPi\u015bmiennictwo: Przeszczepy narz\u0105d\u00f3w takich jak nerka, p\u0142uco czy w\u0105troba s\u0105 cz\u0119sto jedynym sposobem leczenia chor\u00f3b i dysfunkcji tych organ\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-528","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=528"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nEwelina Osi\u0144ska\n<\/p>\n
\nJ. Go\u0142\u0105b ?Immunologia?, PWN, Warszawa 2009<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"