{"id":522,"date":"2009-08-21T12:21:28","date_gmt":"2009-08-21T10:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=522"},"modified":"2009-10-15T14:40:33","modified_gmt":"2009-10-15T12:40:33","slug":"3175-tetniaki-tetniak-prawdziwy-rzekomy-rozwarstwiajacy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=522","title":{"rendered":"T\u0119tniaki – t\u0119tniak prawdziwy, rzekomy, rozwarstwiaj\u0105cy."},"content":{"rendered":"

\nCo to jest t\u0119tniak? Jaki s\u0105 rodzaje t\u0119tniak\u00f3w? Jak s\u0105 sposoby leczenia? Odpowied\u017a na te pytania znajdziecie w poni\u017cszym artykule.<\/strong>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\nCo to jest t\u0119tniak? Jaki s\u0105 rodzaje t\u0119tniak\u00f3w? Jak s\u0105 sposoby leczenia? Odpowied\u017a na te pytania znajdziecie w poni\u017cszym artykule.<\/strong>\n<\/p>\n

\nT\u0119tniak to odcinkowe uwypuklenie t\u0119tnicy, kt\u00f3re powstaje w nast\u0119pstwie uszkodzenia jej \u015bciany. Rozr\u00f3\u017cniamy t\u0119tniaki: prawdziwe, rzekome i rozwarstwiaj\u0105ce.\n<\/p>\n

\nT\u0119tniak prawdziwy<\/strong>
\nW t\u0119tniaku prawdziwym balonowate lub wrzecionowate rozszerzenie jest spowodowane \u015bcie\u0144czeniem wszystkich warstw \u015bciany t\u0119tnicy, kt\u00f3rej ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pozostaje naruszona. Do tej pory nie wyja\u015bniono, co jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 powstawania t\u0119tniak\u00f3w prawdziwych. Wiadomo jednak, \u017ce u wi\u0119kszo\u015bci chorych, cierpi\u0105cych z powodu t\u0119tniak\u00f3w,\n<\/p>\n

\n[[OPENX]]\n<\/p>\n

\nstwierdza si\u0119 tak\u017ce zmiany mia\u017cd\u017cycowe w t\u0119tnicach ko\u0144czyn dolnych, szyjnych, wie\u0144cowych. Oko\u0142o 50% chorych, u kt\u00f3rych wykryto t\u0119tniaka prawdziwego, ma nadci\u015bnienie. Powstanie t\u0119tniaka wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zmniejszeniem odporno\u015bci \u015bciany t\u0119tnicy, kt\u00f3ra rozprzestrzenia si\u0119 pod wp\u0142ywem wysokiego ci\u015bnienia krwi. T\u0119tniaki prawdziwe mog\u0105 powstawa\u0107 w ka\u017cdej t\u0119tnicy jako twory pojedyncze lub mnogie. Objawy t\u0119tniak\u00f3w zale\u017c\u0105 od ich wielko\u015bci i umiejscowienia.\n<\/p>\n

\n T\u0119tniak aorty wst\u0119puj\u0105cej i aorty piersiowej<\/strong>\n<\/p>\n

\nT\u0119tniaki tworz\u0105ce si\u0119 w tych odcinkach aorty s\u0105 bardzo trudne do wykrycia. Pocz\u0105tkowo, a nawet u niekt\u00f3rych os\u00f3b przez ca\u0142y okres choroby, mog\u0105 nie dawa\u0107 \u017cadnych charakterystycznych objaw\u00f3w. Za to p\u0119kni\u0119cie t\u0119tniaka jest bardzo niebezpieczne, gdy\u017c olbrzymia ilo\u015b\u0107 krwi nagle przedostaje si\u0119 do klatki piersiowej. W wyniku masowego krwotoku umiera w\u00f3wczas wi\u0119kszo\u015b\u0107 chorych.\n<\/p>\n

\nJedynym skutecznym sposobem zapobiegania p\u0119kni\u0119ciu jest operacja. Dlatego wa\u017cne jest wczesne wykrycie t\u0119tniaka. Zwykle mo\u017cna to zrobi\u0107 podczas kontrolnych zdj\u0119\u0107 rentgenowskich, kt\u00f3re powinny by\u0107 wykonywane rutynowo raz w roku. Czasami t\u0119tniaki bywaj\u0105 wykrywane na zdj\u0119ciach wykonywanych np. z powodu zapalenia p\u0142uc. Wyra\u017aniejsze objawy t\u0119tniaka aorty piersiowej pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero w razie uciskania powi\u0119kszaj\u0105cego si\u0119 t\u0119tni\u0105cego guza na otaczaj\u0105ce narz\u0105dy.
\nZale\u017cnie od umiejscowienia t\u0119tniaka, leczenie wygl\u0105da inaczej. Mo\u017ce to by\u0107 operacja klasyczna albo przezsk\u00f3rne wewn\u0105trznaczyniowe wprowadzenie do aorty stent-graftu.\n<\/p>\n

\nT\u0119tniak aorty brzusznej<\/strong>\n<\/p>\n

\nR\u00f3wnie niebezpieczne s\u0105 t\u0119tniaki aorty brzusznej, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo nie powoduj\u0105 \u017cadnych dostrzegalnych objaw\u00f3w. W miar\u0119 powi\u0119kszania si\u0119 t\u0119tniaka chory mo\u017ce zauwa\u017cy\u0107 jedynie pojawienie si\u0119 w brzuchu t\u0119tni\u0105cego guza. Cz\u0119\u015bciej jednak odczuwa pulsowanie w jamie brzusznej, cz\u0119sto okre\u015blane przez pacjent\u00f3w jako ?bicie drugiego serca?. Du\u017cy t\u0119tniak aorty brzusznej uciska na kr\u0119gos\u0142up, co powoduje b\u00f3le w okolicy krzy\u017cowej (b\u00f3le ?krzy\u017ca?), czasami rozpoznawane jako b\u00f3le spowodowane zwyrodnieniowymi kr\u0119gos\u0142upa lub wypadni\u0119ciem dysku.
\nWarto wiedzie\u0107, \u017ce wiele t\u0119tniak\u00f3w aorty brzusznej i jej ga\u0142\u0119zi wykrywa si\u0119 przypadkowo w czasie bada\u0144 ultrasonograficznych brzucha, wykonywanych z powodu kamicy \u017c\u00f3\u0142ciowej lub nerkowej.
\nTrzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce ultrasonografia jest skuteczn\u0105 metod\u0105 rozpoznawania t\u0119tniak\u00f3w t\u0119tnic jamy brzusznej.
\n <\/strong>\n<\/p>\n

\nCzy t\u0119tniaka aorty brzusznej nale\u017cy operowa\u0107<\/strong>\n<\/p>\n

\nChorzy, u kt\u00f3rych wykryto t\u0119tniaka o \u015brednicy w granicach 30-40 mm, nie musz\u0105 by\u0107 operowani. Powinni jednak pozostawa\u0107 pod sta\u0142\u0105 kontrol\u0105 lekarsk\u0105 i co kilka miesi\u0119cy wykonywa\u0107 badania ultrasonograficzne. Je\u015bli \u015brednica t\u0119tniaka b\u0119dzie si\u0119 powi\u0119ksza\u0107, zw\u0142aszcza szybko, nale\u017cy liczy\u0107 si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105, a nawet konieczno\u015bci\u0105 operacji. Trzeba bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce w miar\u0119 powi\u0119kszania si\u0119 t\u0119tniaka, zwi\u0119ksza si\u0119 te\u017c ryzyko jego p\u0119kni\u0119cia, czego skutkiem jest masywny krwotok i \u015bmier\u0107 oko\u0142o 50 procent chorych. Dla por\u00f3wnania po operacjach nie p\u0119kni\u0119tych t\u0119tniak\u00f3w \u015bmiertelno\u015b\u0107 waha si\u0119 w granicach zaledwie 3-5 procent.\n<\/p>\n

\nNa czym polega leczenie?<\/strong>\n<\/p>\n

\nT\u0119tniaki aorty brzusznej, podobnie jak inne t\u0119tniaki, mo\u017cna operowa\u0107 metod\u0105 klasyczn\u0105 lub wewn\u0105trznaczyniow\u0105. Decyzj\u0119 o metodzie operacji podejmuje pacjent po wys\u0142uchaniu opinii chirurga, kt\u00f3ry wcze\u015bniej om\u00f3wi\u0142 przebieg choroby i wyniki bada\u0144 z anestezjologiem, radiologiem i cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c z kardiologiem. Zwykle chirurg doradza choremu metod\u0105 operacji. Operacja klasyczna polega na przeci\u0119ciu t\u0119tniaka i wszyciu protezy, a wewn\u0105trznaczyniowa na wprowadzeniu do wn\u0119trza t\u0119tniaka stent-grafu.\n<\/p>\n

\nT\u0119tniaki innych t\u0119tnic<\/strong>\n<\/p>\n

\nW odr\u00f3\u017cnieniu od t\u0119tniak\u00f3w aorty, t\u0119tniaki prawdziwe t\u0119tnic ko\u0144czyn rzadko p\u0119kaj\u0105, natomiast cz\u0119sto s\u0105 przyczyn\u0105 zator\u00f3w. Winne temu s\u0105 odrywaj\u0105ce si\u0119 skrzepliny, kt\u00f3rymi przewa\u017cnie wype\u0142niony jest worek t\u0119tniaka.
\nT\u0119tniaki t\u0119tnic ko\u0144czyn najcz\u0119\u015bciej tak\u017ce nie wywo\u0142uj\u0105 \u017cadnych objaw\u00f3w i przewa\u017cnie wykrywa si\u0119 je podczas przypadkowego badania. Nierzadko chory przez d\u0142ugi czas nie zwraca uwagi na t\u0119tni\u0105cy guz, np. w okolicy podkolanowej. Objawy wyst\u0119puj\u0105 dopiero w razie powik\u0142a\u0144, kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 b\u00f3le w okolicy t\u0119tni\u0105cego guza, obrz\u0119k, przewlek\u0142e lub nag\u0142e niedokrwienie ko\u0144czyny, spowodowane zatorami. W rozpoznawaniu bardzo du\u017ce znaczenia maj\u0105 ultrasonografia oraz arteriografia.
\nT\u0119tniaki ga\u0142\u0119zi brzusznych aorty, a zw\u0142aszcza t\u0119tnicy \u015bledzionowej, wyst\u0119puj\u0105 przewa\u017cnie u kobiet. Maj\u0105 du\u017c\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do p\u0119kania w czasie porodu. Konieczne jest wtedy usuni\u0119cie \u015bledziony.
\nLeczenie jak w pozosta\u0142ych przypadkach operacyjne.\n<\/p>\n

\nT\u0119tniak rzekomy<\/strong>\n<\/p>\n

\nT\u0119tniak rzekomy powstaje po przerwaniu wszystkich warstw \u015bciany t\u0119tnicy. Przebicie lub rozerwanie aorty prowadzi do masywnego krwotoku do klatki piersiowej lub jamy brzusznej. Je\u015bli za\u015b za\u015b zostanie przebita t\u0119tnica ko\u0144czyny bez uszkodzenia sk\u00f3ry, np. z\u0142aman\u0105 ko\u015bci\u0105, tylko niewielka ilo\u015b\u0107 krwi mo\u017ce zmie\u015bci\u0107 si\u0119 w okolicznych tkankach. Powstaje w\u00f3wczas krwiak, kt\u00f3ry po kilku tygodniach zostaje otoczony torebk\u0105 wytworzon\u0105 przez przylegaj\u0105ce tkanki. W tak powsta\u0142ym t\u0119tniaku znajduj\u0105 si\u0119 zwykle skrzepliny. T\u0119tniaki ma\u0142ych t\u0119tnic mog\u0105 ulec samoistnemu wygojeniu. Po urazach wi\u0119kszych t\u0119tnic t\u0119tniak przewa\u017cnie stopniowo si\u0119 powi\u0119ksza, uciskaj\u0105c okoliczne tkanki i narz\u0105dy.
\nOdmian\u0105 t\u0119tniaka rzekomego jest t\u0119tniak powstaj\u0105cy po operacjach t\u0119tnic w miejscu rozej\u015bcia si\u0119 zespolenia protezy z t\u0119tnic\u0105.
\nObjawy i rozpoznanie oraz metody leczenia t\u0119tniak\u00f3w rzekomych s\u0105 podobne jak t\u0119tniak\u00f3w prawdziwych.
\nT\u0119tniak jest bardzo powa\u017cnym i sta\u0142ym zagro\u017ceniem \u017cycia chorego. Dlatego ogromne znaczenie ma jak najszybsze zg\u0142oszenie si\u0119 do lekarza w razie zauwa\u017cenia jakiegokolwiek t\u0119tni\u0105cego guza.\n<\/p>\n

\nT\u0119tniak rozwarstwiaj\u0105cy aorty<\/strong>\n<\/p>\n

\nT\u0119tniak rozwarstwiaj\u0105cy aorty powstaje w wyniku p\u0119kni\u0119cia b\u0142ony wewn\u0119trznej. Przez powstaj\u0105 szczelin\u0119 krew przedostaje si\u0119 do b\u0142ony \u015brodkowej, rozwarstwia \u015bcian\u0119 t\u0119tnicy i wytworzonym kana\u0142em p\u0142ynie w kierunku obwodowym, czasami a\u017c do rozwidlenia aorty brzusznej lub nawet ni\u017cej. Wrota rozwarstwienia znajduj\u0105 si\u0119 przewa\u017cnie w aorcie wst\u0119puj\u0105cej lub piersiowej, najcz\u0119\u015bciej tu\u017c poni\u017cej miejsca odej\u015bcia lewej t\u0119tnicy podobojczykowej. Przyczynami p\u0119kni\u0119cia s\u0105 choroby \u015bciany aorty i nadci\u015bnienie.
\nChoroba rozpoczyna si\u0119 bardzo silnym b\u00f3lem, umiejscowionym w klatce piersiowej. Wraz z post\u0119powaniem rozwarstwienia b\u00f3l przesuwa si\u0119 w kierunku obwodowym. Rozwarstwienie t\u0119tnic odchodz\u0105cych od rozwarstwionej aorty mo\u017ce powodowa\u0107 pojawienie si\u0119 objaw\u00f3w nag\u0142ego niedokrwienia serca, m\u00f3zgu, ko\u0144czyn g\u00f3rnych i narz\u0105d\u00f3w jamy brzusznej.\n<\/p>\n

\nJak wygl\u0105da leczenie<\/strong>\n<\/p>\n

\nPrzede wszystkim lekarze d\u0105\u017c\u0105 do obni\u017cenia ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi. Przewa\u017cnie konieczna jest operacja, kt\u00f3rej zasadniczym celem jest zamkni\u0119cie otworu wiod\u0105cego do rozwarstwienia. Wyniki operacji wykonanej w specjalistycznej klinice u oko\u0142o 70 procent chorych s\u0105 zadowalaj\u0105ce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co to jest t\u0119tniak? Jaki s\u0105 rodzaje t\u0119tniak\u00f3w? Jak s\u0105 sposoby leczenia? Odpowied\u017a na te pytania znajdziecie w poni\u017cszym artykule.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/522\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}