{"id":505,"date":"2009-08-17T08:34:32","date_gmt":"2009-08-17T06:34:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=505"},"modified":"2009-08-17T09:00:57","modified_gmt":"2009-08-17T07:00:57","slug":"3055-jak-zrozumiec-starsza-osobe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=505","title":{"rendered":"Jak zrozumie\u0107 starsz\u0105 osob\u0119?"},"content":{"rendered":"
\nKonflikty mi\u0119dzypokoleniowe to zjawisko dotycz\u0105ce funkcjonowania wi\u0119kszo\u015bci rodzin. Cz\u0119sto t\u0142umaczy si\u0119 je r\u00f3\u017cnic\u0105 wieku.
\n<\/p>\n
\nKonflikty mi\u0119dzypokoleniowe to zjawisko dotycz\u0105ce funkcjonowania wi\u0119kszo\u015bci rodzin. Cz\u0119sto t\u0142umaczy si\u0119 je r\u00f3\u017cnic\u0105 wieku. Niewielu z nas zastanawia si\u0119 nad tym, co jest istotne w \u017cyciu os\u00f3b starszych.<\/b><\/p>\n

Czynniki istotne w \u017cyciu starszej osoby<\/b> <\/p>\n

Funkcjonowanie w spo\u0142ecze\u0144stwie przez osoby starsze zale\u017cne jest od wielu zmiennych, zar\u00f3wno od wydolno\u015bci organizmu i ilo\u015bci przebytych do\u015bwiadcze\u0144 w \u017cyciu, jak i relacji z otaczaj\u0105cym \u015brodowiskiem. Istotn\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu odgrywaj\u0105 tak\u017ce przewidywalne i nieprzewidywalne sytuacje stresowe. Mog\u0105 by\u0107 one czynnikami wyzwalaj\u0105cymi choroby, warunkuj\u0105cymi ich nawr\u00f3t lub\u00a0 podatno\u015b\u0107 na leczenie i w efekcie prowadzi\u0107 do inwalidztwa. <\/p>\n

[[OPENX]]<\/p>\n

Wydarzenia \u017cyciowe, niezale\u017cnie od tego czy s\u0105 pozytywne czy negatywne, s\u0105 czynnikami ryzyka dekompensacji<\/b> (za\u0142amanie si\u0119 r\u00f3wnowagi wewn\u0119trznej), poniewa\u017c zaburzaj\u0105 gospodark\u0119 organizmu i obni\u017caj\u0105 jego wydolno\u015b\u0107. Najbardziej podatni na stresy s\u0105 ludzie chorzy i biedni. Wydarzenia takie jak, opuszczenie domu przez dzieci, urodziny wnuk\u00f3w, przej\u015bcie na emerytur\u0119, zmiana miejsca pobytu, \u015bmier\u0107 partnera maj\u0105 inne znaczenie, ni\u017c wydarzenia losowe (np. pow\u00f3d\u017a, huragan). Wszystkie takie incydenty wp\u0142ywaj\u0105 na nastr\u00f3j, my\u015blenie i funkcjonowanie starszych os\u00f3b. Wyst\u0105pienie stresuj\u0105cego wydarzenia nale\u017cy zawsze rozpatrywa\u0107 w zale\u017cno\u015bci od obecno\u015bci lub braku wsparcia ze strony rodziny i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

W por\u00f3wnaniu z lud\u017ami w \u015brednim wieku, ludzie w wieku podesz\u0142ym cz\u0119\u015bciej do\u015bwiadczaj\u0105 prze\u017cy\u0107, takich jak np. \u017ca\u0142oba i utrata mo\u017cliwo\u015bci normalnego funkcjonowania spowodowana pogorszeniem stanu zdrowia. Takie wydarzenia, jak przej\u015bcie na emerytur\u0119 lub konflikty w rodzinie, a wi\u0119c nie dotycz\u0105ce podstawowego funkcjonowania osoby starszej s\u0105 mniej emocjonalnie prze\u017cywane, ni\u017c wyst\u0105pienie nowej choroby, pogorszenie sytuacji finansowej (zmiany negatywne), poprawa stanu zdrowia, urodzenie si\u0119 wnuka (zmiana pozytywna). Dla osoby starszej wydarzenia trwaj\u0105ce przewlekle maj\u0105 wi\u0119ksze znaczenie, ni\u017c wydarzenia wyst\u0119puj\u0105ce nagle<\/b>.<\/p>\n

Podstawowe potrzeby<\/b><\/p>\n

Jako\u015b\u0107 funkcjonowania os\u00f3b w wieku podesz\u0142ym zale\u017cy od realizacji potrzeb, s\u0105 one pozornie b\u0142ahe dla ludzi m\u0142odych, jednak odgrywaj\u0105 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu codziennym naszych ojc\u00f3w, matek, bab\u0107 i dziadk\u00f3w. Uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one w potrzeby i postawy:<\/p>\n

1. Potrzeba integracji<\/b>. \u015awiadczy o niej intensywno\u015b\u0107 kontakt\u00f3w z lud\u017ami, osamotnienie i samotno\u015b\u0107, wi\u0119\u017a ze \u015brodowiskiem, identyfikacja z nowym\u00a0 \u015brodowiskiem oraz rodzaj relacji z najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0105 i przynale\u017cno\u015b\u0107 do danej grupy spo\u0142ecznej.
\n2. Potrzeba u\u017cyteczno\u015bci i uznania<\/b>. Dotyczy ona subiektywnej oceny w\u0142asnej sytuacji, np. dodatkowego zatrudnienia, aktywno\u015bci spo\u0142ecznej lub wykonywania zaj\u0119\u0107 na rzecz w\u0142asnej rodziny.\u00a0\u00a0
\n3. Potrzeba autonomii<\/b>. Wyra\u017ca pragnienie niezale\u017cno\u015bci i samodzielno\u015bci w ka\u017cdej sferze ? somatycznej (zdrowie fizyczne), psychologicznej i spo\u0142ecznej. Niezale\u017cno\u015b\u0107 ekonomiczna zwi\u0119ksza u ludzi starszych poczucie bezpiecze\u0144stwa.
\n4. Potrzeba bezpiecze\u0144stwa dotycz\u0105ca warunk\u00f3w przestrzennych i spo\u0142eczno ? kulturowych<\/b>. O jej zaspakajaniu \u015bwiadczy stopie\u0144 korzystania z urz\u0105dze\u0144 miejskich, instytucji, znajomo\u015b\u0107 miasta i umiej\u0119tno\u015b\u0107 funkcjonowania w nim, a tak\u017ce oparcie w rodzinie
\n5. Potrzeba satysfakcji \u017cyciowej<\/b>. To nic innego jak zadowolenie cz\u0142owieka z jego miejsca usytuowania w \u015brodowisku. Jak wiadomo starsiludzie \u017ale przystosowuj\u0105 si\u0119 do nowych sytuacji \u017cyciowych.<\/p>\n

\nPrzyjmowane postawy<\/b><\/p>\n

Za\u015b w sk\u0142ad postaw wchodz\u0105:<\/p>\n

1. Postawa konstruktywna<\/b>. Charakteryzuje si\u0119 pe\u0142n\u0105 integracj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105, akceptacj\u0105 staro\u015bci, harmonijnymi kontaktami z otaczaj\u0105cym \u015bwiatem. Samoocena takiego cz\u0142owieka jest wysoka, wykazuje on zainteresowanie \u015bwiatem i \u017cyciem.
\n2. Postawa zale\u017cno\u015bci<\/b>. Charakteryzuje si\u0119 zwi\u0119kszeniem zale\u017cno\u015bci i bierno\u015bci. Osoba taka liczy na pomoc innych. Nie wykazuje w\u0142asnych ambicji, czuje si\u0119 zwolniona z odpowiedzialno\u015bci i decydowania o swoim \u017cyciu.
\n3. Postawa obronna<\/b>. Dotyczy os\u00f3b przesadnie opanowanych, skr\u0119powanych. W \u017cyciu codziennym osoby te stosuj\u0105 postaw\u0119 obronn\u0105, s\u0105 samowystarczalne, odrzucaj\u0105 pomoc innych. Na staro\u015b\u0107 patrz\u0105 pesymistycznie, zazdroszcz\u0105 m\u0142odszym ludziom zadowolenia z \u017cycia.
\n4. Postawa wrogo\u015bci<\/b>. Wyst\u0119puje u os\u00f3b agresywnych, podejrzliwych, nie zadowolonych z kontakt\u00f3w z innymi lud\u017ami. Ludzie tacy izoluj\u0105 si\u0119 spo\u0142ecznie, obawiaj\u0105 si\u0119 staro\u015bci i utraty sprawno\u015bci. Nadmiernie staraj\u0105 si\u0119 by\u0107 aktywni fizycznie.
\n5. Postawa wrogo\u015bci skierowana na siebie<\/b>. Osoby takie s\u0105 krytycznie nastawione do siebie, bez inicjatywy, nie zdolne do rozpocz\u0119cia dzia\u0142a\u0144 konstruktywnych, nie potrafi\u0105 przejawia\u0107 postaw optymistycznych. Ludzie tacy nie wierz\u0105, \u017ceby mogli wp\u0142ywa\u0107 na swoje \u017cycie<\/p>\n

Oczywi\u015bcie starsi ludzie stosuj\u0105 r\u00f3\u017cne strategie radzenia sobie z wydarzeniami zaburzaj\u0105cymi ich homeostaz\u0119 (r\u00f3wnowag\u0119 wewn\u0119trzn\u0105). Do najcz\u0119\u015bciej stosowanych nale\u017c\u0105: unikanie (ucieczka od problemu), dystansowanie si\u0119, ocenianie problemu, rzadziej natomiast mamy do czynienia ze strategiami konfrontacji i rozwi\u0105zywania problemu. Jednak efektywne wsparcie spo\u0142ecze\u0144stwa i najbli\u017cszej rodziny podtrzymuj\u0105 dobr\u0105 samoocen\u0119<\/b>, tak wi\u0119c maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na dobre funkcjonowanie starszych os\u00f3b. \u2022 Clotfelter C.T. disponibile qui<\/a> Cook P.J. (1989), Selling Hope: State Lotteries in America, Cambridge, MA: Harvard University Press: Commission Staff Working Document (2012), On line gambling in the Internal Market. Accompanying the document Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the Economic and Social Committee and the Committee of the Regions Towards a comprehensive framework for on line gambling, Bruxelles\u00a0\u00a0 <\/p>\n

El\u017cbieta Wiechowska<\/p>\n

Pi\u015bmiennictwo:
\nBrice R. (1986), ?Psychogeriatria?, Warszawa PZWL
\nDyczewski L. (1994), ?Ludzie starzy i staro\u015b\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie i kulturze?, Lublin, wyd. OFM Cony KUL
\nRembowski J. (1984), ?Psychologiczne problemy starzenia si\u0119?, Warszawa ? Pozna\u0144, PWN
\nS\u0119k H., red., (2000), ?Spo\u0142eczna psychologia kliniczna?, Warszawa PWN\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konflikty mi\u0119dzypokoleniowe to zjawisko dotycz\u0105ce funkcjonowania wi\u0119kszo\u015bci rodzin. Cz\u0119sto t\u0142umaczy si\u0119 je r\u00f3\u017cnic\u0105 wieku.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-505","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=505"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/505\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}