{"id":493,"date":"2009-08-10T11:16:06","date_gmt":"2009-08-10T09:16:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=493"},"modified":"2010-12-02T00:35:52","modified_gmt":"2010-12-01T23:35:52","slug":"2914-sol-wrog-czy-przyjaciel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=493","title":{"rendered":"S\u00f3l – wr\u00f3g czy przyjaciel?"},"content":{"rendered":"

\nS\u00f3l jest podstawow\u0105 i najwa\u017cniejsz\u0105 przypraw\u0105, bez kt\u00f3rej smak potraw by\u0142by md\u0142y i nijaki.
\n<\/p>\n

\nS\u00f3l jest podstawow\u0105 i najwa\u017cniejsz\u0105 przypraw\u0105, bez kt\u00f3rej smak potraw by\u0142by md\u0142y i nijaki. Kr\u00f3luje w kuchni, bo jest znakomitym \u015brodkiem konserwuj\u0105cym i smakowym. S\u00f3l jest te\u017c niezb\u0119dnym elementem codziennej diety cz\u0142owieka, chocia\u017c warto zachowa\u0107 umiar w jej spo\u017cywaniu.<\/b><\/span>\n<\/p>\n

\nKilka s\u0142\u00f3w na pocz\u0105tek<\/b>\n<\/p>\n

\nPodstawowym sk\u0142adnikiem, tak powszechnie u\u017cywanej, soli kuchennej jest chlorek sodu. Z punktu widzenia chemii jest to zwi\u0105zek powsta\u0142y w jednej z podstawowych reakcji chemicznych ? zoboj\u0119tnianiu. Dobrze rozpuszcza si\u0119 w wodzie, wyst\u0119puje w formie kryszta\u0142\u00f3w, w du\u017cych st\u0119\u017ceniach ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci konserwuj\u0105ce. S\u00f3l spo\u017cywcza pozyskiwana jest metodami kopalnianymi lub poprzez odparowanie wody morskiej, kt\u00f3rej jest g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem. Zwi\u0105zek ten od zawsze odgrywa\u0142 w cywilizacji cz\u0142owieka du\u017c\u0105 rol\u0119. W niekt\u00f3rych krajach s\u00f3l by\u0142a towarem tak warto\u015bciowym, \u017ce u\u017cywano jej jako jednostki monetarnej. Jednak jej podstawowym zadaniem by\u0142o chronienie \u017cywno\u015bci przed szybkim psuciem. Ju\u017c Kolumb, wyprawiaj\u0105c si\u0119 w swoj\u0105 podr\u00f3\u017c i Jagie\u0142\u0142o, pod\u0105\u017caj\u0105c na pola Grunwaldu, mieli w swoich zapasach solone mi\u0119so, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas by\u0142o przydatne do spo\u017cycia.\n<\/p>\n

\n[[OPENX]]\n<\/p>\n

\nNie oczyszczajcie soli!<\/b>\n<\/p>\n

\nCzy si\u0119gaj\u0105c w sklepie po opakowanie soli, zastanawiamy si\u0119 nad jej pochodzeniem? Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 s\u00f3l kamienna od morskiej czy oczyszczonej? Ot\u00f3\u017c te trzy, z pozoru podobne przyprawy, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 sposobem ich pozyskiwania i warto\u015bci\u0105 od\u017cywcz\u0105. \n<\/p>\n

\n? S\u00f3l kamienna ? jest wydobywana na du\u017cych g\u0142\u0119boko\u015bciach, w kopalniach soli- np. niegdy\u015b w Wieliczce.
\n? S\u00f3l morska ? powstaje poprzez odparowanie morskiej wody.
\n? S\u00f3l oczyszczona –\u00a0 zawiera chlorek sodu, oczyszczona chemicznie ? metod\u0105 \u0142ugowania, s\u00f3l kamienna lub morska, coraz cz\u0119\u015bciej sk\u0142adnik popularnej soli kuchennej.\n<\/p>\n

\nNajzdrowsza dla naszego organizmu jest s\u00f3l morska. Zawiera bowiem przebogate \u017ar\u00f3d\u0142o wszelkich mikroelement\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 tak potrzebne do prawid\u0142owego wzrostu i funkcjonowania. W\u015br\u00f3d cennych pierwiastk\u00f3w, znajdziemy w niej ? magnez, lit, selen, cynk czy jod. S\u00f3l kamienna dostarcza nam tak\u017ce wielu sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych ? manganu, miedzi, chromu, wapnia. Najmniej znacz\u0105c\u0105 dla ludzkiego organizmu jest s\u00f3l oczyszczona, poniewa\u017c w jej sk\u0142adzie znajdziemy tylko czysty chlorek sodu. Wszystkie sk\u0142adniki towarzysz\u0105ce usuwa si\u0119 w reakcji chemicznej – procesie \u0142ugowania. Dlatego tak otrzymana s\u00f3l nie posiada wi\u0119kszych warto\u015bci. Cz\u0119sto wzbogaca si\u0119 j\u0105 dodatkowo w jod, ale to tylko niewielki u\u0142amek tego, co powinna zawiera\u0107 prawdziwa warto\u015bciowa s\u00f3l. Przyjmuje si\u0119, \u017ce naturalna s\u00f3l morska i kamienna zawieraj\u0105 pe\u0142en komplet mikroelement\u00f3w niezb\u0119dnych w codziennej diecie. Badania pokazuj\u0105, \u017ce spo\u0142eczno\u015bci, w kt\u00f3rych spo\u017cywa si\u0119 tylko s\u00f3l morsk\u0105 (Hiszpania, Wenezuela, Japonia) wykazuj\u0105 ni\u017csz\u0105 zachorowalno\u015b\u0107 na mia\u017cd\u017cyc\u0119 czy bia\u0142aczki limfatyczne. Dlatego unikajmy chemicznie oczyszczanej soli, stosujmy tylko t\u0119 naturaln\u0105.\n<\/p>\n

\nIle soli\u0107?<\/b>\n<\/p>\n

\nDo prawid\u0142owego funkcjonowania nasz organizm potrzebuje zaledwie 1g soli dziennie. Optymaln\u0105 dobow\u0105 dawk\u0105, zalecan\u0105 przez \u015awiatow\u0105 Organizacje Zdrowia (WHO) jest do 6g (1 p\u0142aska \u0142y\u017ceczka). Niestety, Polacy spo\u017cywaj\u0105 do 15g soli dziennie na osob\u0119, co jest niezalecane. Na wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 tego zwi\u0105zku w diecie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 osoby pracuj\u0105ce fizycznie lub w podwy\u017cszonej temperaturze, gdy\u017c\u00a0 podczas wysi\u0142ku, wraz z potem trac\u0105 one znaczne ilo\u015bci dostarczonej z po\u017cywieniem soli.\u00a0 Dla os\u00f3b z nadci\u015bnieniem lub problemami nerkowymi zaleca si\u0119 \u017cywienie ubogie w s\u00f3l, czyli owe minimum ? 1g.\n<\/p>\n

\nNadmiar lub niedob\u00f3r szkodzi<\/b>\n<\/p>\n

\nUdowodniono, \u017ce nadmiar soli w codziennej diecie jest niezalecany dla os\u00f3b nara\u017conych na nadci\u015bnienie t\u0119tnicze lub choroby nerek. Spekuluje si\u0119 prawdopodobny zwi\u0105zek nadmiaru tej przyprawy z ryzykiem raka \u017co\u0142\u0105dka czy oty\u0142o\u015bci.\n<\/p>\n

\nZ drugiej jednak strony\u00a0 niedobory soli s\u0105 tak\u017ce niebezpieczne. Przede wszystkim dlatego, \u017ce s\u00f3l jest \u017ar\u00f3d\u0142em sodu ? pierwiastka, kt\u00f3ry odpowiada za gospodark\u0119 wodno ? mineraln\u0105 organizmu i sta\u0142e ci\u015bnienie krwi. Na niewielkie niedobory sodu nasz organizm odpowiada silnym pragnieniem, os\u0142abieniem czy brakiem apetytu. Wi\u0119ksze ubytki tego pierwiastka manifestuj\u0105 si\u0119, poza zm\u0119czeniem, tak\u017ce silnymi i uci\u0105\u017cliwymi skurczami mi\u0119\u015bni palc\u00f3w i \u0142ydek. Dodatkowo, niedob\u00f3r soli sprzyja pora\u017ceniom s\u0142onecznym i udarom cieplnym, gdy\u017c zaburzona jest termoregulacja – naturalne zapobieganie przegrzaniu cia\u0142a.\n<\/p>\n

\nS\u00f3l, nazywana r\u00f3wnie\u017c bia\u0142\u0105 \u015bmierci\u0105, bez w\u0105tpienia, w nadmiarze dzia\u0142a ujemnie na ludzki organizm. Nie nale\u017cy jej nadu\u017cywa\u0107, bo wyst\u0119puje w wielu produktach spo\u017cywczych, takich jak sery, w\u0119dliny czy ryby. Je\u015bli wykorzystujemy j\u0105 w kuchni, starajmy si\u0119 si\u0119ga\u0107 tylko po s\u00f3l bogat\u0105 w mikroelementy, czyli morsk\u0105 lub kamienn\u0105. Bo jest ona, poza walorami smakowymi, tak\u017ce niezb\u0119dnym \u017ar\u00f3d\u0142em sodu i\u00a0 innych pierwiastk\u00f3w niezb\u0119dnych do zachowania zdrowia i urody.\n<\/p>\n

\nEwelina Osi\u0144ska\n<\/p>\n

\nPi\u015bmiennictwo:\n<\/p>\n

\nKuchnia i medycyna, J.Aleksandrowicz, I.Gumowska, wyd. WATRA, Warszawa\n<\/div>\n

\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u00f3l jest podstawow\u0105 i najwa\u017cniejsz\u0105 przypraw\u0105, bez kt\u00f3rej smak potraw by\u0142by md\u0142y i nijaki.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-493","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/493\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}