{"id":463,"date":"2009-07-20T10:46:52","date_gmt":"2009-07-20T08:46:52","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=463"},"modified":"2009-07-27T14:32:34","modified_gmt":"2009-07-27T12:32:34","slug":"2524-szczepionki-jadalne-czyli-smacznie-na-zdrowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=463","title":{"rendered":"Szczepionki jadalne, czyli smacznie na zdrowie"},"content":{"rendered":"

\nSzczepionki s\u0105 obowi\u0105zkowym elementem profilaktyki w walce z wieloma zaka\u017anymi chorobami.
\n<\/p>\n

\nSzczepionki s\u0105 obowi\u0105zkowym elementem profilaktyki w walce z wieloma zaka\u017anymi chorobami. Czy mo\u017cliwe jest unikni\u0119cie nieprzyjemnych zastrzyk\u00f3w? Ju\u017c wkr\u00f3tce mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce zamiast podsk\u00f3rnej iniekcji wystarczy porcja sa\u0142aty czy ziemniaki. Wielk\u0105 nadziej\u0105 s\u0105 bowiem szczepionki jadalne.<\/b><\/span>\n<\/p>\n

\n
\nCzym s\u0105 tradycyjne szczepionki?<\/b>\n<\/p>\n

\nS\u0105 to preparaty zawieraj\u0105ce okre\u015blone sk\u0142adniki pochodzenia biologicznego, kt\u00f3re podane do organizmu cz\u0142owieka wywo\u0142uj\u0105 odpowied\u017a uk\u0142adu immunologicznego i indukuj\u0105 powstanie limfocyt\u00f3w B pami\u0119ci. Kom\u00f3rki te s\u0105 elementem uk\u0142adu odporno\u015bciowego, zwi\u0105zane z produkcj\u0105 \u015bci\u015ble okre\u015blonych przeciwcia\u0142, czyli tajnej broni, zwalczaj\u0105cej patogeny i infekcje. Dzi\u0119ki podaniu szczepionki, otrzymujemy niewielk\u0105 dawk\u0119 tego, co pobudza organizm do walki i wytwarzania kom\u00f3rek pami\u0119ci. W rezultacie podczas ponownego kontaktu z tym samym patogenem, nasz uk\u0142ad odporno\u015bciowy aktywuje limfocyty B pami\u0119ci i bardzo szybko zwalcza inwazj\u0119 drobnoustroj\u00f3w, wi\u0119c nie dochodzi do rozwoju objaw\u00f3w choroby.
\n<\/b>\n<\/p>\n

\nCo zawieraj\u0105 szczepionki i jak je klasyfikujemy?<\/b>\n<\/p>\n

\nW sk\u0142ad szczepionek mog\u0105 wchodzi\u0107 ca\u0142e, ale os\u0142abione lub pozbawione chorobotw\u00f3rczo\u015bci drobnoustroje najcz\u0119\u015bciej wirusy, bakterie. M\u00f3wimy wtedy o szczepionkach \u017cywych atenuowanych. Przyk\u0142adami takich szczepionek s\u0105 te przeciwko ospie wietrznej, gru\u017alicy, r\u00f3\u017cyczce, rotawirusom. Stosuje si\u0119 te\u017c dawki zawieraj\u0105ce martwe, pe\u0142ne kom\u00f3rki drobnoustroj\u00f3w ? np. w\u015bcieklizna, WZW typu A, krztusiec, dur brzuszny, cholera. Cz\u0119sto s\u0105 to tylko fragmenty lub charakterystyczne, najbardziej chorobotw\u00f3rcze elementy drobnoustroj\u00f3w ? antygeny, kt\u00f3re rozpoznaje i przeciw kt\u00f3rym walczy nasz uk\u0142ad odporno\u015bciowy. Wtedy m\u00f3wimy o szczepionkach podjednostkowych. Warto tez pami\u0119ta\u0107 o szczepionkach zawieraj\u0105cych toksoidy ? inaktywowane toksyny bakteryjne, kt\u00f3re s\u0105 podstawowymi substancjami wywo\u0142uj\u0105cymi objawy chorobowe w przebiegu np. t\u0119\u017cca, b\u0142onicy.\n<\/p>\n

\nJadalne szczepionki ? jak je wyprodukowa\u0107?<\/b>\n<\/p>\n

\nIdea wyprodukowania jadalnych szczepionek jest stosunkowo nowym pomys\u0142em w \u015bwiecie nauki. Zrodzi\u0142a si\u0119 z po\u0142\u0105czenia metod in\u017cynierii genetycznej, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 transfer element\u00f3w genomu z wykorzystaniem bakterii Agrobacterium tumefaciens <\/i>i d\u0105\u017ce\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnej wakcynologii do mo\u017cliwo\u015bci skutecznego podawania szczepionek doustnie. Obecnie tylko nieliczne mog\u0105 by\u0107 aplikowane w ten spos\u00f3b, dla pozosta\u0142ych ta droga jest nieskuteczna. Nie indukuj\u0105 bowiem odpowiedniej reakcji ze strony uk\u0142adu odporno\u015bciowego, co wi\u0119cej w\u0119dr\u00f3wka przez uk\u0142ad trawienny cz\u0119\u015bciowo uszkadza podawany antygen (niskie pH, kwas \u017co\u0142\u0105dkowy).
\nAgrobacterium tumefaciens<\/i> jest bakteri\u0105 atakuj\u0105c\u0105 korzenie ro\u015blin. W jej cyklu \u017cyciowym odnaleziono interesuj\u0105c\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, stosowan\u0105 w eksperymentalnych pracach hodowli ro\u015blin. Agrobacterium <\/i>bytuj\u0105c na cz\u0119\u015bciach podziemnych, ?wstrzykuje? do nich fragment swojego DNA. Dzieje si\u0119 to za po\u015brednictwem wielu r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w i gen\u00f3w zawartych w bakterii.
\nPierwszym etapem produkcji szczepionki jadalnej metod\u0105 in\u017cynierii genetycznej jest wprowadzenie do kom\u00f3rki bakterii fragmentu DNA, kt\u00f3ry koduje dany antygen, ten sam, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 podawany w tradycyjnej szczepionce. Nast\u0119pnie inkubujemy tak przygotowane bakterie z fragmentem ro\u015bliny, kt\u00f3ra ma by\u0107 ?producentem? antygen\u00f3w. U\u017cywamy skrawk\u00f3w li\u015bci lub organ\u00f3w, z kt\u00f3rych b\u0119dziemy mogli wyhodowa\u0107 ca\u0142\u0105 ro\u015blin\u0119. Kolejnym etapem jest selekcja eksplantat\u00f3w. Ma ona na celu wyodr\u0119bnienie tych, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y fragment genomu bakterii. W dalszych krokach procedury odtwarzamy ro\u015blin\u0119 ze skrawk\u00f3w, w warunkach in vitro <\/i>lub poprzez rozmna\u017canie wegetatywne. W efekcie m\u0142oda ro\u015blina rozwijaj\u0105c si\u0119, wytwarza jednocze\u015bnie antygeny szczepionkowe. Pobudzaj\u0105 one uk\u0142ad odporno\u015bciowy w taki sam spos\u00f3b jak tradycyjne szczepionki, z t\u0105 tylko r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce zamiast podsk\u00f3rnych iniekcji, spo\u017cywamy antygeny wraz z ro\u015blin\u0105. W taki spos\u00f3b skonstruowano m.in. bulwy ziemniaka z antygenami przecinkowca cholery, sa\u0142at\u0119 z antygenami HBV szpinak z antygenami wirusa w\u015bcieklizny.\n<\/p>\n

\nZa czy przeciw?<\/b>\n<\/p>\n

\nSzczepionki jadalne pozostaj\u0105 jeszcze w fazie bada\u0144 przedklinicznych. Ich efektywno\u015b\u0107 jest badana g\u0142\u00f3wnie u myszy. Wiele czasu up\u0142ynie, zanim to rozwi\u0105zanie na dobre zago\u015bci w wakcynologii. Pomimo to, ju\u017c dzi\u015b nie milkn\u0105 g\u0142osy za i przeciw takim szczepionkom. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest to idea, kt\u00f3ra znacznie obni\u017ca koszt produkcji, poza tym umo\u017cliwia ich \u0142atwe przechowywanie, bez potrzeby ch\u0142odzenia, jak to si\u0119 dzieje w przypadku tradycyjnych preparat\u00f3w. Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na tak oczywiste zalety jak: prosty spos\u00f3b aplikowania, ograniczenie wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z ig\u0142ami i strzykawkami, redukcja personelu medycznego, eliminacja strachu przed zastrzykiem. Wszystkie te elementy odgrywaj\u0105 zasadnicz\u0105 rol\u0119, zw\u0142aszcza w tych zak\u0105tkach \u015bwiata, gdzie potrzeba szczepie\u0144 profilaktycznych jest ogromna, ale brakuje \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych, lokalowych i osobowych.
\nZ drugiej strony pozostaje wiele w\u0105tpliwo\u015bci. Czy antygen stosowany w szczepionkach b\u0119dzie skuteczny i wywo\u0142a po\u017c\u0105dan\u0105 odpowied\u017a immunologiczn\u0105? Czy nie ulegnie degradacji podczas w\u0119dr\u00f3wki przez uk\u0142ad pokarmowy, gdzie dzia\u0142aj\u0105 na niego takie czynniki jak sok \u017co\u0142\u0105dkowy? Najwa\u017cniejszym argumentem w dyskusji za kontra przeciw jest fakt, \u017ce szczepionki jadalne s\u0105 konstruowane metodami in\u017cynierii genetycznej, zawieraj\u0105 fragment obcego DNA. Ro\u015bliny ?gospodarze? to zatem organizmy transgeniczne. \u015awiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna dotycz\u0105ca GMO pozostaje niewielka i wci\u0105\u017c podejrzliwie spogl\u0105damy na wszystko, co posiada etykiet\u0119 ?genetically modified?, dlatego mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 problemy z akceptacj\u0105 takich rozwi\u0105za\u0144. \u00a0
\nSzczepionki jadalne s\u0105 wielk\u0105 nadziej\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej wakcynologii. Je\u015bli uda si\u0119 wdro\u017cy\u0107 ten spos\u00f3b konstruowania preparat\u00f3w szczepionkowych i uzyska\u0107 ich skuteczno\u015b\u0107, ju\u017c wkr\u00f3tce zamiast zastrzyku dostaniemy g\u0142\u00f3wk\u0119 sa\u0142aty lub kilogram ziemniak\u00f3w. <\/p>\n

Ewelina Osi\u0144ska\n<\/p><\/div>\n


\nPi\u015bmiennictwo<\/b><\/p>\n

    \n
  • ?Immunologia? J.Go\u0142\u0105b, PWN, Warszawa 2007<\/li>\n
  • ?\u015awiat Nauki?, grudzie\u0144 2000<\/li>\n
  • Materia\u0142y w\u0142asne <\/li>\n<\/ul>\n

    <\/p>\n

    \n<\/div>\n

    \n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Szczepionki s\u0105 obowi\u0105zkowym elementem profilaktyki w walce z wieloma zaka\u017anymi chorobami.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/463\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}