{"id":462,"date":"2009-07-17T16:31:46","date_gmt":"2009-07-17T14:31:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=462"},"modified":"2012-05-01T00:42:34","modified_gmt":"2012-04-30T22:42:34","slug":"2515-recepta-od-psychiatry-prozac-najslynniejszy-lek-przeciwdepresyjny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=462","title":{"rendered":"Recepta od psychiatry. Prozac – najs\u0142ynniejszy lek przeciwdepresyjny"},"content":{"rendered":"
\nPrze\u0142om w leczeniu depresji i przedmiot za\u017cartych atak\u00f3w przeciwnik\u00f3w psychiatrii.
\n<\/p>\n
\nPrze\u0142om w leczeniu depresji i przedmiot za\u017cartych atak\u00f3w przeciwnik\u00f3w psychiatrii. Prozac, niefortunnie nazywany tabletk\u0105 szcz\u0119\u015bcia, zas\u0142uguje na kilka zda\u0144 rzetelnego komentarza. \u00a0<\/b><\/p>\n<\/div>\n
\n[[OPENX]] \n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nLek pojawi\u0142 si\u0119 w Stanach Zjednoczonych w 1988 roku i zadzia\u0142a\u0142 na masow\u0105 wyobra\u017ani\u0119, jako zapowied\u017a powszechnego szcz\u0119\u015bcia. Zosta\u0142 jednak stworzony po to, by przynie\u015b\u0107 ulg\u0119 osobom cierpi\u0105cym z powodu depresji, a nie po to, by poprawia\u0107 nastr\u00f3j spo\u0142ecze\u0144stwu. <\/p>\n

Miejsce w\u015br\u00f3d lek\u00f3w psychotropowych<\/b><\/p>\n

Klasyczn\u0105 farmakoterapi\u0119 z zastosowaniem specjalnie w tym celu opracowanych \u015brodk\u00f3w chemicznych stosuje si\u0119 od lat 50. XX w. Jedn\u0105 z podstawowych grup lek\u00f3w psychotropowych s\u0105 leki przeciwdepresyjne. Od innych substancji o dzia\u0142aniu pobudzaj\u0105cym (jak np. amfetamina) r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tym, \u017ce przeciwdzia\u0142aj\u0105 nie tylko subiektywnemu poczuciu smutku, ale i przyczynom depresji. Prozac, a dok\u0142adnie zawarta w nim substancja czynna fluoksetyna, nale\u017cy do lek\u00f3w nowej generacji, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 stosunkowo niewiele skutk\u00f3w ubocznych w por\u00f3wnaniu z poprzednikami. Mechanizm dzia\u0142ania tego zwi\u0105zku chemicznego to tzw. selektywna inhibicja wychwytu zwrotnego serotoniny (wyja\u015bnienie poni\u017cej).<\/p>\n

SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny<\/b><\/p>\n

Aby zrozumie\u0107 t\u0119 skomplikowan\u0105 nazw\u0119, nale\u017cy zapozna\u0107 si\u0119 mechanizmem komunikacji pomi\u0119dzy kom\u00f3rkami nerwowymi m\u00f3zgu.\n<\/p><\/div>\n

\n
\nUwa\u017ca si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie zjawiska zachodz\u0105ce w m\u00f3zgu odpowiadaj\u0105 za procesy psychiczne. Narz\u0105d ten jest zbudowany z neuron\u00f3w – kom\u00f3rek, kt\u00f3re tworz\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 niezwykle z\u0142o\u017con\u0105 sie\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144, dzi\u0119ki czemu wymieniaj\u0105 informacje. Informacje te przedostaj\u0105 si\u0119 z kom\u00f3rki do kom\u00f3rki za po\u015brednictwem neuroprzeka\u017anik\u00f3w, substancji chemicznych, kt\u00f3rych mamy w organizmie kilka rodzaj\u00f3w. Podczas przekazywania komunikatu, neuroprzeka\u017aniki z jednej kom\u00f3rki s\u0105 uwalniane do tzw. szczeliny synaptycznej, czyli przestrzeni pomi\u0119dzy neuronami. Docieraj\u0105 w ko\u0144cu do powierzchni drugiej kom\u00f3rki, zaopatrzonej w tzw. receptory, czyli bia\u0142ka, do kt\u00f3rych mog\u0105 si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0107. Przy\u0142\u0105czenie neuroprzeka\u017anik\u00f3w do receptor\u00f3w jest dla kom\u00f3rki "zrozumia\u0142ym" komunikatem, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na jej dalsze funkcjonowanie.\n<\/div>\n
\n
\nJednym z neuroprzeka\u017anik\u00f3w powszechnym w tych obszarach m\u00f3zgu, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za nastr\u00f3j, jest serotonina, oznaczana cz\u0119sto skr\u00f3tem 5-HT. Organizm to uk\u0142ad oszcz\u0119dzaj\u0105cy energi\u0119, dlatego cz\u0105steczki serotoniny (jak i innych neuroprzeka\u017anik\u00f3w) po spe\u0142nieniu swojej roli w szczelinie synaptycznej wracaj\u0105 do neuronu, z kt\u00f3rego zosta\u0142y uwolnione. Pozwala to na ich powt\u00f3rne wykorzystanie. Stwierdzono, \u017ce przeka\u017anictwo za po\u015brednictwem serotoniny u os\u00f3b w depresji jest os\u0142abione. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, a wi\u0119c i Prozac, nie pozwalaj\u0105 na powr\u00f3t neuroprzeka\u017anika do kom\u00f3rki, z kt\u00f3rej zosta\u0142 uwolniony, tym samym zwi\u0119kszaj\u0105c jego st\u0119\u017cenie w szczelinie synaptycznej. Skutkuje to popraw\u0105 komunikacji mi\u0119dzy kom\u00f3rkami za po\u015brednictwem 5-HT, co w perspektywie prowadzi tak\u017ce do korzystnych zmian w strukturze neuron\u00f3w. Dok\u0142adny mechanizm dzia\u0142ania substancji z grupy SSRI nie jest do ko\u0144ca wyja\u015bniony, wiadomo jednak, \u017ce pacjenci przewa\u017cnie odczuwaj\u0105 efekty leczenia dopiero po 3 – 4 tygodniach od rozpocz\u0119cia kuracji.<\/p>\n

Dla kogo Prozac?<\/b><\/p>\n

Specjali\u015bci nie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 \u017cadnym uniwersalnym zestawem regu\u0142, kt\u00f3ry okre\u015bla\u0142by, dla kogo farmakoterapia jest wskazana, a dla kogo nie. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce niekt\u00f3rzy psychoterapeuci uwa\u017caj\u0105 farmakoterapi\u0119 za ostateczno\u015b\u0107, po kt\u00f3r\u0105 warto si\u0119gn\u0105\u0107 jedynie w przypadku ci\u0119\u017ckiego przebiegu depresji lub pojawiaj\u0105cych si\u0119 u pacjenta my\u015bli samob\u00f3jczych. Nie zaleca si\u0119 natomiast farmakoterapii kobietom w ci\u0105\u017cy i dzieciom. Inne przeciwwskazania to choroba Parkinsona, padaczka, niewydolno\u015b\u0107 w\u0105troby, nerek oraz zaburzenia psychotyczne. Konieczna jest tak\u017ce du\u017ca ostro\u017cno\u015b\u0107 przy \u0142\u0105czeniu SSRI z innymi lekami, poniewa\u017c cz\u0119sto wchodz\u0105 w szkodliwe interakcje.\n<\/p><\/div>\n

\n
\nFluoksetyna jest pomocna w leczeniu depresji, ale tak\u017ce tzw. zaburze\u0144 obsesyjno-kompulsyjnych i bulimii.
\nChocia\u017c fluoksetyna nale\u017cy do stosunkowo "bezpiecznych" lek\u00f3w, mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 liczne dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane. Nale\u017c\u0105 do nich m.in. dolegliwo\u015bci ze strony uk\u0142adu pokarmowego i os\u0142abienie pop\u0119du seksualnego. O objawach tego typu nale\u017cy poinformowa\u0107 lekarza, kt\u00f3ry mo\u017ce zadecydowa\u0107 o zmianie lub odstawieniu lek\u00f3w. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Prozac wywo\u0142uje u niekt\u00f3rych os\u00f3b nasilenie objaw\u00f3w l\u0119kowych, dlatego zazwyczaj nie jest polecany w terapii depresji po\u0142\u0105czonej z l\u0119kiem.<\/p>\n

Kontrowersje<\/b><\/p>\n

Przede wszystkim warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie istniej\u0105 wiarygodne dane, kt\u00f3re \u015bwiadczy\u0142yby o celowo\u015bci u\u017cywania Prozacu przez osoby zdrowe, kt\u00f3re chc\u0105 poprawi\u0107 swoj\u0105 kondycj\u0119 psychiczn\u0105. Jest to \u015brodek wydawany na recept\u0119. Wypisa\u0107 j\u0105 mo\u017ce w uzasadnionych przypadkach wy\u0142\u0105cznie lekarz medycyny, psycholog nie ma takich uprawnie\u0144. <\/p>\n

Du\u017cy niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d lekarzy i pacjent\u00f3w spowodowa\u0142y doniesienia z lat 90. XX w. dotycz\u0105ce pr\u00f3b samob\u00f3jczych dokonywanych przez osoby leczone fluoksetyn\u0105. Rzeczywi\u015bcie, uwa\u017ca si\u0119, \u017ce fluoksetyna mo\u017ce nasila\u0107 stany l\u0119kowe. Niemniej nie nale\u017cy zapomina\u0107 o tym, \u017ce depresja jako taka jest powa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105 samob\u00f3jstw. Inne wyja\u015bnienie \u0142\u0105czy wyst\u0105pienie tendencji samob\u00f3jczych z popraw\u0105 stanu os\u00f3b znajduj\u0105cych si\u0119 w ci\u0119\u017ckiej depresji. Paradoksalnie poprawa ta mog\u0142a poskutkowa\u0107 zebraniem si\u0142 wystarczaj\u0105cych do podj\u0119cia pr\u00f3by odebrania sobie \u017cycia. \u00a0
\n
\nFluoksetyna w Polsce<\/b><\/p>\n

W naszym kraju fluoksetyna pojawi\u0142a si\u0119 w roku 1994. W Polsce nie dzia\u0142a\u0142y wtedy prawa patentowe, kt\u00f3re na zachodzie przez d\u0142ugie lata utrzymywa\u0142y monopol koncernu Eli Lilly na lek i jego handlow\u0105 nazw\u0119 Prozac. Dlatego fluoksetyna od dawna jest sprzedawana r\u00f3wnie\u017c jako Bioxetin, Deprexetin, Fluoksetyna, Fluoxetin i Seronil. Zamienniki te s\u0105 cz\u0119sto znacznie ta\u0144sze od oryginalnego leku.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Libman<\/p>\n

Biolog
\nPsycholog
\n
\nPi\u015bmiennictwo<\/b>\n<\/div>\n

\n