{"id":435,"date":"2009-07-08T13:32:20","date_gmt":"2009-07-08T11:32:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=435"},"modified":"2010-03-19T23:27:12","modified_gmt":"2010-03-19T22:27:12","slug":"2276-twoj-przyjaciel-stres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=435","title":{"rendered":"Tw\u00f3j przyjaciel (?) stres"},"content":{"rendered":"
\nPoj\u0119cia stresu wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas u\u017cywa na co dzie\u0144, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nawet nad jego znaczeniem.
\n<\/p>\n
\nPoj\u0119cia stresu wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas u\u017cywa na co dzie\u0144, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nawet nad jego znaczeniem. Mo\u017ce i Tobie nauczyciele m\u00f3wili: ?nie stresuj si\u0119 tak, bo to niezdrowo? albo przeciwnie: ?niewielki stres pomo\u017ce ci na egzaminie?. Kto mia\u0142 racj\u0119?<\/span><\/b><\/p>\n

Stres ? jakie to ma znaczenie?<\/b><\/p>\n

Stresem cz\u0119sto nazywamy przykre, trudne, wymagaj\u0105ce zdarzenia z naszego \u017cycia. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 specjalist\u00f3w rezerwuje poj\u0119cie stresu dla reakcji <\/b>naszego organizmu na tego typu okoliczno\u015bci. W tym uj\u0119ciu bod\u017ace, a wi\u0119c zdarzenia wywo\u0142uj\u0105ce stres, okre\u015bla si\u0119 mianem stresor\u00f3w<\/b>. Sama reakcja stresowa polega na uruchomieniu skomplikowanych mechanizm\u00f3w fizjologicznych i psychologicznych<\/b>.\n<\/div>\n

\n<\/div>\n
\n[[OPENX]]\n<\/div>\n
\n
\nIstniej\u0105 tak\u017ce teorie psychologiczne stresu, podkre\u015blaj\u0105ce zwi\u0105zek mi\u0119dzy bod\u017acami, a jednostk\u0105 poddan\u0105 ich oddzia\u0142ywaniu. Do najbardziej znanych nale\u017cy transakcyjna koncepcja stresu autorstwa Lazarusa i Folkman. Stres jest przez nich definiowany jako relacja mi\u0119dzy osob\u0105 a otoczeniem<\/b>, oceniana przez t\u0119 osob\u0119 jako obci\u0105\u017caj\u0105ca, zagra\u017caj\u0105ca dobremu samopoczuciu. \u00a0<\/p>\n

Fizjologia stresu dla pocz\u0105tkuj\u0105cych<\/b><\/p>\n

Sytuacje, kt\u00f3re s\u0105 dla nas obci\u0105\u017ceniem ? nie tylko psychicznym, ale i fizycznym, jak na przyk\u0142ad intensywny wysi\u0142ek lub choroba, wymagaj\u0105 od organizmu przystosowania do nowych warunk\u00f3w. Nasze cia\u0142a i umys\u0142y podlegaj\u0105 ci\u0105g\u0142ym zmianom, a bez tocz\u0105cych si\u0119 w nich proces\u00f3w usta\u0142oby \u017cycie. Jednak przemiany te przebiegaj\u0105 wok\u00f3\u0142 pewnych punkt\u00f3w r\u00f3wnowagi, a zbytnie od nich oddalenie by\u0142oby niebezpieczne. Dlatego zdarzenia zaburzaj\u0105ce r\u00f3wnowag\u0119 organizmu, na przyk\u0142ad zwi\u0119kszone zapotrzebowanie na energi\u0119 podczas d\u0142ugotrwa\u0142ego biegu, uruchamiaj\u0105 szereg zmian w funkcjonowaniu kom\u00f3rek, narz\u0105d\u00f3w i ca\u0142ych uk\u0142ad\u00f3w.
\nAby dostarczy\u0107 wi\u0119cej energii mi\u0119\u015bniom, trzeba przetransportowa\u0107 do ich kom\u00f3rek wi\u0119cej tlenu i glukozy. Te zadania wymagaj\u0105 mi\u0119dzy innymi przyspieszenia tempa oddechu i kr\u0105\u017cenia krwi. By krew kr\u0105\u017cy\u0142a szybciej, trzeba przyspieszy\u0107 akcj\u0119 serca, a tak\u017ce rozszerzy\u0107 naczynia krwiono\u015bne. Sama krew oczywi\u015bcie do wytwarzania energii si\u0119 nie nadaje, powinna by\u0107 bogata w glukoz\u0119. W tym celu organizm ?zwraca si\u0119? do w\u0105troby, kt\u00f3ra jest magazynem wykorzystywanym w pierwszej kolejno\u015bci? A to dopiero pocz\u0105tek.
\nW ten oto spos\u00f3b, wydawa\u0142oby si\u0119 prosty bodziec, jakim jest bieg na d\u0142ugi dystans, wywo\u0142uje lawin\u0119 przemian niezb\u0119dnych do sprostania wyzwaniu. Organizm nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na zaburzenie wewn\u0119trznego porz\u0105dku, dlatego ?dostraja? do nowej sytuacji funkcjonowanie wielu narz\u0105d\u00f3w. W takich dzia\u0142aniach na szerok\u0105 skal\u0119 uczestnicz\u0105 hormony, czyli cz\u0105steczki sygna\u0142owe, przekazuj\u0105ce kom\u00f3rkom odpowiednie ?rozkazy?.<\/p>\n

Hormony stresu ? na dobre i na z\u0142e<\/b><\/p>\n

Stres pojawia si\u0119 nie tylko w wyniku realnego, fizjologicznego obci\u0105\u017cenie. R\u00f3wnie\u017c silne lub d\u0142ugotrwa\u0142e napi\u0119cie psychiczne wywo\u0142uje tak\u0105 reakcj\u0119. W przypadku psychologicznej przyczyny stresu, np. wa\u017cnej rozmowy kwalifikacyjnej, w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 stare, ewolucyjne mechanizmy, od kt\u00f3rych zale\u017ca\u0142o prze\u017cycie naszych przodk\u00f3w. Zapewne ka\u017cdy z nas do\u015bwiadczy\u0142, czekaj\u0105c przed drzwiami gabinetu dyrektora lub id\u0105c na wa\u017cny egzamin, przyspieszonego bicia serca. Winny jest wewn\u0119trzny nakaz ?uciekaj albo walcz? ? chocia\u017c wcale nie mamy tego w planach, nasz organizm wprowadza si\u0119 w stan gotowo\u015bci do wzmo\u017conego wysi\u0142ku.
\nKiedy sytuacja zostanie oceniona jako zagra\u017caj\u0105ca przez pewne cz\u0119\u015bci naszego m\u00f3zgu, uaktywnia tzw. cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czuln\u0105 autonomicznego uk\u0142adu nerwowego, wyspecjalizowan\u0105 w pobudzaniu organizmu do dzia\u0142ania. Wysy\u0142a ona sygna\u0142y do nadnerczy (niewielkich gruczo\u0142\u00f3w zlokalizowanych nad nerkami), kt\u00f3rych cz\u0119\u015bci rdzeniowe uwalniaj\u0105 hormony: adrenalin\u0119 i noradrenalin\u0119<\/b>.
\nDzia\u0142anie tych dw\u00f3ch substancji jest podobne, jednak noradrenalina wywo\u0142uje efekt z pewnym op\u00f3\u017anieniem w stosunku do adrenaliny. Hormony te odpowiadaj\u0105 za opisane wcze\u015bniej przemiany, takie jak przyspieszenie tempa oddech\u00f3w, akcji serca, zwi\u0119kszenie ukrwienia mi\u0119\u015bni. Wykazano tak\u017ce, \u017ce adrenalina w fizjologicznej dawce wspomaga procesy zapami\u0119tywania i poprawia koncentracj\u0119. Dlatego w\u0142a\u015bnie niewielki stres podczas egzaminu mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 bardzo przydatny. You can find our more on our partner network who supports even our website.You can visit on the website CBD Sold Oils<\/a> from the USA.
\nKiedy stan stresu jest d\u0142ugotrwa\u0142y, do akcji wkracza kolejna grupa hormon\u00f3w nadnerczy ? wytwarzane w ich warstwie korowej glukokortykoidy<\/b>, z kt\u00f3rych najpopularniejszy nosi nazw\u0119 kortyzolu<\/b>. Hormony te s\u0105 uwalniane na sygna\u0142 (r\u00f3wnie\u017c hormonalny) pochodz\u0105cy z przysadki m\u00f3zgowej, kt\u00f3ra otrzymuje odpowiednie ?polecenia? z cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu zwanej podwzg\u00f3rzem. Dodatkowa porcja glukokortykoid\u00f3w pojawia si\u0119 w naszej krwi kilka ? kilkadziesi\u0105t minut po zadzia\u0142aniu stresora. Ich funkcj\u0105 jest wyciszenie gwa\u0142townej reakcji organizmu na zagro\u017cenie. Cho\u0107 to bardzo po\u017cyteczna rola, utrzymuj\u0105cy si\u0119 d\u0142ugo (nawet przez kilka miesi\u0119cy!) podwy\u017cszony poziom kortyzolu ma bardzo niepo\u017c\u0105dane skutki. Wiadomo, \u017ce kortyzol wp\u0142ywa hamuj\u0105co na uk\u0142ad odporno\u015bciowy, aby zapobiec d\u0142ugotrwa\u0142ym, wyniszczaj\u0105cym stanom zapalnym. T\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 tego hormonu wykorzystuje si\u0119 np. produkuj\u0105c ma\u015bci przeciw reakcjom alergicznym. Jednak chroniczne obni\u017cenie odporno\u015bci, wywo\u0142ane przewlek\u0142ym stresem, to prosta droga do zachorowania. Dlatego w\u0142a\u015bnie szybkie tempo \u017cycia i nadmiar obowi\u0105zk\u00f3w nie sprzyjaj\u0105 naszemu zdrowiu. Okaza\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce nadmiar kortyzolu jest bezlitosny dla niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bci naszego m\u00f3zgu. Z tego powodu d\u0142ugotrwa\u0142y stres uwa\u017ca si\u0119 za prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0119 depresji, a nawet zaburze\u0144 pami\u0119ci.<\/p>\n

Broni\u0107 si\u0119 czy nie?<\/b><\/p>\n

Natura wynalaz\u0142a stres dla naszego dobra. Jest to zjawisko bardzo po\u017cyteczne, niejednokrotnie wp\u0142ywaj\u0105ce na popraw\u0119 naszego funkcjonowania. Taki ?dobry?, kr\u00f3tkotrwa\u0142y stres, o niezbyt du\u017cym nat\u0119\u017ceniu, nazywany jest eustresem<\/b>. W krytycznych chwilach pomaga nam si\u0119 zmobilizowa\u0107 do dzia\u0142ania i zwi\u0119ksza jego wydajno\u015b\u0107. Przeciwie\u0144stwem eustresu jest dystres<\/b>, czyli stres zagra\u017caj\u0105cy naszemu zdrowiu i dobremu samopoczuciu. Skutki d\u0142ugotrwa\u0142ego dystresu mog\u0105 by\u0107 bardzo przykre, dlatego warto nauczy\u0107 si\u0119 je ogranicza\u0107.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Libman<\/p>\n

Biolog
\nPsycholog\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poj\u0119cia stresu wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas u\u017cywa na co dzie\u0144, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nawet nad jego znaczeniem.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-435","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}