{"id":430,"date":"2009-07-06T14:48:23","date_gmt":"2009-07-06T12:48:23","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=430"},"modified":"2010-12-01T22:09:32","modified_gmt":"2010-12-01T21:09:32","slug":"2232-osteoporoza-cichy-zlodziej-kosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=430","title":{"rendered":"Osteoporoza – “cichy z\u0142odziej ko\u015bci”"},"content":{"rendered":"
\nUnikasz mleka, ser\u00f3w, jogurt\u00f3w? Prowadzisz siedz\u0105cy tryb \u017cycia? U Twoich rodzic\u00f3w wyst\u0105pi\u0142a osteoporoza? Je\u015bli odpowiedzia\u0142e\u015b ?tak?
\n<\/p>\n
\nUnikasz mleka, ser\u00f3w, jogurt\u00f3w? Prowadzisz siedz\u0105cy tryb \u017cycia? U Twoich rodzic\u00f3w wyst\u0105pi\u0142a osteoporoza? Je\u015bli odpowiedzia\u0142e\u015b ?tak? na powy\u017csze pytania, jak najszybciej pomy\u015bl o profilaktyce osteoporozy. <\/b><\/span><\/p>\n

Istot\u0105 osteoporozy jest utrata g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci i zaburzenia ich mikroarchitektury. Kiedy ko\u015b\u0107 staje si\u0119 krucha i porowata, \u0142atwo o jej z\u0142amanie nawet przy niewielkim urazie. Cho\u0107 osteoporoza dotyczy ca\u0142ego szkieletu, to najbardziej dla niej charakterystyczne s\u0105 z\u0142amania ko\u015bci promieniowej (popularnie: nadgarstka), bli\u017cszego ko\u0144ca ko\u015bci udowej (popularnie: szyjki ko\u015bci udowej) oraz kr\u0119g\u00f3w.\n<\/p><\/div>\n

\n<\/div>\n
\n[[OPENX]] \n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nOsteoporoza wyst\u0119puje \u015brednio u 11% populacji, jednak u kobiet po 50 roku \u017cycia znacznie cz\u0119\u015bciej – szacuje si\u0119, \u017ce u co trzeciej kobiety w tym wieku g\u0119sto\u015b\u0107 mineralna ko\u015bci uleg\u0142a znacznemu zmniejszeniu. Nie tylko kobiety s\u0105 zagro\u017cone, m\u0119\u017cczy\u017ani r\u00f3wnie\u017c powinni my\u015ble\u0107 o profilaktyce tej choroby. Osteoporoza mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym wieku ? r\u00f3wnie\u017c u dzieci, cho\u0107 w\u00f3wczas jej przyczyn\u0105 jest\u00a0 zwykle inna choroba, prowadz\u0105ca do zniszczenia ko\u015bci.<\/p>\n

Przebudowa ko\u015bci<\/b>\n<\/div>\n

\n
\nKo\u015bci to tkanka, kt\u00f3ra przez ca\u0142e nasze \u017cycie ulega przebudowie. Zachodz\u0105 w niej procesy budowy i resorpcji (czyli niszczenia starych kom\u00f3rek ko\u015bci, by zrobi\u0107 miejsce nowym). W okresie dojrzewania procesy tworzenia szkieletu s\u0105 najbardziej intensywne i przewa\u017caj\u0105 nad procesami resorpcji. Nawet wtedy, gdy ko\u015bci nie wzrastaj\u0105 ju\u017c na d\u0142ugo\u015b\u0107, nadal zwi\u0119ksza si\u0119 ich g\u0119sto\u015b\u0107, a\u017c do ok. 30 roku \u017cycia, kiedy osi\u0105gamy tzw. szczytow\u0105 mas\u0119 kostn\u0105. Po 35-40 roku \u017cycia resorpcja ko\u015bci stopniowo zaczyna przewa\u017ca\u0107 nad odbudowywaniem ich struktury. Oznacza to, \u017ce im wi\u0119ksz\u0105 osi\u0105gniemy szczytow\u0105 mas\u0119 kostn\u0105, tym p\u00f3\u017aniej pojawi\u0105 si\u0119 problemy z wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 naszych ko\u015bci.\n<\/div>\n
\n\u00a0<\/b>\n<\/div>\n
\nObjawy osteoporozy
\n<\/b>\n<\/div>\n
\n\u00a0<\/b>\n<\/div>\n
\nO osteoporozie m\u00f3wi si\u0119 ?podst\u0119pna choroba?, ?cichy z\u0142odziej ko\u015bci?. Zwykle choroba ta rozwija si\u0119 przez wiele lat wraz ze stopniowym zmniejszaniem si\u0119 g\u0119sto\u015bci ko\u015bci. Przez d\u0142ugi czas przebiega bezobjawowo. Najcz\u0119\u015bciej pierwszym jej objawem jest z\u0142amanie, a to wskazuje ju\u017c na zaawansowan\u0105 posta\u0107 osteoporozy.
\nDo innych symptom\u00f3w mog\u0105cych \u015bwiadczy\u0107 o osteoporozie nale\u017c\u0105:<\/p>\n
    \n
  • b\u00f3le kr\u0119gos\u0142upa i staw\u00f3w (zwykle przypisywane innym przyczynom),<\/li>\n
  • obni\u017cenie si\u0119 wzrostu (spowodowane zmianami w trzonach kr\u0119gowych),<\/li>\n
  • tzw. wdowi garb ( zaokr\u0105glone, skrzywione plecy).<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
    \n
    \nRozpoznanie<\/b>\n<\/div>\n
    \n<\/div>\n
    \n<\/div>\n
    \nOsteoporoz\u0119 diagnozuje si\u0119 wykorzystuj\u0105c badania obrazowe, np. promieniowanie rentgenowskie lub rezonans magnetyczny. Zdj\u0119cie rentgenowskie ukazuje zmiany w tkance kostnej dopiero wtedy, gdy s\u0105 one zaawansowane.
    \nBadanie densytometryczne polega na zbadaniu g\u0119sto\u015bci minera\u0142\u00f3w w tkance ko\u015bci. Densytometria pozwala stwierdzi\u0107, w jakim stopniu obni\u017cona jest g\u0119sto\u015b\u0107 ko\u015bci i czy mo\u017cliwe s\u0105 z\u0142amania w obr\u0119bie badanego jej odcinka.
    \nW diagnostyce oraz monitorowaniu efekt\u00f3w leczenia osteoporozy stosuje si\u0119 tak\u017ce badania biochemiczne krwi, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cliwa jest ocena zar\u00f3wno gospodarki wapniowej organizmu, jak i hormon\u00f3w odpowiedzialnych za budow\u0119 i niszczenie ko\u015bci.
    \n
    \nCzynniki ryzyka osteoporozy:<\/b>\n<\/div>\n
    \n<\/div>\n
    \n<\/div>\n
    \n
      \n
    • wiek powy\u017cej 65 lat <\/b>(poniewa\u017c masa kostna zmniejsza si\u0119 wraz z wiekiem),<\/li>\n
    • p\u0142e\u0107 \u017ce\u0144ska<\/b> (kobiety s\u0105 bardziej nara\u017cone na osteoporoz\u0119 ze wzgl\u0119du na to, \u017ce menopauza oraz zwi\u0105zany z ni\u0105 niedob\u00f3r hormon\u00f3w odpowiedzialnych m. in. za gospodark\u0119 wapniow\u0105 pojawia si\u0119 ju\u017c ok. 50 r.\u017c.; m\u0119\u017cczy\u017ani natomiast przechodz\u0105 andropauz\u0119 znacznie p\u00f3\u017aniej, dopiero ok. 70 roku \u017cycia ? ich ko\u015bci s\u0105 chronione \u015brednio 20 lat d\u0142u\u017cej ni\u017c ko\u015bci kobiet),<\/li>\n
    • w\u0105t\u0142a budowa cia\u0142a<\/b> (u osoby o ?drobnych ko\u015bciach? ubytek 5% masy ko\u015bci mo\u017ce ju\u017c oznacza\u0107 przekroczenie tzw. progu z\u0142amania, tymczasem osoba o masywnych ko\u015bciach posiada wi\u0119kszy margines bezpiecze\u0144stwa),<\/li>\n
    • osteoporoza u matki<\/b> (sk\u0142onno\u015b\u0107 do osteoporozy dziedziczymy po matce, wobec czego jeste\u015bmy bardziej nara\u017ceni na wyst\u0105pienie choroby, je\u017celi nasza mama czy babcia mia\u0142a osteoporoz\u0119),<\/li>\n
    • menopauza u kobiet <\/b>(w czasie menopauzy pojawia si\u0119 niedob\u00f3r hormon\u00f3w takich jak estradiol i progesteron, a s\u0105 one odpowiedzialne m.in. za utrzymanie wapnia w ko\u015bciach,<\/li>\n
    • wieloletnie stosowanie lek\u00f3w<\/b> takich jak glikokortykoidy, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwnowotworowe, leki przeciwgru\u017alicze, leki przeciwzakrzepowe, tetracykliny,<\/li>\n
    • niekt\u00f3re choroby<\/b> np. choroby przewodu pokarmowego, choroby nerek, choroby endokrynologiczne,<\/li>\n
    • niewystarczaj\u0105ca poda\u017c wapnia w diecie<\/b> (kiedy nie dostarczamy odpowiedniej ilo\u015bci wapnia wraz z diet\u0105 nasz organizm jest zmuszony wykorzysta\u0107 swoj\u0105 rezerw\u0119, czyli wap\u0144 zmagazynowany w ko\u015bciach),<\/li>\n
    • obni\u017cona poda\u017c witaminy D<\/b> (metabolizm ko\u015bci jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z witaminy D, jej niedob\u00f3r mo\u017ce prowadzi\u0107 np. do krzywicy, zaburze\u0144 mineralizacji ko\u015bci czy te\u017c w\u0142a\u015bnie do osteoporozy), <\/li>\n
    • ma\u0142a dost\u0119pno\u015b\u0107 do naturalnego \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego<\/b> (wcze\u015bniej wspomniana witamina D jest syntetyzowana w naszej sk\u00f3rze pod wp\u0142ywem promieni s\u0142onecznych), <\/li>\n
    • u\u017cywki<\/b> (palenie tytoniu i picie alkoholu wywiera toksyczny wp\u0142yw na kom\u00f3rki kostne, zaleca si\u0119 tak\u017ce umiarkowane spo\u017cycie kawy), <\/li>\n
    • brak aktywno\u015bci fizycznej<\/b> (ruch jest bod\u017acem do rozwoju dla naszych ko\u015bci ? ich obci\u0105\u017cenie podczas aktywno\u015bci fizycznej powoduje sta\u0142\u0105 rozbudow\u0119 ko\u015bci i zwi\u0119kszanie ich g\u0119sto\u015bci, tak by mog\u0142y sprosta\u0107 kolejnym ?wyzwaniom?). <\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
      \nCzy mo\u017cna zapobiec chorobie?
      \n<\/b>\n<\/div>\n
      \n\u00a0<\/b>\n<\/div>\n
      \nCzynniki ryzyka osteoporozy s\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane. Wiele z nich wynika z cech, kt\u00f3re dziedziczymy i nie mamy na nie wp\u0142ywu. Pozosta\u0142e s\u0105 pochodn\u0105 stylu \u017cycia, mo\u017cemy je wi\u0119c modyfikowa\u0107, a tym samym zapobiec wyst\u0105pieniu choroby.
      \nNie jeste\u015bmy bezbronni wobec osteoporozy. Prawid\u0142owa, bogata w wap\u0144 dieta oraz aktywno\u015b\u0107 fizyczna, zw\u0142aszcza na \u015bwie\u017cym powietrzu, s\u0105 najlepsz\u0105 profilaktyk\u0105.<\/p>\n

      Anna Szczyg\u0142owska
      \nDietetyk\n<\/div>\n

      Pi\u015bmiennictwo<\/b>\n<\/p>\n

        \n
      • osteoporoza.org.pl\u00a0<\/li>\n
      • osteoporoza.za.pl<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Unikasz mleka, ser\u00f3w, jogurt\u00f3w? Prowadzisz siedz\u0105cy tryb \u017cycia? U Twoich rodzic\u00f3w wyst\u0105pi\u0142a osteoporoza? Je\u015bli odpowiedzia\u0142e\u015b ?tak?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-430","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=430"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}