{"id":342,"date":"2008-10-21T13:12:09","date_gmt":"2008-10-21T11:12:09","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=342"},"modified":"2009-09-09T10:18:17","modified_gmt":"2009-09-09T08:18:17","slug":"1479-zawal-serca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=342","title":{"rendered":"Zawa\u0142 serca"},"content":{"rendered":"
\n
\nJest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci w rozwini\u0119tych krajach. Dr Piotr
\nBr\u0119borowicz odpowiada na wa\u017cne pytania.
\n<\/p>\n
\n
\nJest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci w rozwini\u0119tych krajach. Dr Piotr
\nBr\u0119borowicz odpowiada na wa\u017cne pytania. Jak uchroni\u0107 si\u0119 przed tym
\nniebezpiecze\u0144stwem, jak post\u0119powa\u0107 w razie zawa\u0142u i jak \u017cy\u0107 po zawale serca? <\/b>\n<\/div>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nAdam Baku\u0142a: Czym jest zawa\u0142
\nserca?<\/b>\n<\/p>\n

\nDr n. med. Piotr Br\u0119borowicz:<\/b>
\nJest to nieodwracalne uszkodzenie
\n(martwica) cz\u0119\u015bci mi\u0119\u015bnia serca. Powstaje na skutek przed\u0142u\u017caj\u0105cego si\u0119
\nniedokrwienia spowodowanego zmniejszeniem\/zablokowaniem przep\u0142ywu krwi przez
\nt\u0119tnice wie\u0144cowe, rzadziej na skutek zabieg\u00f3w kardiologicznych i
\nkardiochirurgicznych lub zapotrzebowania serca na tlen i sk\u0142adniki od\u017cywcze
\nznacznie przekraczaj\u0105cego mo\u017cliwo\u015bci kr\u0105\u017cenia wie\u0144cowego. Zawa\u0142 serca, zwany
\nte\u017c potocznie ?atakiem serca", prowadzi do os\u0142abienia ?mocy" serca i szeregu
\npowik\u0142a\u0144, w tym \u015bmierci. Obecnie jest jednym z g\u0142\u00f3wnych ?zab\u00f3jc\u00f3w" w krajach
\nrozwini\u0119tych.\n<\/p>\n

\n[[OPENX]]\u00a0\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nZawa\u0142 mo\u017ce by\u0107 spowodowany
\nstresem, silnymi emocjami lub wysi\u0142kiem fizycznym. W jaki spos\u00f3b te czynniki
\nwp\u0142ywaj\u0105 na ukrwienie mi\u0119\u015bnia sercowego?<\/b>\n<\/p>\n

\nZawa\u0142 serca najcz\u0119\u015bciej powstaje na skutek p\u0119kni\u0119cia lub owrzodzenia
\ntzw. blaszki mia\u017cd\u017cycowej w t\u0119tnicy wie\u0144cowej. Jej powstanie zale\u017cne jest od
\nwielu czynnik\u00f3w i wymaga czasu. P\u0119kni\u0119cie blaszki powoduje powstanie skrzepliny
\n(zakrzep krwi) na jej powierzchni, co prowadzi do dalszego zw\u0119\u017cenia lub
\nzamkni\u0119cia t\u0119tnicy. Znaczny stres, w tym nasilone emocje, czy wysi\u0142ek fizyczny
\npowoduj\u0105 przyspieszenie akcji serca i wzrost ci\u015bnienia prowadz\u0105ce do
\nzwi\u0119kszonego napi\u0119cia \u015bciany t\u0119tnicy i zwi\u0119kszonego zapotrzebowania na tlen, a
\ntak\u017ce pewne zmiany metaboliczne nasilaj\u0105ce stan zapalny w pokrywie niestabilnej
\nblaszki mia\u017cd\u017cycowej. Czynniki te mog\u0105 samodzielnie spowodowa\u0107 p\u0119kni\u0119cie
\nblaszki lub by\u0107 tylko jedn\u0105 z wielu przyczyn katastrofy wie\u0144cowej, jak\u0105 jest
\nniew\u0105tpliwie zawa\u0142 serca.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nChoroba wie\u0144cowa, kt\u00f3ra
\nznacznie zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia zawa\u0142u, jest jedn\u0105 z najcz\u0119stszych chor\u00f3b
\nuk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Dlaczego dotyka ona coraz wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa?<\/b>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nChoroba wie\u0144cowa jest przyczyn\u0105 zawa\u0142u serca w a\u017c oko\u0142o 90 proc.
\nprzypadk\u00f3w. Jest to jedna z postaci choroby mia\u017cd\u017cycowej, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 pod
\nwp\u0142ywem wielu r\u00f3\u017cnorakich tzw. czynnik\u00f3w ryzyka, kt\u00f3rych znamy ju\u017c kilkaset.
\nNajwa\u017cniejszym czynnikiem jest starzenie si\u0119 organizmu, a obecnie obserwujemy
\ntzw. starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw w krajach uprzemys\u0142owionych, co oznacza m.in.,
\n\u017ce \u017cyjemy coraz d\u0142u\u017cej i przez to coraz wi\u0119cej jest ludzi w wieku podesz\u0142ym.
\nPrawdziwym ko\u0142em zamachowym jej rozwoju jest siedz\u0105cy tryb \u017cycia, niew\u0142a\u015bciwa
\ndieta i na\u0142\u00f3g palenia tytoniu. Wzgl\u0119dny dobrobyt, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105 takie
\nspo\u0142ecze\u0144stwa jak nasze, doprowadzi\u0142 do zmniejszenia aktywno\u015bci fizycznej.
\nU\u0142atwiono nam dost\u0119p do \u015brodk\u00f3w komunikacji, zw\u0142aszcza samochod\u00f3w, a telewizor
\ni komputer przyku\u0142 nas do jednego miejsca. W dodatku nadmiar dost\u0119pnego
\npo\u017cywienia jak i jego niew\u0142a\u015bciwy sk\u0142ad (?fastfood") wsp\u00f3lnie z niedoborem
\nruchu prowadz\u0105 u wielu os\u00f3b do rozwoju oty\u0142o\u015bci, nadci\u015bnienia t\u0119tniczego,
\ncukrzycy, zaburze\u0144 lipidowych, kt\u00f3re s\u0105 jednymi z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w ryzyka
\nrozwoju mia\u017cd\u017cycy.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nMia\u017cd\u017cyca naczy\u0144 wie\u0144cowych
\nzaczyna si\u0119 lata przed wyst\u0105pieniem zawa\u0142u. Jak zapobiega\u0107 temu procesowi?<\/b>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nJak poprzednio wspomnia\u0142em mia\u017cd\u017cyca rozwija
\nsi\u0119 na skutek szeregu czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cemy podzieli\u0107 na modyfikowalne i te,
\nna kt\u00f3re nie mamy wp\u0142ywu takie jak p\u0142e\u0107, geny czy wiek. W\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych
\nczynnik\u00f3w ryzyka jest wiele takich, kt\u00f3re s\u0105 od nas zale\u017cne. Na przyk\u0142ad
\npalenie tytoniu mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do wsypywania piasku w tryby maszyny. Z kolei
\ndla dobrego stanu t\u0119tnic i serca niezb\u0119dny jest w\u0142a\u015bciwy, dobrany do
\nindywidualnych mo\u017cliwo\u015bci regularny wysi\u0142ek fizyczny i zdrowa dieta. Najlepsz\u0105
\nrecept\u0105 na zmniejszenie ryzyka wyst\u0105pienia tej choroby jest wi\u0119c po prostu
\nzdrowy styl \u017cycia pocz\u0105wszy od pocz\u0105tku naszego \u017cycia, gdy\u017c pierwsze zmiany
\nmia\u017cd\u017cycowe mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 ju\u017c w wieku niemowl\u0119cym. Nie ma niestety
\n?cudownej" pigu\u0142ki (wbrew licznym reklamom), kt\u00f3ra zast\u0105pi nasz wysi\u0142ek w
\nutrzymywaniu zdrowia.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nObecnie coraz wi\u0119cej danych przemawia te\u017c za
\nistotn\u0105 rol\u0105 infekcji w procesach mia\u017cd\u017cycowych, co zaowocowa\u0142o powstaniem w
\n2007r. w USA zalecenia corocznego szczepienia na gryp\u0119 pacjent\u00f3w z chorobami
\nuk\u0142adu kr\u0105\u017cenia.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nCo robi\u0107, kiedy poczujemy
\ncharakterystyczne objawy zawa\u0142u mi\u0119\u015bnia sercowego – nieust\u0119puj\u0105cy, t\u0119py b\u00f3l o
\ncharakterze ucisku w klatce piersiowej, promieniuj\u0105cy do \u017cuchwy i lewego
\nprzedramienia, duszno\u015b\u0107 i panik\u0119?<\/b>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nRzeczywi\u015bcie jednym z g\u0142\u00f3wnych objaw\u00f3w
\nniedokrwienia mi\u0119\u015bnia sercowego jest b\u00f3l, duszno\u015b\u0107 czy ucisk w klatce
\npiersiowej, cho\u0107 objaw\u00f3w oczywi\u015bcie jest wi\u0119cej, a tak\u017ce spotykamy si\u0119 ze
\nsk\u0105poobjawowym lub bezobjawowym przebiegiem zawa\u0142u serca. B\u00f3l zwykle jest
\nzlokalizowany za mostkiem lub po lewej stronie klatki piersiowej, mo\u017ce tak\u017ce
\nrozchodzi\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cne strony. B\u00f3l zwi\u0105zany ze stanem przedzawa\u0142owym jak i
\nzawa\u0142em jest najcz\u0119\u015bciej silny, o t\u0119pym charakterze, czasami odczuwany jako
\nucisk, gniecenie, \u015bciskanie czy rozrywanie. Dolegliwo\u015bci s\u0105 z regu\u0142y
\nd\u0142ugotrwa\u0142e (przynajmniej 15-20 minut) i wyst\u0119puj\u0105 w spoczynku, lub nie
\nust\u0119puj\u0105 po zaprzestaniu wysi\u0142ku czy pobraniu nitrogliceryny (lek rozszerzaj\u0105cy
\nt\u0119tnice wie\u0144cowe).\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nNiestety spraw\u0119 komplikuje fakt, \u017ce jest
\nwiele innych schorze\u0144 o podobnych objawach.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nZ pewno\u015bci\u0105 niezb\u0119dna jest cho\u0107 minimalna
\nwiedza na ten temat, aby wiedzie\u0107 jak post\u0119powa\u0107 w takiej sytuacji. Je\u015bli
\nwyst\u0105pi\u0105 objawy, kt\u00f3re nasun\u0105 nam podejrzenie zawa\u0142u serca, najlepiej zadzwoni\u0107
\nod razu do Pogotowia Ratunkowego i opisa\u0107 nasze dolegliwo\u015bci i schorzenia. W
\nprzypadku podejrzenia zawa\u0142u serca karetka przewiezie chorego do izby przyj\u0119\u0107
\nszpitala dy\u017curnego celem dalszej oceny i leczenia. Do czasu przybycia zespo\u0142u
\npogotowia nale\u017cy powstrzyma\u0107 si\u0119 od wszelkich wysi\u0142k\u00f3w – najlepiej po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119.
\nWarto zawiadomi\u0107 rodzin\u0119 czy znajomych. Je\u015bli jest z nami druga osoba mo\u017ce
\npom\u00f3c otwieraj\u0105c okno, szukaj\u0105c dokument\u00f3w medycznych, podaj\u0105c leki czy mierz\u0105c
\nci\u015bnienie. Warto je zmierzy\u0107, gdy\u017c wysokie jego warto\u015bci mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105
\ndolegliwo\u015bci, a niskie nie pozwalaj\u0105 na podanie nitrogliceryny. Je\u015bli chory nie
\nprzyjmuje na sta\u0142e aspiryny, to powinien j\u0105 jak najszybciej po\u0142kn\u0105\u0107 (chyba, \u017ce
\nistniej\u0105 znane mu przeciwwskazania) w dawce oko\u0142o 300-500mg (niepowlekana).
\nDecyzja o szukaniu lub nie szukaniu pomocy, jak i o jej sposobie (Pogotowie,
\nLekarz Rodzinny, Lekarz Specjalista) nale\u017c\u0105 do chorego i jego rodziny. Zale\u017cna
\njest od nasilenia i charakteru dolegliwo\u015bci jak i od wiedzy na temat zagro\u017cenia
\nzawa\u0142em serca.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nW jaki spos\u00f3b wyprowadza si\u0119
\npacjenta z wczesnej fazy zawa\u0142u serca?<\/b>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nNajwa\u017cniejsza jest wczesna interwencja, najlepiej w okresie ?z\u0142otej
\ngodziny" od pocz\u0105tku dolegliwo\u015bci. Zawsze d\u0105\u017cymy do odci\u0105\u017cenia serca i
\nzapobiegania powik\u0142aniom, a w czasie 12 godzin od pocz\u0105tku zawa\u0142u (z pewnymi
\nwyj\u0105tkami) do jak najszybszego udro\u017cnienia t\u0119tnicy odpowiedzialnej za zawa\u0142.
\nNajlepiej leczy\u0107 takich chorych w warunkach intensywnej terapii
\nkardiologicznej. Wa\u017cny jest re\u017cym \u0142\u00f3\u017ckowy, monitorowanie, walka z b\u00f3lem,
\npodawanie tlenu i wielu lek\u00f3w maj\u0105cych na celu odci\u0105\u017cenie serca, zmniejszenie
\nkrzepliwo\u015bci krwi, kontrolowanie powik\u0142a\u0144 i chor\u00f3b towarzysz\u0105cych. W
\nkwalifikuj\u0105cych si\u0119 przypadkach wykonuje si\u0119 zabieg udro\u017cnienia t\u0119tnicy
\nwie\u0144cowej (angioplastyka<\/a>, potocznie balonikowanie) lub podaje si\u0119 specjalne
\nleki rozpuszczaj\u0105ce skrzeplin\u0119. Dalej pozostaje leczenie ewentualnych skutk\u00f3w
\nzawa\u0142u, rehabilitacja i przewlek\u0142e leczenie mia\u017cd\u017cycy.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nZawa\u0142, czyli jak m\u00f3wili\u015bmy,
\nmiejscowa martwica mi\u0119\u015bnia sercowego, zostawia w jego tkance \u015blad w postaci
\nblizny. Czy to znaczy, \u017ce wydajno\u015b\u0107 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia po przej\u015bciu zawa\u0142u b\u0119dzie
\ntrwale obni\u017cona?
\n<\/b>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nTak, dok\u0142adnie. Im wi\u0119ksza strefa martwicy, a tak\u017ce mniejsze mo\u017cliwo\u015bci
\nkompensacyjne serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, tym wi\u0119ksza utrata ?mocy" serca.
\nNiewielkie zawa\u0142y mog\u0105 nie powodowa\u0107 ograniczenia naszego trybu \u017cycia, wi\u0119ksze
\nmog\u0105 zmieni\u0107 je diametralnie.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nNa czym polega rehabilitacja
\npo zawale serca?<\/b>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nPolega na uzyskaniu maksymalnej mo\u017cliwej u danego chorego wydolno\u015bci
\nuk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i o ile to mo\u017cliwe, przywr\u00f3cenie chorego do normalnego trybu
\n\u017cycia. Jest ona dostosowywana indywidualnie w zale\u017cno\u015bci od wieku, wielko\u015bci
\nuszkodzenia serca i schorze\u0144 towarzysz\u0105cych. Sk\u0142ada si\u0119 z szeregu \u0107wicze\u0144 aerobowych
\n[dynamicznych, anga\u017cuj\u0105cych ca\u0142e cia\u0142o – przyp. red.] wykonywanych regularnie,
\npocz\u0105tkowo o niewielkim nasileniu, p\u00f3\u017aniej stopniowo pod sta\u0142\u0105 kontrol\u0105
\nzwi\u0119kszaj\u0105cych obci\u0105\u017cenia.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nPomimo odzyskania sprawno\u015bci
\nfizycznej, po zawale serca skazani jeste\u015bmy na do\u017cywotni\u0105 terapi\u0119 lekami. Co to
\nza leki, jakie ograniczenia w sposobie \u017cycia narzuca ich za\u017cywanie?
\n<\/b>\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nLek\u00f3w przeciwmia\u017cd\u017cycowych i przeciwniedokrwiennych mamy coraz to
\nwi\u0119cej, i w obecnych zaleceniach mo\u017cemy znale\u017a\u0107 ponad 10 grup. Ograniczenia w
\nnaszym \u017cyciu zwi\u0105zane z ich za\u017cywaniem wynikaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie z tzw. interakcji
\n[wzajemne oddzia\u0142ywanie mog\u0105ce zmienia\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci lek\u00f3w – przyp. red.] z
\ninnymi lekami i substancjami oraz z niepo\u017c\u0105danych dzia\u0142a\u0144 ubocznych, jak
\nr\u00f3wnie\u017c z konieczno\u015bci regularnej kontroli lekarskiej. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o nie
\nnadu\u017cywaniu alkoholu, po\u017cegnaniu si\u0119 z papierosami, ostro\u017cno\u015bci\u0105 w za\u017cywaniu
\ninnych lek\u00f3w jak i tzw. suplement\u00f3w dietetycznych czy \u015brodk\u00f3w
\n?niekonwencjonalnych". Do\u015b\u0107 ma\u0142o znanym faktem jest podwy\u017cszanie st\u0119\u017ce\u0144 lek\u00f3w
\nprzez sok grejpfrutowy, kt\u00f3ry dla naszych chorych jest zakazany.\n<\/p>\n

\nWymieni\u0119 5 podstawowych i najwa\u017cniejszych grup.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nI.
\nLeki
\nprzeciwp\u0142ytkowe<\/b> – maj\u0105 na celu zmniejszenie ?lepko\u015bci" p\u0142ytek krwi – tu
\nnajwa\u017cniejsza jest aspiryna – do\u017cywotnio dla wszystkich chorych bez
\nprzeciwwskaza\u0144, nast\u0119pnie dla wi\u0119kszo\u015bci chorych czasowo klopidogrel lub
\ntiklopidyna. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce powoduj\u0105 one m.in. nasilenie i wyd\u0142u\u017cenie
\nkrwawie\u0144 w razie urazu czy zranienia.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nII. Leki
\nzwalniaj\u0105ce czynno\u015b\u0107 serca<\/b> – tu najwa\u017cniejsze s\u0105 tzw. beta-blokery, kt\u00f3re
\npowoduj\u0105 ?ekonomizacj\u0119" pracy serca, dzia\u0142aj\u0105 antyarytmicznie, a tak\u017ce wykazuj\u0105
\nwiele innych dzia\u0142a\u0144. Ich przyjmowanie mo\u017ce u niekt\u00f3rych powodowa\u0107 m.in.
\nzaburzenia kr\u0105\u017cenia w ko\u0144czynach (zimne r\u0119ce nogi), zaburzenia snu (koszmary),
\nproblemy z potencj\u0105, czy obni\u017cenie wydolno\u015bci wysi\u0142kowej.\n<\/p>\n

\nIII. ACE
\ninhibitory<\/b> – leki obni\u017caj\u0105ce ci\u015bnienie, spowalniaj\u0105ce post\u0119p mia\u017cd\u017cycy,
\nzmniejszaj\u0105ce niekorzystn\u0105 przebudow\u0119 serca. Najcz\u0119stszym problem jest suchy
\nkaszel.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nIV. Statyny<\/b>
\n– leki nie tylko obni\u017caj\u0105ce cholesterol, ale tak\u017ce spowalniaj\u0105ce mia\u017cd\u017cyc\u0119.
\nMog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenia funkcji w\u0105troby.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\nV. Leki
\nobjawowe<\/b> – przyjmowane na sta\u0142e, zapobiegaj\u0105ce wyst\u0119powaniu niedokrwienia, lub
\ndora\u017anie je przerywaj\u0105ce. Z nich najwa\u017cniejsza jest nitrogliceryna, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy
\nchory po zawale powinien zawsze mie\u0107 przy sobie. Najwi\u0119ksz\u0105 uci\u0105\u017cliwo\u015bci\u0105
\nbywaj\u0105 b\u00f3le g\u0142owy po ich za\u017cyciu.\n<\/p>\n

\nPami\u0119tajmy, \u017ce najlepszym lekiem jest jednak ruch, dobra dieta i nie
\npoddawanie si\u0119 na\u0142ogom. Leczenie musi by\u0107 sta\u0142e, regularne i kontrolowane.
\nPojawienie si\u0119 jakichkolwiek nowych dolegliwo\u015bci czy objaw\u00f3w niepo\u017c\u0105danych musi
\nby\u0107 zg\u0142aszane lekarzowi, aby m\u00f3g\u0142 dobra\u0107 w\u0142a\u015bciwy preparat i jego dawk\u0119, a
\ntak\u017ce wyeliminowa\u0107 niekorzystne interakcje lekowe.\n<\/p>\n

\n<\/div>\n

\n \n<\/p>\n

\n
\n<\/p>\n
\r\nWywiadu udzieli\u0142 <\/b>\r\n<\/pre>\n
\r\nDr n. med. Piotr Br\u0119borowicz\r\n<\/pre>\n
\r\nSpecjalista kardiolog<\/a><\/b> \r\n<\/pre>\n
\r\nEkspert www.Kardioserwis.pl<\/a>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci w rozwini\u0119tych krajach. Dr Piotr Br\u0119borowicz odpowiada na wa\u017cne pytania.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-342","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=342"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/342\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}