{"id":323,"date":"2008-09-19T16:48:26","date_gmt":"2008-09-19T14:48:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=323"},"modified":"2008-09-19T17:01:26","modified_gmt":"2008-09-19T15:01:26","slug":"1419-szpiczak-mnogi-poradnik-dla-pacjentow-czesc-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=323","title":{"rendered":"Szpiczak mnogi – poradnik dla pacjent\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 II."},"content":{"rendered":"
\n

<\/p>\n<\/div>\n

\n

Leczenie szpiczaka mnogiego<\/b> <\/p>\n

\n

Leczenie szpiczaka jest zalecane u pacjent\u00f3w z objawow\u0105 postaci\u0105 choroby. <\/p>\n

\n

[[OPENX]] <\/p>\n

\n

Tabela przedstawiaj\u0105ca metody leczenia szpiczaka mnogiego <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
\u00a0Metoda leczenia<\/p>\n<\/td>\nCel\u00a0<\/td>\nPrzyk\u0142ad\u00a0<\/td>\nCzas na podj\u0119cie decyzji\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0Stabilizacja stanu chorego<\/p>\n<\/td>\n\u00a0Przeciwdzia\u0142anie zagra\u017caj\u0105cym \u017cyciu zaburzeniom biochemicznym i uk\u0142adu odporno\u015bciowego <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n

\n

\t\t\tPlazmafereza celem rozrzedzenia krwi<\/p>\n

\t\t\ti zapobiegania udarowi m\u00f3zgu <\/p>\n

\n

\t\t\tHemodializa przy upo\u015bledzeniu funkcji nerek <\/p>\n

\t\t\tLeczenie hiperkalcemii <\/td>\n

\u00a0Godziny\/dni<\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0Leczenie paliatywne<\/p>\n<\/td>\n\u00a0\u0141agodzenie objaw\u00f3w choroby i poprawa stanu og\u00f3lnego chorego <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n

\n

\t\t\tPlazmafereza celem rozrzedzenia krwi<\/p>\n

\t\t\ti zapobiegania udarowi m\u00f3zgu <\/p>\n

\n

\t\t\tHemodializa przy upo\u015bledzeniu funkcji nerek <\/p>\n

\t\t\tLeczenie hiperkalcemii <\/td>\n

\u00a0Dni\/tygodnie <\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0Indukcja remisji<\/p>\n<\/td>\n\u00a0\u0141agodzenie objaw\u00f3w, zwalnianie lub zatrzymanie post\u0119pu choroby <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n

\n

\t\t\tChemioterapia niszcz\u0105ca kom\u00f3rki nowotworowe w ca\u0142ym organizmie <\/p>\n

\t\t\tRadioterapia niszcz\u0105ca kom\u00f3rki nowotworowe w guzie <\/td>\n

\u00a0Tygodnie\/miesi\u0105ce<\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0Leczenie radykalne<\/p>\n<\/td>\n\u00a0Ca\u0142kowite ust\u0105pienie objaw\u00f3w choroby (ca\u0142kowite wyleczenie)* <\/td>\n\u00a0Przeszczep szpiku kostnego po wysoko-dozowanej chemioterapii <\/td>\n\u00a0Tygodnie\/miesi\u0105ce<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n

*- wci\u0105\u017c dotychczas nieosi\u0105galne, jest celem wielu trwaj\u0105cych obecnie bada\u0144 klinicznych <\/p>\n

\n<\/div>\n
\n<\/div>\n

\n

 <\/p>\n

\n<\/div>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

<\/b><\/p>\n

\n

Leczenie wst\u0119pne<\/b> <\/p>\n

\n<\/div>\n

\n

Niezwykle jest wa\u017cne, aby chory po\u015bwi\u0119ci\u0142 odpowiednio du\u017co czasu na przedyskutowanie z lekarzem-hematologiem mo\u017cliwych metod leczenia. Poza wynikami bada\u0144 podstawowych nale\u017cy, bowiem wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c: <\/p>\n

    \n
  • \n
    \n

    \tW jakim stopniu choroba upo\u015bledza \u017cycie codzienne pacjenta? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tCzy chory b\u0119dzie w stanie kontynuowa\u0107 dotychczasow\u0105 prac\u0119? Czy je\u015bli zajdzie taka potrzeba b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 j\u0105 przerwa\u0107? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tIle chory ma lat? Czy ma dodatkowe schorzenia? Jak b\u0119dzie znosi\u0142 chemioterapi\u0119? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tCzy chory mo\u017ce by\u0107 kandydatem do wysoko-dozowanej chemioterapii po\u0142\u0105czonej z przeszczepem szpiku kostnego lub kom\u00f3rek macierzystych szpiku kostnego? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tReakcja na leczenie i szybko\u015b\u0107 ust\u0119powania objaw\u00f3w s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne u poszczeg\u00f3lnych chorych <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tNie wszystkie decyzje dotycz\u0105ce terapii musz\u0105 by\u0107 podj\u0119te natychmiast <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tJe\u015bli przeszczep szpiku mo\u017ce by\u0107 brany pod uwag\u0119 jako jedna z mo\u017cliwo\u015bci na przysz\u0142o\u015b\u0107, lepiej jest nie stosowa\u0107 pocz\u0105tkowo leczenia, kt\u00f3re uniemo\u017cliwia p\u00f3\u017aniejszy przeszczep <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tW leczeniu wst\u0119pnym stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c metody b\u0119d\u0105ce w trakcie bada\u0144 klinicznych. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce chory zostaje losowo przypisany do jednej z grup otrzymuj\u0105cych r\u00f3\u017cne leczenie i dalsze post\u0119powanie mo\u017ce by\u0107 w pewien spos\u00f3b ustalone ju\u017c z g\u00f3ry. Nale\u017cy zna\u0107 pe\u0142en protok\u00f3\u0142 prowadzonego badania klinicznego <\/p><\/div>\n<\/li>\n

  • \n
    \n

    \tJe\u015bli jedna z proponowanych metod leczenia nie powiod\u0142a si\u0119, nie znaczy to, \u017ce inna nie oka\u017ce si\u0119 bardziej skuteczna i nie doprowadzi do remisji choroby – to bardzo wa\u017cne i nale\u017cy o tym pami\u0119ta\u0107! <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n

    \n

     <\/p>\n

    \n

    Tabela obrazuj\u0105ca zalety i wady metod leczenia wst\u0119pnego <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    \u00a0Leczenie wst\u0119pne<\/p>\n<\/td>\nZalety\u00a0<\/td>\nWady\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00a0Deksametazon z talidomidem i cyklofosfamidem (CTD) <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Aktualnie jest to nowy tzw.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ?z\u0142oty standard" leczenia u chorych<\/li>\n<\/ul>\n
        \n
      • Doustna forma terapii prowadzi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 a\u017c\u00a0 u oko\u0142o 70% pacjent\u00f3w do remisji <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
    		\n
      \n
    • \u00a0Problem stanowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 neuropatii oraz zakrzepicy \u017cy\u0142 g\u0142\u0119bokich ko\u0144czyn dolnych <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00a0Dekasametazon pojedynczo<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Deksametazon w pulsach ma wiele zalet osi\u0105ganych pe\u0142nym leczeniem VAD<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
    		\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Deksametazon w du\u017cych dawkach mo\u017ce by\u0107 \u017ale tolerowany<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00a0 <\/p>\n

    \n

    \t\t\tMP <\/p>\n

    \n

    \t\t\t(melfalan, prednizon) <\/p>\n

    \n

    \t\t\tlub <\/p>\n

    \n

    \t\t\tMPT <\/p>\n

    \t\t\t(melfalan, prednizin, talidomide) <\/td>\n

    		\u00a0 <\/p>\n

    \n

    \t\t\t <\/p>\n

      \n
    • Przyjmowane doustnie<\/li>\n
    • Dobrze tolerowane<\/li>\n
    • Remisja u oko\u0142o 60% chorych<\/li>\n
    • Metoda znana od wielu lat i lekarze stosuj\u0105 najcz\u0119\u015bciej ten spos\u00f3b terapii<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
    		\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Mo\u017ce uszkadza\u0107 kom\u00f3rki macierzyste, co zmniejsza szanse na p\u00f3\u017aniejszy przeszczep szpiku kostnego<\/li>\n
    • Poprawa nast\u0119puje powoli, na przestrzeni wielu miesi\u0119cy<\/li>\n
    • Nie najlepsza je\u015bli potrzeba szybkiej poprawy lub planuje si\u0119 p\u00f3\u017aniejszy przeszczep<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00a0 <\/p>\n

    \n

    \t\t\tDeksametazon <\/p>\n

    \t\t\tplus Melfalan <\/td>\n

    		\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Deksmetazon w kombinacji z melfalanem dzia\u0142a szybciej ni\u017c MP<\/li>\n<\/ul>\n
        \n
      • U\u017cycie melfalanu uszkadza kom\u00f3rki macierzyste<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
    		\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • U\u017cycie melfalanu uszkadza kom\u00f3rki macierzyste<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00a0 <\/p>\n

    \n

    \t\t\tVAD <\/p>\n

    \t\t\t(vinkrystyna, adriamycyna, deksametazon) <\/td>\n

    		\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Remisja jest osi\u0105gana u oko\u0142o 50% chorych<\/li>\n
    • Nie uszkadza prawid\u0142owych kom\u00f3rek macierzystych<\/li>\n
    • Mo\u017ce by\u0107 wst\u0119pem\n

      \t\t\t\tdo leczenia z wykorzystaniem przeszczepu szpiku<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n

    		\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Najcz\u0119\u015bciej wymaga za\u0142o\u017cenia wk\u0142ucia centralnego do \u017cy\u0142y, co rzadko mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 zaka\u017cenie, odm\u0119 op\u0142ucnow\u0105\n

      \t\t\t\ti powik\u0142ania zakrzepowo-zatorowe<\/li>\n

    • Vinkrystyna mo\u017ce uszkadza\u0107 nerwy (polineuropatia)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00a0Velcade – bortezomib\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0(lek podawany ?solo" lub w kombinacji z dexametazonem b\u0105d\u017a chemioterapi\u0105) <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Lek wykaza\u0142 wiele pozytywnych efekt\u00f3w w licznych badaniach klinicznych ju\u017c przeprowadzonych i wci\u0105\u017c trwaj\u0105cych<\/li>\n<\/ul>\n
        \n
      • Przeszczep kom\u00f3rek macierzystych jest mo\u017cliwy. Lek od dawna zarejestrowany jako leczenie drugiej i trzeciej linii, aktualnie trwaj\u0105 badanie nad podawaniem bortezomibu w leczeniu pierwszoliniowym <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
    		\n
      \n
    • \u00a0Polineuropatia i ma\u0142op\u0142ytkowo\u015b\u0107 u oko\u0142o 30% leczonych chorych <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00a0 <\/p>\n

    \n

    \t\t\tInne schematy leczenia,\u00a0\u00a0\u00a0 np: Cytoxan (cyklofosfamid)\u00a0 i etopozyd (VP-16).\u00a0\u00a0 Mo\u017cliwe kombinacje obejmuj\u0105: <\/p>\n

    \n

    \t\t\tVBMCP (M2) <\/p>\n

    \n

    \t\t\t <\/p>\n

    \n

    \t\t\tVMCP\/VBAP (SWOG) <\/p>\n

    \n

    \t\t\t <\/p>\n

    \n

    \t\t\tABCM (UK MRC) <\/p>\n

    \n

    \t\t\t <\/p>\n

    \n

    \t\t\tCVAD (protok\u00f3\u0142 przed\u00a0 przeszczepem kom\u00f3rek macierzystych szpiku kostnego) <\/p>\n<\/td>\n

    		\u00a0 <\/p>\n
      \n
    • Kombinacje lek\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105 bardziej agresywne leczenie<\/li>\n
    • Objawy mog\u0105 ust\u0105pi\u0107 szybciej a uzyskana remisja mo\u017ce by\u0107 pe\u0142niejsza<\/li>\n<\/ul>\n

      \n

      \t\t\t <\/p>\n<\/td>\n

    		\u00a0 <\/p>\n

    \n

    \t\t\t<!–[if !supportLists]–>\u00a0 <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

      \n
    • Wi\u0119cej efekt\u00f3w ubocznych<\/li>\n
    • Brak dodatkowych korzy\u015bci d\u0142ugofalowych<\/li>\n
    • Efekty uboczne mog\u0105 pogorszy\u0107 jako\u015bc \u017cycia i uniemo\u017cliwi\u0107 p\u00f3\u017aniejsze zastosowanie innych metod leczenia<\/li>\n<\/ul>\n

      \n

      \t\t\t <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

      \n

       <\/p>\n

      \n<\/div>\n

      \n

      Leczenie wspomagaj\u0105ce<\/b><\/p>\n

      \n<\/div>\n

      \n

      Dost\u0119pne s\u0105 metody \u0142agodz\u0105ce fizyczny i emocjonalny wp\u0142yw choroby na \u017cycie chorego po rozpoznaniu nowotworu. Wczesne zastosowanie tych metod jest r\u00f3wnie wa\u017cne, jak podj\u0119cie leczenia choroby zasadniczej. <\/p>\n

      \n

       <\/p>\n

      \n

      Tabela przedstawiaj\u0105ca metody leczenia wspomagaj\u0105cego <\/p>\n\n\n\n\n\n\n
      \u00a0Objaw<\/td>\nLeczenie\u00a0<\/td>\nUwagi\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
      \u00a0Zm\u0119czeniei os\u0142abienie spowodowane anemi\u0105<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
        \n
      • Transfuzje krwi (koncentrat krwinek czerwonych) w przypadku g\u0142\u0119bokiej anemii<\/li>\n
      • Erytropoetyna w przypadkach \u0142agodniejszych anemii<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
      		\u00a0 <\/p>\n
        \n
      • Leczenie proste, najcz\u0119\u015bciej bardzo skuteczne, poprawiaj\u0105ce stan og\u00f3lny chorego<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
      \u00a0B\u00f3le kostne<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
        \n
      • Bisfosfoniany (np. Aredia 90mg do\u017cylnie przez 2-4 godziny wlewu przez oko\u0142o 2 lata; Zometa 4 mg do\u017cylnie przez 15-45 minut wlewu przez wiele miesi\u0119cy)<\/li>\n
      • Zwalczanie b\u00f3lu w razie potrzeby (np. doustne pochodne morfiny – Tramal, plastry p-b\u00f3lowe Durogesic 50-100 mcg\/72 h)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
      		\u00a0 <\/p>\n
        \n
      • Zwalczenie b\u00f3lu kostnego jest niezwykle wa\u017cne samo w sobie, jak r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na utrzymanie aktywno\u015bci fizycznej, kt\u00f3ra wzmacnia ko\u015bci i poprawia nastr\u00f3j<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
      \u00a0Gor\u0105czka i\/lub objawy zaka\u017cenia<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
        \n
      • W\u0142a\u015bciwa antybiotykoterapia<\/li>\n
      • G-CSF lub GM-CSF je\u015bli wskazane jest zwi\u0119kszenie liczby leukocyt\u00f3w<\/li>\n
      • Do\u017cylne immunoglobuliny w przypadku ci\u0119\u017ckich zaka\u017ce\u0144<\/li>\n
      • Posiewy krwi i inne badania mikrobiologiczne niezb\u0119dne do dok\u0142adnego rozpoznania zaka\u017cenia<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
      		\u00a0 <\/p>\n
        \n
      • Cho\u0107 antybiotyki nale\u017cy dobiera\u0107 i stosowa\u0107 ostro\u017cnie, niezwykle wa\u017cne jest szybkie opanowywanie objaw\u00f3w zaka\u017ce\u0144. Zalecane jest posiadanie antybiotyku, kt\u00f3ry mo\u017cna szybko zastosowa\u0107 w nag\u0142ych przypadkach (np. w podr\u00f3\u017cy)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

        \n

         <\/p>\n

        \n

         <\/p>\n

        \n

        Poza opanowywaniem konkretnych objaw\u00f3w, bardzo wa\u017cne jest stosowanie wielu innych metod leczenia wspomagaj\u0105cego: <\/p>\n

        \n
        \n<\/div>\n
          \n
        • \n
          \n

          \tAktywno\u015b\u0107 fizyczna- chory powinien si\u0119 upewni\u0107, rozmawiaj\u0105c z lekarzem, czy istniej\u0105 jakiekolwiek ograniczenia dotycz\u0105ce aktywno\u015bci fizycznej (wynikaj\u0105ce np. z uszkodzenia ko\u015b\u0107ca), kt\u00f3r\u0105 powinien utrzymywa\u0107. Zwykle mo\u017cna dobra\u0107, optymalne dla danego pacjenta \u0107wiczenia, np. spacery, p\u0142ywanie, zabiegi rozci\u0105gaj\u0105ce i wzmacniaj\u0105ce, joga. <\/p><\/div>\n<\/li>\n

        • \n
          \n

          \tDieta- nie istnieje specjalne dieta dla chorych na szpiczaka mnogiego. Obecnie trwaj\u0105 badania dotycz\u0105ce tego zagadnienia. Generalnie stosowa\u0107 nale\u017cy og\u00f3lne zalecenia dotycz\u0105ce zdrowego od\u017cywiania, jak r\u00f3wnie\u017c zalecenia wynikaj\u0105ce ze wsp\u00f3\u0142istnienia innych chor\u00f3b (np. uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia). Ostro\u017cno\u015bci wymagaj\u0105 2 sytuacje: <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n

            \n
          1. \n
            \n

            \tWitamina C- wysokie dawki (np. >1000mg\/dzie\u0144) mog\u0105 by\u0107 szkodliwe i zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko uszkodzenia nerek <\/p><\/div>\n<\/li>\n

          2. \n
            \n

            \tPreparaty zio\u0142owe i suplementacja witamin – nale\u017cy zapyta\u0107 lekarza o stosowanie tych preparat\u00f3w, poniewa\u017c wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 interakcje pomi\u0119dzy nimi i stosowanym leczeniem (tak\u017ce chemioterapi\u0105) <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n

              \n
            • \n
              \n

              \tDobry stan psychiczny- jego utrzymanie jest niezwykle wa\u017cne w ca\u0142ym procesie leczenia. Nale\u017cy wiedzie\u0107 dok\u0142adnie, jaki jest plan post\u0119powania i co mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107; polecany jest kontakt z psychologiem lub psychoterapeut\u0105 <\/p><\/div>\n<\/li>\n

            • \n
              \n

              \tRegularny sen- jest niezwykle wa\u017cny dla sprawnego funkcjonowania uk\u0142adu odporno\u015bciowego <\/p><\/div>\n<\/li>\n

            • \n
              \n

              \tDostosowanie \u017cycia codziennego- nale\u017cy zmniejszy\u0107 do minimum stres zwi\u0105zany z prac\u0105, rodzin\u0105, sytuacj\u0105 socjaln\u0105. Leczenie choroby jest najwa\u017cniejsze, przynajmniej do czasu uzyskania remisji i stabilnej sytuacji <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n

              \n<\/div>\n<\/div>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n<\/div>\n

              \n

              Decyzje dotycz\u0105ce leczenia s\u0105 niezwykle wa\u017cne dla dalszego rokowania i jako\u015bci \u017cycia chorego. Aby pom\u00f3c w podejmowaniu takich decyzji, pacjent musi zna\u0107 jak najwi\u0119cej fakt\u00f3w. Niekt\u00f3re osoby chc\u0105 przedyskutowa\u0107 wszystkie zagadnienia dotycz\u0105ce choroby, jej leczenia i rokowania. Inni wol\u0105 po prostu wiedzie\u0107, co dalej robi\u0107. Lekarz stara si\u0119 dostosowa\u0107 do tych potrzeb i udziela informacji w zale\u017cno\u015bci od oczekiwa\u0144 chorego. <\/p>\n

              \n<\/div>\n

              \n

              Zach\u0119camy pacjent\u00f3w do bezpo\u015bredniego przekazywania lekarzowi informacji, jak du\u017co chcieliby wiedzie\u0107 o szczeg\u00f3\u0142ach leczenia. Namawiamy r\u00f3wnie\u017c do kontaktu z Przedstawicielami Polskiego Stowarzyszenia Pomocy Chorym na Szpiczaka, szczeg\u00f3\u0142owe informacje mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: www.szpiczak.org.pl. <\/p>\n

              \n<\/div>\n

              \n

              Poniewa\u017c szpiczak mnogi jest rzadk\u0105 chorob\u0105, liczba specjalistycznych o\u015brodk\u00f3w\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 i lekarzy zajmuj\u0105cych si\u0119 jego leczeniem jest ograniczona. Cz\u0119sto pacjenci lecz\u0105c si\u0119 w jednym z nich zasi\u0119gaj\u0105 opinii w innym. Jak najlepsze poznanie choroby, uwa\u017cne zadawanie pyta\u0144, powa\u017cne przemy\u015blenia i odwaga, niezwykle pomagaj\u0105 w podejmowaniu trafnych decyzji dotycz\u0105cych optymalnej terapii. Przede wszystkim, chory i jego bliscy, powinni odpowiedzialnie wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 w procesie leczenia. <\/p>\n

              \n<\/div>\n
              \n<\/div>\n

              \n

              W zwi\u0105zku z tym, i\u017c w chwili obecnej niestety nie mo\u017cna si\u0119 ca\u0142kowicie ?wyleczy\u0107" ze szpiczaka mnogiego oraz poniewa\u017c w chorobie tej nie ma \u017cadnych pewnych gwarancji i ka\u017cdy choruje inaczej, ostateczne decyzje zale\u017c\u0105 od preferencji oraz priorytet\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pacjent\u00f3w. <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

              Materia\u0142 udost\u0119pniony przez dr n. med Artura Jurczyszyna <\/p>\n

              \n

              KATEDRA I KLINIKA HEMATOLOGII CM UJ , 31-501 KRAK\u00d3W, ul. KOPERNIKA 17 <\/p>\n

              \n<\/div>\n

              \n

              tel\/fax +48 12\u00a0424 74 26 <\/p>\n

              \n<\/div>\n

              \n

               <\/p>\n

              <\/p>\n

              \n

              <\/p>\n<\/div>\n

              \n

              Leczenie szpiczaka mnogiego<\/b> <\/p>\n

              \n

              Leczenie szpiczaka jest zalecane u pacjent\u00f3w z objawow\u0105 postaci\u0105 choroby. <\/p>\n

              \n

              [[OPENX]] <\/p>\n

              \n

              Tabela przedstawiaj\u0105ca metody leczenia szpiczaka mnogiego <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
              \u00a0Metoda leczenia<\/p>\n<\/td>\nCel\u00a0<\/td>\nPrzyk\u0142ad\u00a0<\/td>\nCzas na podj\u0119cie decyzji\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
              \u00a0Stabilizacja stanu chorego<\/p>\n<\/td>\n\u00a0Przeciwdzia\u0142anie zagra\u017caj\u0105cym \u017cyciu zaburzeniom biochemicznym i uk\u0142adu odporno\u015bciowego <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n

              \n

              \t\t\tPlazmafereza celem rozrzedzenia krwi<\/p>\n

              \t\t\ti zapobiegania udarowi m\u00f3zgu <\/p>\n

              \n

              \t\t\tHemodializa przy upo\u015bledzeniu funkcji nerek <\/p>\n

              \t\t\tLeczenie hiperkalcemii <\/td>\n

              		\u00a0Godziny\/dni<\/td>\n<\/tr>\n
              \u00a0Leczenie paliatywne<\/p>\n<\/td>\n\u00a0\u0141agodzenie objaw\u00f3w choroby i poprawa stanu og\u00f3lnego chorego <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n

              \n

              \t\t\tPlazmafereza celem rozrzedzenia krwi<\/p>\n

              \t\t\ti zapobiegania udarowi m\u00f3zgu <\/p>\n

              \n

              \t\t\tHemodializa przy upo\u015bledzeniu funkcji nerek <\/p>\n

              \t\t\tLeczenie hiperkalcemii <\/td>\n

              		\u00a0Dni\/tygodnie <\/td>\n<\/tr>\n
              \u00a0Indukcja remisji<\/p>\n<\/td>\n\u00a0\u0141agodzenie objaw\u00f3w, zwalnianie lub zatrzymanie post\u0119pu choroby <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n

              \n

              \t\t\tChemioterapia niszcz\u0105ca kom\u00f3rki nowotworowe w ca\u0142ym organizmie <\/p>\n

              \t\t\tRadioterapia niszcz\u0105ca kom\u00f3rki nowotworowe w guzie <\/td>\n

              		\u00a0Tygodnie\/miesi\u0105ce<\/td>\n<\/tr>\n
              \u00a0Leczenie radykalne<\/p>\n<\/td>\n\u00a0Ca\u0142kowite ust\u0105pienie objaw\u00f3w choroby (ca\u0142kowite wyleczenie)* <\/td>\n\u00a0Przeszczep szpiku kostnego po wysoko-dozowanej chemioterapii <\/td>\n\u00a0Tygodnie\/miesi\u0105ce<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n

              *- wci\u0105\u017c dotychczas nieosi\u0105galne, jest celem wielu trwaj\u0105cych obecnie bada\u0144 klinicznych <\/p>\n

              \n<\/div>\n
              \n<\/div>\n

              \n

               <\/p>\n

              \n<\/div>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              <\/b><\/p>\n

              \n

              Leczenie wst\u0119pne<\/b> <\/p>\n

              \n<\/div>\n

              \n

              Niezwykle jest wa\u017cne, aby chory po\u015bwi\u0119ci\u0142 odpowiednio du\u017co czasu na przedyskutowanie z lekarzem-hematologiem mo\u017cliwych metod leczenia. Poza wynikami bada\u0144 podstawowych nale\u017cy, bowiem wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c: <\/p>\n

                \n
              • \n
                \n

                \tW jakim stopniu choroba upo\u015bledza \u017cycie codzienne pacjenta? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tCzy chory b\u0119dzie w stanie kontynuowa\u0107 dotychczasow\u0105 prac\u0119? Czy je\u015bli zajdzie taka potrzeba b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 j\u0105 przerwa\u0107? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tIle chory ma lat? Czy ma dodatkowe schorzenia? Jak b\u0119dzie znosi\u0142 chemioterapi\u0119? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tCzy chory mo\u017ce by\u0107 kandydatem do wysoko-dozowanej chemioterapii po\u0142\u0105czonej z przeszczepem szpiku kostnego lub kom\u00f3rek macierzystych szpiku kostnego? <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tReakcja na leczenie i szybko\u015b\u0107 ust\u0119powania objaw\u00f3w s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne u poszczeg\u00f3lnych chorych <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tNie wszystkie decyzje dotycz\u0105ce terapii musz\u0105 by\u0107 podj\u0119te natychmiast <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tJe\u015bli przeszczep szpiku mo\u017ce by\u0107 brany pod uwag\u0119 jako jedna z mo\u017cliwo\u015bci na przysz\u0142o\u015b\u0107, lepiej jest nie stosowa\u0107 pocz\u0105tkowo leczenia, kt\u00f3re uniemo\u017cliwia p\u00f3\u017aniejszy przeszczep <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tW leczeniu wst\u0119pnym stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c metody b\u0119d\u0105ce w trakcie bada\u0144 klinicznych. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce chory zostaje losowo przypisany do jednej z grup otrzymuj\u0105cych r\u00f3\u017cne leczenie i dalsze post\u0119powanie mo\u017ce by\u0107 w pewien spos\u00f3b ustalone ju\u017c z g\u00f3ry. Nale\u017cy zna\u0107 pe\u0142en protok\u00f3\u0142 prowadzonego badania klinicznego <\/p><\/div>\n<\/li>\n

              • \n
                \n

                \tJe\u015bli jedna z proponowanych metod leczenia nie powiod\u0142a si\u0119, nie znaczy to, \u017ce inna nie oka\u017ce si\u0119 bardziej skuteczna i nie doprowadzi do remisji choroby – to bardzo wa\u017cne i nale\u017cy o tym pami\u0119ta\u0107! <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                \n

                 <\/p>\n

                \n

                Tabela obrazuj\u0105ca zalety i wady metod leczenia wst\u0119pnego <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
                \u00a0Leczenie wst\u0119pne<\/p>\n<\/td>\nZalety\u00a0<\/td>\nWady\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
                \u00a0Deksametazon z talidomidem i cyklofosfamidem (CTD) <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Aktualnie jest to nowy tzw.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ?z\u0142oty standard" leczenia u chorych<\/li>\n<\/ul>\n
                    \n
                  • Doustna forma terapii prowadzi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 a\u017c\u00a0 u oko\u0142o 70% pacjent\u00f3w do remisji <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                		\n
                  \n
                • \u00a0Problem stanowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 neuropatii oraz zakrzepicy \u017cy\u0142 g\u0142\u0119bokich ko\u0144czyn dolnych <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                \u00a0Dekasametazon pojedynczo<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Deksametazon w pulsach ma wiele zalet osi\u0105ganych pe\u0142nym leczeniem VAD<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                		\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Deksametazon w du\u017cych dawkach mo\u017ce by\u0107 \u017ale tolerowany<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                \u00a0 <\/p>\n

                \n

                \t\t\tMP <\/p>\n

                \n

                \t\t\t(melfalan, prednizon) <\/p>\n

                \n

                \t\t\tlub <\/p>\n

                \n

                \t\t\tMPT <\/p>\n

                \t\t\t(melfalan, prednizin, talidomide) <\/td>\n

                		\u00a0 <\/p>\n

                \n

                \t\t\t <\/p>\n

                  \n
                • Przyjmowane doustnie<\/li>\n
                • Dobrze tolerowane<\/li>\n
                • Remisja u oko\u0142o 60% chorych<\/li>\n
                • Metoda znana od wielu lat i lekarze stosuj\u0105 najcz\u0119\u015bciej ten spos\u00f3b terapii<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                		\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Mo\u017ce uszkadza\u0107 kom\u00f3rki macierzyste, co zmniejsza szanse na p\u00f3\u017aniejszy przeszczep szpiku kostnego<\/li>\n
                • Poprawa nast\u0119puje powoli, na przestrzeni wielu miesi\u0119cy<\/li>\n
                • Nie najlepsza je\u015bli potrzeba szybkiej poprawy lub planuje si\u0119 p\u00f3\u017aniejszy przeszczep<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                \u00a0 <\/p>\n

                \n

                \t\t\tDeksametazon <\/p>\n

                \t\t\tplus Melfalan <\/td>\n

                		\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Deksmetazon w kombinacji z melfalanem dzia\u0142a szybciej ni\u017c MP<\/li>\n<\/ul>\n
                    \n
                  • U\u017cycie melfalanu uszkadza kom\u00f3rki macierzyste<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                		\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • U\u017cycie melfalanu uszkadza kom\u00f3rki macierzyste<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                \u00a0 <\/p>\n

                \n

                \t\t\tVAD <\/p>\n

                \t\t\t(vinkrystyna, adriamycyna, deksametazon) <\/td>\n

                		\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Remisja jest osi\u0105gana u oko\u0142o 50% chorych<\/li>\n
                • Nie uszkadza prawid\u0142owych kom\u00f3rek macierzystych<\/li>\n
                • Mo\u017ce by\u0107 wst\u0119pem\n

                  \t\t\t\tdo leczenia z wykorzystaniem przeszczepu szpiku<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n

                		\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Najcz\u0119\u015bciej wymaga za\u0142o\u017cenia wk\u0142ucia centralnego do \u017cy\u0142y, co rzadko mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 zaka\u017cenie, odm\u0119 op\u0142ucnow\u0105\n

                  \t\t\t\ti powik\u0142ania zakrzepowo-zatorowe<\/li>\n

                • Vinkrystyna mo\u017ce uszkadza\u0107 nerwy (polineuropatia)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                \u00a0Velcade – bortezomib\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0(lek podawany ?solo" lub w kombinacji z dexametazonem b\u0105d\u017a chemioterapi\u0105) <\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Lek wykaza\u0142 wiele pozytywnych efekt\u00f3w w licznych badaniach klinicznych ju\u017c przeprowadzonych i wci\u0105\u017c trwaj\u0105cych<\/li>\n<\/ul>\n
                    \n
                  • Przeszczep kom\u00f3rek macierzystych jest mo\u017cliwy. Lek od dawna zarejestrowany jako leczenie drugiej i trzeciej linii, aktualnie trwaj\u0105 badanie nad podawaniem bortezomibu w leczeniu pierwszoliniowym <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                		\n
                  \n
                • \u00a0Polineuropatia i ma\u0142op\u0142ytkowo\u015b\u0107 u oko\u0142o 30% leczonych chorych <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                \u00a0 <\/p>\n

                \n

                \t\t\tInne schematy leczenia,\u00a0\u00a0\u00a0 np: Cytoxan (cyklofosfamid)\u00a0 i etopozyd (VP-16).\u00a0\u00a0 Mo\u017cliwe kombinacje obejmuj\u0105: <\/p>\n

                \n

                \t\t\tVBMCP (M2) <\/p>\n

                \n

                \t\t\t <\/p>\n

                \n

                \t\t\tVMCP\/VBAP (SWOG) <\/p>\n

                \n

                \t\t\t <\/p>\n

                \n

                \t\t\tABCM (UK MRC) <\/p>\n

                \n

                \t\t\t <\/p>\n

                \n

                \t\t\tCVAD (protok\u00f3\u0142 przed\u00a0 przeszczepem kom\u00f3rek macierzystych szpiku kostnego) <\/p>\n<\/td>\n

                		\u00a0 <\/p>\n
                  \n
                • Kombinacje lek\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105 bardziej agresywne leczenie<\/li>\n
                • Objawy mog\u0105 ust\u0105pi\u0107 szybciej a uzyskana remisja mo\u017ce by\u0107 pe\u0142niejsza<\/li>\n<\/ul>\n

                  \n

                  \t\t\t <\/p>\n<\/td>\n

                		\u00a0 <\/p>\n

                \n

                \t\t\t<!–[if !supportLists]–>\u00a0 <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

                  \n
                • Wi\u0119cej efekt\u00f3w ubocznych<\/li>\n
                • Brak dodatkowych korzy\u015bci d\u0142ugofalowych<\/li>\n
                • Efekty uboczne mog\u0105 pogorszy\u0107 jako\u015bc \u017cycia i uniemo\u017cliwi\u0107 p\u00f3\u017aniejsze zastosowanie innych metod leczenia<\/li>\n<\/ul>\n

                  \n

                  \t\t\t <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                  \n

                   <\/p>\n

                  \n<\/div>\n

                  \n

                  Leczenie wspomagaj\u0105ce<\/b><\/p>\n

                  \n<\/div>\n

                  \n

                  Dost\u0119pne s\u0105 metody \u0142agodz\u0105ce fizyczny i emocjonalny wp\u0142yw choroby na \u017cycie chorego po rozpoznaniu nowotworu. Wczesne zastosowanie tych metod jest r\u00f3wnie wa\u017cne, jak podj\u0119cie leczenia choroby zasadniczej. <\/p>\n

                  \n

                   <\/p>\n

                  \n

                  Tabela przedstawiaj\u0105ca metody leczenia wspomagaj\u0105cego <\/p>\n\n\n\n\n\n\n
                  \u00a0Objaw<\/td>\nLeczenie\u00a0<\/td>\nUwagi\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
                  \u00a0Zm\u0119czeniei os\u0142abienie spowodowane anemi\u0105<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
                    \n
                  • Transfuzje krwi (koncentrat krwinek czerwonych) w przypadku g\u0142\u0119bokiej anemii<\/li>\n
                  • Erytropoetyna w przypadkach \u0142agodniejszych anemii<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                  		\u00a0 <\/p>\n
                    \n
                  • Leczenie proste, najcz\u0119\u015bciej bardzo skuteczne, poprawiaj\u0105ce stan og\u00f3lny chorego<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                  \u00a0B\u00f3le kostne<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
                    \n
                  • Bisfosfoniany (np. Aredia 90mg do\u017cylnie przez 2-4 godziny wlewu przez oko\u0142o 2 lata; Zometa 4 mg do\u017cylnie przez 15-45 minut wlewu przez wiele miesi\u0119cy)<\/li>\n
                  • Zwalczanie b\u00f3lu w razie potrzeby (np. doustne pochodne morfiny – Tramal, plastry p-b\u00f3lowe Durogesic 50-100 mcg\/72 h)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                  		\u00a0 <\/p>\n
                    \n
                  • Zwalczenie b\u00f3lu kostnego jest niezwykle wa\u017cne samo w sobie, jak r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na utrzymanie aktywno\u015bci fizycznej, kt\u00f3ra wzmacnia ko\u015bci i poprawia nastr\u00f3j<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n
                  \u00a0Gor\u0105czka i\/lub objawy zaka\u017cenia<\/p>\n<\/td>\n\u00a0 <\/p>\n
                    \n
                  • W\u0142a\u015bciwa antybiotykoterapia<\/li>\n
                  • G-CSF lub GM-CSF je\u015bli wskazane jest zwi\u0119kszenie liczby leukocyt\u00f3w<\/li>\n
                  • Do\u017cylne immunoglobuliny w przypadku ci\u0119\u017ckich zaka\u017ce\u0144<\/li>\n
                  • Posiewy krwi i inne badania mikrobiologiczne niezb\u0119dne do dok\u0142adnego rozpoznania zaka\u017cenia<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n
                  		\u00a0 <\/p>\n
                    \n
                  • Cho\u0107 antybiotyki nale\u017cy dobiera\u0107 i stosowa\u0107 ostro\u017cnie, niezwykle wa\u017cne jest szybkie opanowywanie objaw\u00f3w zaka\u017ce\u0144. Zalecane jest posiadanie antybiotyku, kt\u00f3ry mo\u017cna szybko zastosowa\u0107 w nag\u0142ych przypadkach (np. w podr\u00f3\u017cy)<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                    \n

                     <\/p>\n

                    \n

                     <\/p>\n

                    \n

                    Poza opanowywaniem konkretnych objaw\u00f3w, bardzo wa\u017cne jest stosowanie wielu innych metod leczenia wspomagaj\u0105cego: <\/p>\n

                    \n
                    \n<\/div>\n
                      \n
                    • \n
                      \n

                      \tAktywno\u015b\u0107 fizyczna- chory powinien si\u0119 upewni\u0107, rozmawiaj\u0105c z lekarzem, czy istniej\u0105 jakiekolwiek ograniczenia dotycz\u0105ce aktywno\u015bci fizycznej (wynikaj\u0105ce np. z uszkodzenia ko\u015b\u0107ca), kt\u00f3r\u0105 powinien utrzymywa\u0107. Zwykle mo\u017cna dobra\u0107, optymalne dla danego pacjenta \u0107wiczenia, np. spacery, p\u0142ywanie, zabiegi rozci\u0105gaj\u0105ce i wzmacniaj\u0105ce, joga. <\/p><\/div>\n<\/li>\n

                    • \n
                      \n

                      \tDieta- nie istnieje specjalne dieta dla chorych na szpiczaka mnogiego. Obecnie trwaj\u0105 badania dotycz\u0105ce tego zagadnienia. Generalnie stosowa\u0107 nale\u017cy og\u00f3lne zalecenia dotycz\u0105ce zdrowego od\u017cywiania, jak r\u00f3wnie\u017c zalecenia wynikaj\u0105ce ze wsp\u00f3\u0142istnienia innych chor\u00f3b (np. uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia). Ostro\u017cno\u015bci wymagaj\u0105 2 sytuacje: <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                        \n
                      1. \n
                        \n

                        \tWitamina C- wysokie dawki (np. >1000mg\/dzie\u0144) mog\u0105 by\u0107 szkodliwe i zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko uszkodzenia nerek <\/p><\/div>\n<\/li>\n

                      2. \n
                        \n

                        \tPreparaty zio\u0142owe i suplementacja witamin – nale\u017cy zapyta\u0107 lekarza o stosowanie tych preparat\u00f3w, poniewa\u017c wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 interakcje pomi\u0119dzy nimi i stosowanym leczeniem (tak\u017ce chemioterapi\u0105) <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                          \n
                        • \n
                          \n

                          \tDobry stan psychiczny- jego utrzymanie jest niezwykle wa\u017cne w ca\u0142ym procesie leczenia. Nale\u017cy wiedzie\u0107 dok\u0142adnie, jaki jest plan post\u0119powania i co mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107; polecany jest kontakt z psychologiem lub psychoterapeut\u0105 <\/p><\/div>\n<\/li>\n

                        • \n
                          \n

                          \tRegularny sen- jest niezwykle wa\u017cny dla sprawnego funkcjonowania uk\u0142adu odporno\u015bciowego <\/p><\/div>\n<\/li>\n

                        • \n
                          \n

                          \tDostosowanie \u017cycia codziennego- nale\u017cy zmniejszy\u0107 do minimum stres zwi\u0105zany z prac\u0105, rodzin\u0105, sytuacj\u0105 socjaln\u0105. Leczenie choroby jest najwa\u017cniejsze, przynajmniej do czasu uzyskania remisji i stabilnej sytuacji <\/p><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                          \n<\/div>\n<\/div>\n

                          \n

                           <\/p>\n

                          \n<\/div>\n

                          \n

                          Decyzje dotycz\u0105ce leczenia s\u0105 niezwykle wa\u017cne dla dalszego rokowania i jako\u015bci \u017cycia chorego. Aby pom\u00f3c w podejmowaniu takich decyzji, pacjent musi zna\u0107 jak najwi\u0119cej fakt\u00f3w. Niekt\u00f3re osoby chc\u0105 przedyskutowa\u0107 wszystkie zagadnienia dotycz\u0105ce choroby, jej leczenia i rokowania. Inni wol\u0105 po prostu wiedzie\u0107, co dalej robi\u0107. Lekarz stara si\u0119 dostosowa\u0107 do tych potrzeb i udziela informacji w zale\u017cno\u015bci od oczekiwa\u0144 chorego. <\/p>\n

                          \n<\/div>\n

                          \n

                          Zach\u0119camy pacjent\u00f3w do bezpo\u015bredniego przekazywania lekarzowi informacji, jak du\u017co chcieliby wiedzie\u0107 o szczeg\u00f3\u0142ach leczenia. Namawiamy r\u00f3wnie\u017c do kontaktu z Przedstawicielami Polskiego Stowarzyszenia Pomocy Chorym na Szpiczaka, szczeg\u00f3\u0142owe informacje mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: www.szpiczak.org.pl. <\/p>\n

                          \n<\/div>\n

                          \n

                          Poniewa\u017c szpiczak mnogi jest rzadk\u0105 chorob\u0105, liczba specjalistycznych o\u015brodk\u00f3w\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 i lekarzy zajmuj\u0105cych si\u0119 jego leczeniem jest ograniczona. Cz\u0119sto pacjenci lecz\u0105c si\u0119 w jednym z nich zasi\u0119gaj\u0105 opinii w innym. Jak najlepsze poznanie choroby, uwa\u017cne zadawanie pyta\u0144, powa\u017cne przemy\u015blenia i odwaga, niezwykle pomagaj\u0105 w podejmowaniu trafnych decyzji dotycz\u0105cych optymalnej terapii. Przede wszystkim, chory i jego bliscy, powinni odpowiedzialnie wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 w procesie leczenia. <\/p>\n

                          \n<\/div>\n
                          \n<\/div>\n

                          \n

                          W zwi\u0105zku z tym, i\u017c w chwili obecnej niestety nie mo\u017cna si\u0119 ca\u0142kowicie ?wyleczy\u0107" ze szpiczaka mnogiego oraz poniewa\u017c w chorobie tej nie ma \u017cadnych pewnych gwarancji i ka\u017cdy choruje inaczej, ostateczne decyzje zale\u017c\u0105 od preferencji oraz priorytet\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pacjent\u00f3w. <\/p>\n

                          \n

                           <\/p>\n

                          \n

                          Materia\u0142 udost\u0119pniony przez dr n. med Artura Jurczyszyna <\/p>\n

                          \n

                          KATEDRA I KLINIKA HEMATOLOGII CM UJ , 31-501 KRAK\u00d3W, ul. KOPERNIKA 17 <\/p>\n

                          \n<\/div>\n

                          \n

                          tel\/fax +48 12\u00a0424 74 26 <\/p>\n

                          \n<\/div>\n

                          \n

                           <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                          Leczenie szpiczaka mnogiego Leczenie szpiczaka jest zalecane u pacjent\u00f3w z objawow\u0105 postaci\u0105 choroby. [[OPENX]] Tabela przedstawiaj\u0105ca metody leczenia szpiczaka mnogiego \u00a0Metoda leczenia Cel\u00a0 Przyk\u0142ad\u00a0 Czas na podj\u0119cie decyzji\u00a0 \u00a0Stabilizacja stanu chorego \u00a0Przeciwdzia\u0142anie zagra\u017caj\u0105cym \u017cyciu zaburzeniom biochemicznym i uk\u0142adu odporno\u015bciowego \u00a0 Plazmafereza celem rozrzedzenia krwi i zapobiegania udarowi m\u00f3zgu Hemodializa przy upo\u015bledzeniu funkcji nerek Leczenie hiperkalcemii […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-323","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/323","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=323"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/323\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}