{"id":322,"date":"2008-09-19T16:05:55","date_gmt":"2008-09-19T14:05:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=322"},"modified":"2008-09-19T16:49:52","modified_gmt":"2008-09-19T14:49:52","slug":"1418-szpiczak-mnogi-poradnik-dla-pacjentow-czesc-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=322","title":{"rendered":"Szpiczak mnogi &#8211; poradnik dla pacjent\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 I."},"content":{"rendered":"<div align=\"justify\">\n<p>Szpiczak mnogi jest chorob\u0105 bardzo z\u0142o\u017con\u0105. Postawienie w\u0142a\u015bciwej diagnozy<\/p>\n<p>cz\u0119sto nie jest \u0142atwe, a proponowane leczenie mo\u017ce by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne. Pacjenci<\/p>\n<p>szukaj\u0105 pomocy u lekarzy rodzinnych, ortoped\u00f3w, chirurg\u00f3w, traumatolog\u00f3w,<\/p>\n<p>reumatolog\u00f3w, internist\u00f3w, nefrolog\u00f3w, aby ostatecznie trafi\u0107 do hematolog\u00f3w,<\/p>\n<p>gdzie niejednokrotnie po wielomiesi\u0119cznym op\u00f3\u017anieniu stawiana jest w\u0142a\u015bciwa<\/p>\n<p>diagnoza. <\/p>\n<\/div>\n<div align=\"justify\">\n<p>[[OPENX]] <\/p>\n<\/div>\n<div align=\"justify\">\n<p>Taka sytuacja mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 u chorego uczucie zagubienia,<\/p>\n<p>szczeg\u00f3lnie, je\u015bli choroba zosta\u0142a wykryta po d\u0142ugim czasie. W zwi\u0105zku z<\/p>\n<p>powy\u017cszym odpowiednie badania i optymalne post\u0119powanie umo\u017cliwiaj\u0105:<\/p>\n<\/div>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tPostawienie<\/p>\n<p>\tw\u0142a\u015bciwej diagnozy<\/li>\n<li>\n<p>\tObserwacj\u0119<\/p>\n<p>\tchorych bez objaw\u00f3w klinicznych, dzi\u0119ki czemu unikn\u0105\u0107 mo\u017cna niepotrzebnej agresywnej<\/p>\n<p>\tchemioterapii<\/li>\n<li>\n<p>\tW\u0142a\u015bciwe<\/p>\n<p>\tleczenie pacjent\u00f3w z objawami klinicznymi, co cz\u0119sto umo\u017cliwia kontrolowanie<\/p>\n<p>\tchoroby przez wiele lat<\/li>\n<li>\n<p>\tRozwa\u017cenie<\/p>\n<p>\tzastosowania najnowszych sposob\u00f3w terapii, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0107 mog\u0105 d\u0142u\u017csze<\/p>\n<p>\tprze\u017cycie lub nawet ca\u0142kowite wyleczenie<\/li>\n<li>\n<p>\tMonitorowanie<\/p>\n<p>\tprzebiegu choroby, dzi\u0119ki czemu zmniejsza si\u0119 szans\u0119 wyst\u0105pienia niespodziewanych<\/p>\n<p>\tproblem\u00f3w<\/li>\n<li>\n<p>\tZastosowanie<\/p>\n<p>\tdodatkowych lek\u00f3w wspomagaj\u0105cych, \u0142agodz\u0105cych znacznie skutki zwi\u0105zane z<\/p>\n<p>\tchorob\u0105 i jej leczeniem<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Poradnik dla pacjent\u00f3w dostarcza podstawowej wiedzy na temat choroby, w<\/p>\n<p>stopniu wystarczaj\u0105cym do podejmowania wraz z lekarzem wsp\u00f3lnych decyzji<\/p>\n<p>dotycz\u0105cych w\u0142a\u015bciwego leczenia. Co istotne, poradnik ten uzupe\u0142nia\u0107 mo\u017ce<\/p>\n<p>informacje przekazane przez lekarza prowadz\u0105cego. Osoby chc\u0105ce pom\u00f3c, tj.<\/p>\n<p>najcz\u0119\u015bciej rodzina i przyjaciele chorego mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c skorzysta\u0107 z porad i<\/p>\n<p>informacji tu zawartych.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Pomimo, i\u017c w chwili obecnej szpiczak mnogi pozostaje nadal chorob\u0105<\/p>\n<p>nieuleczaln\u0105, istnieje wiele sposob\u00f3w terapii. Przez d\u0142ugie lata po rozpoznaniu<\/p>\n<p>nowotworu pacjenci mog\u0105 prowadzi\u0107 normalny tryb \u017cycia. Ci\u0105g\u0142y post\u0119p i rozw\u00f3j<\/p>\n<p>medycyny przyczynia si\u0119 do poprawy rokowania w tej chorobie. Wiedza i<\/p>\n<p>zrozumienie zasad terapii szpiczaka mnogiego, pomaga zmniejszy\u0107 l\u0119k i nauczy\u0107<\/p>\n<p>si\u0119 \u017cy\u0107 z chorob\u0105.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Szpiczak mnogi mo\u017ce mie\u0107 cz\u0119sto bardzo indywidualny przebieg. U ka\u017cdego<\/p>\n<p>chorego przebiega\u0107 mo\u017ce w r\u00f3\u017cnym tempie i powodowa\u0107 inne problemy. Pomimo, i\u017c<\/p>\n<p>lekarz na bie\u017c\u0105co ocenia sytuacj\u0119 i proponuje najlepsze w danej chwili<\/p>\n<p>leczenie, pacjent odgrywa zasadnicz\u0105 rol\u0119 pomagaj\u0105c w podejmowaniu takich<\/p>\n<p>indywidualnych decyzji. Bardzo<\/p>\n<p>wa\u017cne jest, aby chory i jego najbli\u017csi rozumieli chorob\u0119, pytali w razie<\/p>\n<p>w\u0105tpliwo\u015bci i rozwa\u017cali r\u00f3\u017cne proponowane metody leczenia.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Czym jest szpiczak mnogi?<\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi jest rozsianym nowotworem powsta\u0142ym z kom\u00f3rek plazmatycznych <\/li>\n<li>\n<p>\tKom\u00f3rki<\/p>\n<p>\tplazmatyczne s\u0105 prawid\u0142owymi kom\u00f3rkami szpiku kostnego (oko\u0142o 5 %)<\/p>\n<p>\tprodukuj\u0105cymi przeciwcia\u0142a<\/li>\n<li>\n<p>\tZmienione<\/p>\n<p>\tnowotworowo kom\u00f3rki plazmatyczne to inaczej kom\u00f3rki szpiczakowe<\/li>\n<li>\n<p>\tU os\u00f3b<\/p>\n<p>\tchorych wzrasta aktywno\u015b\u0107 oraz liczba nowotworowych kom\u00f3rek szpiczakowych (wg<\/p>\n<p>\tnajnowszych kryteri\u00f3w &gt;10 % w szpiku kostnym)<\/li>\n<li>\n<p>\tKom\u00f3rki<\/p>\n<p>\tszpiczakowe s\u0105 przyczyn\u0105 objaw\u00f3w wymagaj\u0105cych leczenia<\/li>\n<li>\n<p>\tW trakcie<\/p>\n<p>\ttrwania szpiczaka mnogiego zmiany w szpiku kostnym maj\u0105 charakter rozsiany<\/li>\n<li>\n<p>\tPrzebieg<\/p>\n<p>\tchoroby jest bardzo r\u00f3\u017cny u poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b z uwagi na r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105ce: rozleg\u0142o\u015bci<\/p>\n<p>\tzmian w szpiku kostnym, umiejscowienia zmian (np. ko\u015bci kr\u0119gos\u0142upa, miednicy,<\/p>\n<p>\tko\u0144czyn g\u00f3rnych lub dolnych), aktywno\u015bci kom\u00f3rek szpiczakowych<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela obrazuj\u0105ca przyczyny i objawy szpiczaka<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"567\" height=\"541\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p>\t\t\tNast\u0119pstwa zwi\u0119kszenia liczby kom\u00f3rek szpiczakowych w szpiku kostnym<\/p>\n<\/td>\n<td>Przyczyna<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tObjawy                                                                                                   <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Anemia<\/td>\n<td> Upo\u015bledzenie liczby i aktywno\u015bci kom\u00f3rek<\/p>\n<p>\t\t\tprodukuj\u0105cych erytrocyty<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li>Zm\u0119czenie<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tOs\u0142abienie<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Podniesione st\u0119\u017cenia bia\u0142ka (we<\/p>\n<p>\t\t\tkrwi i\/lub w moczu)<\/p>\n<\/td>\n<td> Nieprawid\u0142owe (tzw. monoklonalne) bia\u0142ko<\/p>\n<p>\t\t\tprodukowane przez kom\u00f3rki szpiczakowe jest uwalniane do krwi i mo\u017ce przenika\u0107<\/p>\n<p>\t\t\tdo moczu<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li>Upo\u015bledzone kr\u0105\u017cenie krwi  <\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMo\u017cliwo\u015b\u0107 uszkodzenia nerek<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\t\t\tUszkodzenie ko\u015bci:<\/p>\n<ul>\n<li>Osteoporoza<\/li>\n<li>Zmiany lityczne (ko\u015bci ulegaj\u0105 jakby rozpuszczaniu), cz\u0119sto spotykane s\u0105 z\u0142amania patologiczne <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td> Kom\u00f3rki szpiczakowe aktywuj\u0105 kom\u00f3rki<\/p>\n<p>\t\t\tosteoklastyczne szpiku kostnego, kt\u00f3re ?rozpuszczaj\u0105&quot; ko\u015bci i hamuj\u0105 kom\u00f3rki<\/p>\n<p>\t\t\tosteoblastyczne, kt\u00f3re ?odbudowuj\u0105&quot; ko\u015bci<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> B\u00f3le ko\u015bci<\/li>\n<li>Obrz\u0119ki<\/li>\n<li>Z\u0142amania ko\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Podniesione st\u0119\u017cenie  wapnia w <\/p>\n<p>\t\t\tsurowicy krwi<\/p>\n<\/td>\n<td> Uwalnianie wapnia z ko\u015bci<\/p>\n<p>\t\t\tdo krwi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Zaburzenia sprawno\u015bci umys\u0142owej<\/li>\n<li>Odwodnienie<\/li>\n<li>Zaparcia<\/li>\n<li>Zm\u0119czenie<\/li>\n<li>Os\u0142abienie<\/li>\n<li>Zaburzenia rytmu serca<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Upo\u015bledzenie funkcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/p>\n<\/td>\n<td> Kom\u00f3rki szpiczakowe zmniejszaj\u0105 produkcj\u0119<\/p>\n<p>\t\t\tprzeciwcia\u0142 chroni\u0105cych przed zaka\u017ceniami<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Cz\u0119stsze infekcje <\/li>\n<li>D\u0142u\u017cszy okres zdrowienia<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Co jest przyczyn\u0105 szpiczaka mnogiego?<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Nie znamy \u017cadnego pojedynczego czynnika powoduj\u0105cego zachorowanie. Wiadomo<\/p>\n<p>natomiast, \u017ce:<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi wyst\u0119puje niezwykle rzadko u dzieci, nastolatk\u00f3w i m\u0142odych doros\u0142ych.<\/p>\n<p>\tW\u015br\u00f3d os\u00f3b doros\u0142ych cz\u0119sto\u015b\u0107 szpiczaka mnogiego wzrasta wraz z wiekiem.<\/p>\n<p>\tNajwi\u0119ksza cz\u0119sto\u015b\u0107 zachorowa\u0144 przypada na pi\u0105t\u0105, sz\u00f3st\u0105 i si\u00f3dm\u0105 dekad\u0119 \u017cycia.<\/p>\n<p>\tWynika to, by\u0107 mo\u017ce, ze: zmniejszonej<\/p>\n<p>\tskuteczno\u015bci uk\u0142adu odporno\u015bciowego w eliminowaniu prekursor\u00f3w kom\u00f3rek<\/p>\n<p>\tszpiczakowych, kumulowania<\/p>\n<p>\tsi\u0119 wp\u0142ywu czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych  oraz zmian<\/p>\n<p>\torganizmu zwi\u0105zanych z wiekiem (np. hormonalnych)<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tWsz\u0119dzie na<\/p>\n<p>\t\u015bwiecie statystyki podaj\u0105, i\u017c szpiczak mnogi jest cz\u0119stszy w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn,<\/p>\n<p>\tjednak w Polsce jest odwrotnie, to kobiety cz\u0119\u015bciej zapadaj\u0105 na t\u0119 chorob\u0119. Wg<\/p>\n<p>\tdanych pochodz\u0105cych z Rejestru Nowotwor\u00f3w Centrum Onkologii w Warszawie w 2004<\/p>\n<p>\troku og\u00f3\u0142em na szpiczaka mnogiego zachorowa\u0142o 1122 osoby <i>de novo <\/i>(w tym by\u0142o 529 m\u0119\u017cczyzn oraz 593 kobiety)<\/li>\n<li>\n<p>\tWydaje si\u0119,<\/p>\n<p>\t\u017ce niekt\u00f3re z zawod\u00f3w, a tak\u017ce nara\u017cenie na czynniki chemiczne (np. dioksyny, rozpuszczalniki, czynniki<\/p>\n<p>\tczyszcz\u0105ce) oraz promieniowanie mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 szpiczaka mnogiego u os\u00f3b<\/p>\n<p>\tpredysponowanych. Ogromna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych i uwarunkowa\u0144<\/p>\n<p>\tgenetycznych uniemo\u017cliwia dok\u0142adne ustalenia w tym wzgl\u0119dzie.<\/li>\n<li>\n<p>\tPomimo, i\u017c<\/p>\n<p>\tzdarza si\u0119 cz\u0119stsze wyst\u0119powanie szpiczaka mnogiego w pewnych rodzinach (3-5%),<\/p>\n<p>\tprawdopodobie\u0144stwo tego jest niewielkie. Jak na razie nie s\u0105 dost\u0119pne \u017cadne<\/p>\n<p>\ttesty genetyczne umo\u017cliwiaj\u0105ce wykrywanie takich predyspozycji.<\/li>\n<li>\n<p>\tZaka\u017cenia,<\/p>\n<p>\tszczeg\u00f3lnie wirusowe, rozpatrywano jako potencjaln\u0105 przyczyn\u0119 choroby. Cz\u0119\u015b\u0107<\/p>\n<p>\tbada\u0144 wi\u0105za\u0142a wyst\u0105pienie choroby z zaka\u017ceniami wirusami HIV, wirusowym<\/p>\n<p>\tzapaleniem w\u0105troby typu B lub C, opryszczki (HHV-8), EBV i nowo pojawiaj\u0105cymi<\/p>\n<p>\tsi\u0119 wirusami, np. zmutowanym wirusem cytomegalii (CMV). Znaczenie tych zaka\u017ce\u0144<\/p>\n<p>\tpozostaje jednak wci\u0105\u017c przedmiotem bada\u0144 i spekulacji naukowac\u00f3w.<\/li>\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi jest najprawdopodobniej wywo\u0142ywany dzia\u0142aniem kilku r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w u<\/p>\n<p>\tdanej osoby.<\/li>\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi stanowi oko\u0142o 1-2% wszystkich nowotwor\u00f3w i jest drugim najcz\u0119stszym<\/p>\n<p>\tnowotworem krwi po ch\u0142oniakach.<\/li>\n<li>\n<p>\tObserwacje z<\/p>\n<p>\tostatnich lat wskazuj\u0105, i\u017c cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania szpiczaka mnogiego<\/p>\n<p>\tzdecydowanie wzrasta, r\u00f3wnie\u017c coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy chorych w\u015br\u00f3d os\u00f3b<\/p>\n<p>\tponi\u017cej 40 r\u017c.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela przedstawiaj\u0105ca odmiany szpiczaka mnogiego i schorze\u0144 pokrewnych.<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"567\" height=\"512\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Typ<\/td>\n<td>Charakterystyka <\/td>\n<td>Leczenie <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Gammapatia monoklinalna      o<\/p>\n<p>\t\t\tnieznanym znaczeniu (MGUS)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tNie jest szpiczakiem mnogim<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tBrak objaw\u00f3w choroby<\/li>\n<li>W ci\u0105gu roku oko\u0142o 1% os\u00f3b\n<p>\t\t\t\tz MGUS zachoruje na pe\u0142noobjawowego szpiczaka mnogiego lub inn\u0105 chorob\u0119<\/p>\n<p>\t\t\t\twymagaj\u0105c\u0105 terapii<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tZwykle nie wymaga leczenia<\/li>\n<li>Zalecane monitorowanie przebiogu schorzenia<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Bezobjawowy szpiczak mnogi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tPosiada niekt\u00f3re cechy szpiczaka mnogiego, np:<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&#8211; Niewielka anemia<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&#8211; Uszkodzenie ko\u015bci<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&#8211; Sk\u0142onno\u015b\u0107 do infekcji<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tChoroba post\u0119puje wolno lub wcale<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tWymagane monitorowanie choroby<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tWskazana terapia wspomagaj\u0105ca<\/p>\n<p>\t\t\t\t(np. bisfosfoniany<\/p>\n<p>\t\t\t\tprzy uszkodzeniu ko\u015bci)<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tLeczenie anemii<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tChemioterapia nie jest zalecana<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Szpiczak mnogi umiejscowiony &#8211; plasmocytoma<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tKom\u00f3rki szpiczakowe (lub<\/p>\n<p>\t\t\t\tnieprawid\u0142owe kom\u00f3rki plazmatyczne) rosn\u0105ce<\/p>\n<p>\t\t\t\tw formie guza, cz\u0119sto<\/p>\n<p>\t\t\t\tw pojedynczym miejscu ko\u015b\u0107ca lub tkanek mi\u0119kkich<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania guz\u00f3w w innych miejscach<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tZwykle leczony przy pomocy radioterapii<\/p>\n<p>\t\t\t\tw dawkach leczniczych<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tChirurgiczne usuni\u0119cie guza, gdy jest to mo\u017cliwe (rzadko)<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMo\u017ce wymaga\u0107 chirurgicznej rekonstrukcji<\/p>\n<p>\t\t\t\tw miejscach uszkodze\u0144<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Objawowy (aktywny) szpiczak mnogi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Typowe cechy szpiczaka mnogiego<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Leczenie og\u00f3lnoustrojowe<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Cechy charakterystyczne szpiczaka mnogiego<\/p>\n<p><\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tChorzy z objawow\u0105<\/p>\n<p>\tpostaci\u0105 szpiczaka mnogiego zwykle s\u0105 w II lub III okresie zaawansowania<\/p>\n<p>\tchoroby. <\/li>\n<li>\n<p>\tJe\u015bli<\/p>\n<p>\tuszkodzenie ko\u015bci nie stanowi problemu, odczuwane objawy mog\u0105 by\u0107 niewielkie i<\/p>\n<p>\tchoroba mo\u017ce pozosta\u0107 nierozpoznana. Zm\u0119czenie, przed\u0142u\u017cone okresy zdrowienia<\/p>\n<p>\tczy b\u00f3le w okolicy l\u0119d\u017awiowej s\u0105 cz\u0119ste i mog\u0105 by\u0107 spowodowane wieloma<\/p>\n<p>\tczynnikami.<\/li>\n<li>\n<p>\tRozpoznanie<\/p>\n<p>\tmo\u017ce by\u0107 przypadkowe (np. przy okazji stwierdzenia w badaniach okresowych<\/p>\n<p>\tzwi\u0119kszonego st\u0119\u017cenia bia\u0142ka we krwi czy moczu lub tr\u00f3jcyfrowego OB). <\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b><\/p>\n<p><\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Ustalenia stopnia zaawanasowania choroby i rokowania<\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b> <\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Przed rozpocz\u0119ciem leczenia chorego, niezwykle wa\u017cne jest ustalenie stopnia<\/p>\n<p>zaawansowania choroby i rokowania. Klasyfikacja Durie-Salmona, znana od roku<\/p>\n<p>1975, jest niezwykle przydatna w podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych terapii i<\/p>\n<p>rokowania, jak r\u00f3wnie\u017c kwalifikacji chorych do bada\u0144 klinicznych i por\u00f3wnywania<\/p>\n<p>ich wynik\u00f3w.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela zawieraj\u0105ca klasyfikacj\u0119 choroby wg Durie-Salmona<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"566\" height=\"384\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Okres<\/td>\n<td>Kryteria <\/td>\n<td>\n<p>\t\t\tIlo\u015b\u0107 kom\u00f3rek szpiczakowych <\/p>\n<p>\t\t\t(x 10<sup>12<\/sup>\/m<sup>2<\/sup>)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Okres I (A lub B)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tWymagana obecno\u015b\u0107 wszystkich poni\u017cszych:<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tHemoglobina &gt;10g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenia wapnia we krwi prawid\u0142owe lub &lt; 2,75 mmol\/l<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tPrawid\u0142owa struktura ko\u015bci (stopie\u0144 0) lub pojedynczy guz plazmocytoma na zdj\u0119ciach rtg<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMa\u0142e st\u0119\u017cenie bia\u0142ka M: IgG &lt;5g\/dl, IgA&lt;3g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenie bia\u0142ka Bence-Jones&#8217;a &lt;4g\/24godz<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td> &lt;0,6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Okres II (A lub B) <\/td>\n<td> Obraz nie odpowiadaj\u0105cy kryteriom okresu I ani III<\/p>\n<\/td>\n<td> 0,6-1,2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Okres III (A lub B)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tJeden lub wi\u0119cej z poni\u017cszych:<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tHemoglobina &lt; 8,5g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenie wapnia we krwi &gt; 2,75<\/p>\n<p>\t\t\t\tmmol\/l<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tZaawansowane zmiany lityczne ko\u015b\u0107ca (stopie\u0144 3)<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tDu\u017ce st\u0119\u017cenie bia\u0142ka M: IgG&gt;7g\/dl, IgA&gt;5g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenie bia\u0142ka Bence-Jones&#8217;a &gt;12g\/24 h<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td> &gt;1,2<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div align=\"justify\">\n<p><\/p>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Stadium A: wzgl\u0119dnie<\/p>\n<p>prawid\u0142owa funkcja nerek (kreatynina &lt; 2,0mg\/dl)<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Stadium B:<\/p>\n<p>nieprawid\u0142owa funkcja nerek (kreatynina &gt;2,0mg\/dl)<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>W 2003 roku podczas X Mi\u0119dzynarodowych Warsztat\u00f3w Dotycz\u0105cych Leczenia i Diagnostyki Szpiczaka Mnogiego,<\/p>\n<p>zaproponowano bardzo prosty tzw. Mi\u0119dzynarodowy System Stopniowania dla<\/p>\n<p>Szpiczaka Mnogiego (ISS), kt\u00f3ry przedstawiamy poni\u017cej.<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela przedstawiaj\u0105ca Mi\u0119dzynarodowy System Stopniowania dla Szpiczaka Mnogiego<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"559\" height=\"274\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Stopie\u0144 zaawansowania<\/p>\n<\/td>\n<td>Warto\u015bci <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\t\t\tStadium I <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tBeta-2-mikroglobulina &lt; 3,5 mg\/dl<\/p>\n<div align=\"left\">\n<p>\t\t\tAlbumina ? 3,5 g\/dl<\/p><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Stadium II<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tBeta-2-mikroglobulina &lt; 3,5 mg\/dl<\/p>\n<div align=\"left\"><\/div>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tAlbumina &lt; 3,5 g\/dl<\/p>\n<div align=\"left\"><\/div>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tlub<\/p>\n<div align=\"left\">\n<p>\t\t\tBeta-2-mikroglobulina  3,5 &#8211; 5,5<\/p>\n<p>\t\t\tmg\/dl<\/p><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Stadium III<\/p>\n<\/td>\n<td> Beta-2-mikroglobulina &gt; 5,5 mg\/dl<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela przedstawiaj\u0105ca inne czynniki prognostyczne, u\u0142atwiaj\u0105ce zakwalifikowanie chorego do optymalnego leczenia <\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"556\" height=\"396\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Badanie<\/td>\n<td>Znaczenie kliniczne <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> St\u0119\u017cenie Beta-2-mikroglobuliny we krwi (?2M)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tProsty test, kt\u00f3ry powinien by\u0107 wykonany u ka\u017cdego<\/p>\n<p>\t\t\tchorego. Wysokie warto\u015bci wskazuj\u0105 na du\u017c\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby i jest to<\/p>\n<p>\t\t\twtedy  niekorzystne prognostycznie<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> St\u0119\u017cenie albuminy we krwi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tWchodzi w sk\u0142ad rutynowych bada\u0144 biochemicznych.<\/p>\n<p>\t\t\tNiskie warto\u015bci sugeruj\u0105 mniej korzystne rokowanie<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tBia\u0142ko C-reaktywne <\/p>\n<p>\t\t\t(CRP)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tPrawid\u0142owe bia\u0142ko krwi, tzw. bia\u0142ko ostrej fazy<\/p>\n<p>\t\t\tPodwy\u017cszone warto\u015bci sugeruj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby i gorsze rokowanie<\/p>\n<p>\t\t\t(parametr ma\u0142o czu\u0142y)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Aktywno\u015b\u0107 dehydrogenazy mleczowej (LDH) w surowicy<\/p>\n<p>\t\t\tkrwi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"center\">\n<p>\t\t\tPodwy\u017cszone warto\u015bci sugeruj\u0105<\/p>\n<p>\t\t\twi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby i gorsze rokowanie (parametr ma\u0142o czu\u0142y)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> <span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman'\">Badanie cytogenetyczne szpiku kostnego (FISH)<\/span><\/td>\n<td>\n<p align=\"center\">\n<p>\t\t\tZ\u0142e rokowanie u chorych z<\/p>\n<p>\t\t\tzaburzeniami cytogenetycznymi: del 13, t (4,14), t (14;16) oraz inne<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Podstawowe badania w szpiczaku mnogim<\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b> <\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Przy podejrzeniu szpiczaka mnogiego nale\u017cy wykona\u0107 szereg bada\u0144 celem<\/p>\n<p>ustalenia ostatecznej diagnozy, okre\u015blenia aktywno\u015bci i zaawansowania choroby.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela obrazuj\u0105ca podstawowe badania wykonywane przy podejrzeniu szpiczaka.<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"561\" height=\"1371\">\n<tbody>\n<tr align=\"justify\">\n<td> Rodzaj badania<\/p>\n<\/td>\n<td>Cel badania <\/td>\n<\/tr>\n<tr align=\"justify\">\n<td>\n<p>\t\t\t<b>Biopsja szpiku<\/p>\n<p>\t\t\tkostnego<\/b><\/p>\n<div align=\"left\">\n<p>\t\t\tWykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c specjalne badania celem ustalenia prognozy w<\/p>\n<p>\t\t\tchorobie  (badania cytogenetyczne,  immunologiczne, wykrywanie amyloidu)<\/p><\/div>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tJako pojedyncze badanie umo\u017cliwia ustalenie<\/p>\n<p>\t\t\todsetka kom\u00f3rek nowotworowych w szpiku kostnym. W I stadium zaawansowania<\/p>\n<p>\t\t\tchoroby oraz przy rozpoznaniu plazmocytoma wykonuje si\u0119 bezpo\u015bredni\u0105 biopsj\u0119<\/p>\n<p>\t\t\tguza<\/p>\n<p>\t\t\tNa podstawie bada\u0144 cytogenetycznych (analiza chromosomalna) stwierdzi\u0107<\/p>\n<p>\t\t\tmo\u017cna obecno\u015b\u0107 parametr\u00f3w dobrze i \u017ale rokuj\u0105cych.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr align=\"justify\">\n<td>\n<p>\t\t\t<b>Badania krwi<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t1.Morfologia krwi<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t2.Badania biochemiczne<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t3.Badania bia\u0142ek krwi<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tElektroforeza<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tImmunofiksacja<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tBadanie wsp\u00f3\u0142czynnika ?\/? oraz oznaczenie ilo\u015bci ? lub ? w surowicy dzi\u0119ki<\/p>\n<p>\t\t\t\tbadaniom FREELITE CHAIN ASSEY<\/li>\n<\/ul>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tOcena stopnia nasilenia anemii<\/p>\n<p>\t\t\tOcena ilo\u015bci leukocyt\u00f3w<\/p>\n<p>\t\t\tOcena ilo\u015bci p\u0142ytek krwi<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tNiezwykle wa\u017cne celem oceny funkcji nerek<\/p>\n<p>\t\t\t(kreatynina, mocznik, kwas moczowy) oraz st\u0119\u017cenia wapnia i aktywno\u015b\u0107<\/p>\n<p>\t\t\tdehydrogenazy mleczanowej (LDH)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tWykazuj\u0105 <b>obecno\u015b\u0107<\/b><\/p>\n<p>\t\t\ttzw. bia\u0142ka monoklonalnego (nieprawid\u0142owego)<\/p>\n<p>\t\t\tPomiar <b>ilo\u015bci<\/b><\/p>\n<p>\t\t\tbia\u0142ka monoklonalnego i prawid\u0142owego<\/p>\n<p>\t\t\tCharakteryzuje <b>rodzaj<\/b> bia\u0142ka monoklonalnego       <\/p>\n<p>\t\t\t(tzw. \u0142a\u0144cuchy ci\u0119\u017ckie- G,A,D,E,M oraz \u0142a\u0144cuchy lekkie kappa-?,<\/p>\n<p>\t\t\tlambda-?)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr align=\"justify\">\n<td>\n<p>\t\t\t<b>Badania moczu<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tBadania bia\u0142ek (podobnie jak we krwi):<\/p>\n<p>\t\t\tElektroforeza<\/p>\n<p>\t\t\tImmunofiksacja<\/p>\n<\/td>\n<td> Wykazuj\u0105 <b>obecno\u015b\u0107,<\/p>\n<p>\t\t\trodzaj i ilo\u015b\u0107<\/b> bia\u0142ka monoklonalnego w moczu<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"justify\">\n<p>\t\t\t<b>Badania ko\u015bci<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tRadiologiczne (Rtg)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tRezonans magnetyczny (NMR)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tBadanie PET (pozytronowa emisyjna tomografia)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tTomografia komputerowa (CT)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tDensytometria<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\tOcena <b>obecno\u015bci,<\/p>\n<p>\t\t\tzaawansowania i lokalizacji<\/b> uszkodze\u0144 ko\u015bci<\/p>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\tBadanie radiologiczne nadal pozostaje ?z\u0142otym<\/p>\n<p>\t\t\tstandardem&quot; w poszukiwaniu uszkodze\u0144 ko\u015bci.       Pe\u0142ne badanie ko\u015b\u0107ca jest konieczne<\/p>\n<p>\t\t\tcelem wykazania osteoporozy, osteopenii, zmian litycznych i z\u0142ama\u0144<\/p>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tStosowany w przypadkach, gdy badania rtg<\/p>\n<p>\t\t\tnie wykazuj\u0105 zmian oraz celem dok\u0142adniejszej diagnostyki pewnych obszar\u00f3w, np.<\/p>\n<p>\t\t\tkr\u0119gos\u0142upa, m\u00f3zgu. Czasem ujawnia zmiany w szpiku kostnym niewidoczne na<\/p>\n<p>\t\t\tzdj\u0119ciach rtg. Mo\u017ce ujawni\u0107 zmiany w innych tkankach uciskaj\u0105ce na nerwy czy<\/p>\n<p>\t\t\trdze\u0144 kr\u0119gowy<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tCzu\u0142e badanie okre\u015blaj\u0105ce stopie\u0144 zaj\u0119cia ko\u015bci<\/p>\n<p>\t\t\toraz poszukiwanie ewentualnych guz\u00f3w pozakostnych<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tStosowana w przypadkach, gdy badania radiologiczne<\/p>\n<p>\t\t\tnie wykazuj\u0105 zmian oraz celem dok\u0142adniejszej diagnostyki podejrzanych obszar\u00f3w.<\/p>\n<p>\t\t\tSzczeg\u00f3lnie przydatna do dok\u0142adniejszego obrazowania ma\u0142ych zmian w ko\u015bciach<\/p>\n<p>\t\t\tlub ucisku na nerw<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tPomocna w ocenie uszkodzenia ko\u015b\u0107ca i poprawy po<\/p>\n<p>\t\t\tzastosowaniu bisfosfonian\u00f3w<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O leczeniu szpiczaka czytaj w <a href=\"\/artykuly\/1419-szpiczak-mnogi-poradnik-dla-pacjentow-czesc-ii\" title=\"szpiczak mnogi-jak leczy\u0107\">drugiej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u<\/a>.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<p>Szpiczak mnogi jest chorob\u0105 bardzo z\u0142o\u017con\u0105. Postawienie w\u0142a\u015bciwej diagnozy<\/p>\n<p>cz\u0119sto nie jest \u0142atwe, a proponowane leczenie mo\u017ce by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne. Pacjenci<\/p>\n<p>szukaj\u0105 pomocy u lekarzy rodzinnych, ortoped\u00f3w, chirurg\u00f3w, traumatolog\u00f3w,<\/p>\n<p>reumatolog\u00f3w, internist\u00f3w, nefrolog\u00f3w, aby ostatecznie trafi\u0107 do hematolog\u00f3w,<\/p>\n<p>gdzie niejednokrotnie po wielomiesi\u0119cznym op\u00f3\u017anieniu stawiana jest w\u0142a\u015bciwa<\/p>\n<p>diagnoza. <\/p>\n<\/div>\n<div align=\"justify\">\n<p>[[OPENX]] <\/p>\n<\/div>\n<div align=\"justify\">\n<p>Taka sytuacja mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 u chorego uczucie zagubienia,<\/p>\n<p>szczeg\u00f3lnie, je\u015bli choroba zosta\u0142a wykryta po d\u0142ugim czasie. W zwi\u0105zku z<\/p>\n<p>powy\u017cszym odpowiednie badania i optymalne post\u0119powanie umo\u017cliwiaj\u0105:<\/p>\n<\/div>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tPostawienie<\/p>\n<p>\tw\u0142a\u015bciwej diagnozy<\/li>\n<li>\n<p>\tObserwacj\u0119<\/p>\n<p>\tchorych bez objaw\u00f3w klinicznych, dzi\u0119ki czemu unikn\u0105\u0107 mo\u017cna niepotrzebnej agresywnej<\/p>\n<p>\tchemioterapii<\/li>\n<li>\n<p>\tW\u0142a\u015bciwe<\/p>\n<p>\tleczenie pacjent\u00f3w z objawami klinicznymi, co cz\u0119sto umo\u017cliwia kontrolowanie<\/p>\n<p>\tchoroby przez wiele lat<\/li>\n<li>\n<p>\tRozwa\u017cenie<\/p>\n<p>\tzastosowania najnowszych sposob\u00f3w terapii, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0107 mog\u0105 d\u0142u\u017csze<\/p>\n<p>\tprze\u017cycie lub nawet ca\u0142kowite wyleczenie<\/li>\n<li>\n<p>\tMonitorowanie<\/p>\n<p>\tprzebiegu choroby, dzi\u0119ki czemu zmniejsza si\u0119 szans\u0119 wyst\u0105pienia niespodziewanych<\/p>\n<p>\tproblem\u00f3w<\/li>\n<li>\n<p>\tZastosowanie<\/p>\n<p>\tdodatkowych lek\u00f3w wspomagaj\u0105cych, \u0142agodz\u0105cych znacznie skutki zwi\u0105zane z<\/p>\n<p>\tchorob\u0105 i jej leczeniem<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Poradnik dla pacjent\u00f3w dostarcza podstawowej wiedzy na temat choroby, w<\/p>\n<p>stopniu wystarczaj\u0105cym do podejmowania wraz z lekarzem wsp\u00f3lnych decyzji<\/p>\n<p>dotycz\u0105cych w\u0142a\u015bciwego leczenia. Co istotne, poradnik ten uzupe\u0142nia\u0107 mo\u017ce<\/p>\n<p>informacje przekazane przez lekarza prowadz\u0105cego. Osoby chc\u0105ce pom\u00f3c, tj.<\/p>\n<p>najcz\u0119\u015bciej rodzina i przyjaciele chorego mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c skorzysta\u0107 z porad i<\/p>\n<p>informacji tu zawartych.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Pomimo, i\u017c w chwili obecnej szpiczak mnogi pozostaje nadal chorob\u0105<\/p>\n<p>nieuleczaln\u0105, istnieje wiele sposob\u00f3w terapii. Przez d\u0142ugie lata po rozpoznaniu<\/p>\n<p>nowotworu pacjenci mog\u0105 prowadzi\u0107 normalny tryb \u017cycia. Ci\u0105g\u0142y post\u0119p i rozw\u00f3j<\/p>\n<p>medycyny przyczynia si\u0119 do poprawy rokowania w tej chorobie. Wiedza i<\/p>\n<p>zrozumienie zasad terapii szpiczaka mnogiego, pomaga zmniejszy\u0107 l\u0119k i nauczy\u0107<\/p>\n<p>si\u0119 \u017cy\u0107 z chorob\u0105.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Szpiczak mnogi mo\u017ce mie\u0107 cz\u0119sto bardzo indywidualny przebieg. U ka\u017cdego<\/p>\n<p>chorego przebiega\u0107 mo\u017ce w r\u00f3\u017cnym tempie i powodowa\u0107 inne problemy. Pomimo, i\u017c<\/p>\n<p>lekarz na bie\u017c\u0105co ocenia sytuacj\u0119 i proponuje najlepsze w danej chwili<\/p>\n<p>leczenie, pacjent odgrywa zasadnicz\u0105 rol\u0119 pomagaj\u0105c w podejmowaniu takich<\/p>\n<p>indywidualnych decyzji. Bardzo<\/p>\n<p>wa\u017cne jest, aby chory i jego najbli\u017csi rozumieli chorob\u0119, pytali w razie<\/p>\n<p>w\u0105tpliwo\u015bci i rozwa\u017cali r\u00f3\u017cne proponowane metody leczenia.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Czym jest szpiczak mnogi?<\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi jest rozsianym nowotworem powsta\u0142ym z kom\u00f3rek plazmatycznych <\/li>\n<li>\n<p>\tKom\u00f3rki<\/p>\n<p>\tplazmatyczne s\u0105 prawid\u0142owymi kom\u00f3rkami szpiku kostnego (oko\u0142o 5 %)<\/p>\n<p>\tprodukuj\u0105cymi przeciwcia\u0142a<\/li>\n<li>\n<p>\tZmienione<\/p>\n<p>\tnowotworowo kom\u00f3rki plazmatyczne to inaczej kom\u00f3rki szpiczakowe<\/li>\n<li>\n<p>\tU os\u00f3b<\/p>\n<p>\tchorych wzrasta aktywno\u015b\u0107 oraz liczba nowotworowych kom\u00f3rek szpiczakowych (wg<\/p>\n<p>\tnajnowszych kryteri\u00f3w &gt;10 % w szpiku kostnym)<\/li>\n<li>\n<p>\tKom\u00f3rki<\/p>\n<p>\tszpiczakowe s\u0105 przyczyn\u0105 objaw\u00f3w wymagaj\u0105cych leczenia<\/li>\n<li>\n<p>\tW trakcie<\/p>\n<p>\ttrwania szpiczaka mnogiego zmiany w szpiku kostnym maj\u0105 charakter rozsiany<\/li>\n<li>\n<p>\tPrzebieg<\/p>\n<p>\tchoroby jest bardzo r\u00f3\u017cny u poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b z uwagi na r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105ce: rozleg\u0142o\u015bci<\/p>\n<p>\tzmian w szpiku kostnym, umiejscowienia zmian (np. ko\u015bci kr\u0119gos\u0142upa, miednicy,<\/p>\n<p>\tko\u0144czyn g\u00f3rnych lub dolnych), aktywno\u015bci kom\u00f3rek szpiczakowych<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela obrazuj\u0105ca przyczyny i objawy szpiczaka<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"567\" height=\"541\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p>\t\t\tNast\u0119pstwa zwi\u0119kszenia liczby kom\u00f3rek szpiczakowych w szpiku kostnym<\/p>\n<\/td>\n<td>Przyczyna<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tObjawy                                                                                                   <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Anemia<\/td>\n<td> Upo\u015bledzenie liczby i aktywno\u015bci kom\u00f3rek<\/p>\n<p>\t\t\tprodukuj\u0105cych erytrocyty<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li>Zm\u0119czenie<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tOs\u0142abienie<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Podniesione st\u0119\u017cenia bia\u0142ka (we<\/p>\n<p>\t\t\tkrwi i\/lub w moczu)<\/p>\n<\/td>\n<td> Nieprawid\u0142owe (tzw. monoklonalne) bia\u0142ko<\/p>\n<p>\t\t\tprodukowane przez kom\u00f3rki szpiczakowe jest uwalniane do krwi i mo\u017ce przenika\u0107<\/p>\n<p>\t\t\tdo moczu<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li>Upo\u015bledzone kr\u0105\u017cenie krwi  <\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMo\u017cliwo\u015b\u0107 uszkodzenia nerek<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\t\t\tUszkodzenie ko\u015bci:<\/p>\n<ul>\n<li>Osteoporoza<\/li>\n<li>Zmiany lityczne (ko\u015bci ulegaj\u0105 jakby rozpuszczaniu), cz\u0119sto spotykane s\u0105 z\u0142amania patologiczne <\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td> Kom\u00f3rki szpiczakowe aktywuj\u0105 kom\u00f3rki<\/p>\n<p>\t\t\tosteoklastyczne szpiku kostnego, kt\u00f3re ?rozpuszczaj\u0105&quot; ko\u015bci i hamuj\u0105 kom\u00f3rki<\/p>\n<p>\t\t\tosteoblastyczne, kt\u00f3re ?odbudowuj\u0105&quot; ko\u015bci<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> B\u00f3le ko\u015bci<\/li>\n<li>Obrz\u0119ki<\/li>\n<li>Z\u0142amania ko\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Podniesione st\u0119\u017cenie  wapnia w <\/p>\n<p>\t\t\tsurowicy krwi<\/p>\n<\/td>\n<td> Uwalnianie wapnia z ko\u015bci<\/p>\n<p>\t\t\tdo krwi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Zaburzenia sprawno\u015bci umys\u0142owej<\/li>\n<li>Odwodnienie<\/li>\n<li>Zaparcia<\/li>\n<li>Zm\u0119czenie<\/li>\n<li>Os\u0142abienie<\/li>\n<li>Zaburzenia rytmu serca<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Upo\u015bledzenie funkcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/p>\n<\/td>\n<td> Kom\u00f3rki szpiczakowe zmniejszaj\u0105 produkcj\u0119<\/p>\n<p>\t\t\tprzeciwcia\u0142 chroni\u0105cych przed zaka\u017ceniami<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Cz\u0119stsze infekcje <\/li>\n<li>D\u0142u\u017cszy okres zdrowienia<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Co jest przyczyn\u0105 szpiczaka mnogiego?<\/b><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Nie znamy \u017cadnego pojedynczego czynnika powoduj\u0105cego zachorowanie. Wiadomo<\/p>\n<p>natomiast, \u017ce:<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi wyst\u0119puje niezwykle rzadko u dzieci, nastolatk\u00f3w i m\u0142odych doros\u0142ych.<\/p>\n<p>\tW\u015br\u00f3d os\u00f3b doros\u0142ych cz\u0119sto\u015b\u0107 szpiczaka mnogiego wzrasta wraz z wiekiem.<\/p>\n<p>\tNajwi\u0119ksza cz\u0119sto\u015b\u0107 zachorowa\u0144 przypada na pi\u0105t\u0105, sz\u00f3st\u0105 i si\u00f3dm\u0105 dekad\u0119 \u017cycia.<\/p>\n<p>\tWynika to, by\u0107 mo\u017ce, ze: zmniejszonej<\/p>\n<p>\tskuteczno\u015bci uk\u0142adu odporno\u015bciowego w eliminowaniu prekursor\u00f3w kom\u00f3rek<\/p>\n<p>\tszpiczakowych, kumulowania<\/p>\n<p>\tsi\u0119 wp\u0142ywu czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych  oraz zmian<\/p>\n<p>\torganizmu zwi\u0105zanych z wiekiem (np. hormonalnych)<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tWsz\u0119dzie na<\/p>\n<p>\t\u015bwiecie statystyki podaj\u0105, i\u017c szpiczak mnogi jest cz\u0119stszy w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn,<\/p>\n<p>\tjednak w Polsce jest odwrotnie, to kobiety cz\u0119\u015bciej zapadaj\u0105 na t\u0119 chorob\u0119. Wg<\/p>\n<p>\tdanych pochodz\u0105cych z Rejestru Nowotwor\u00f3w Centrum Onkologii w Warszawie w 2004<\/p>\n<p>\troku og\u00f3\u0142em na szpiczaka mnogiego zachorowa\u0142o 1122 osoby <i>de novo <\/i>(w tym by\u0142o 529 m\u0119\u017cczyzn oraz 593 kobiety)<\/li>\n<li>\n<p>\tWydaje si\u0119,<\/p>\n<p>\t\u017ce niekt\u00f3re z zawod\u00f3w, a tak\u017ce nara\u017cenie na czynniki chemiczne (np. dioksyny, rozpuszczalniki, czynniki<\/p>\n<p>\tczyszcz\u0105ce) oraz promieniowanie mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 szpiczaka mnogiego u os\u00f3b<\/p>\n<p>\tpredysponowanych. Ogromna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych i uwarunkowa\u0144<\/p>\n<p>\tgenetycznych uniemo\u017cliwia dok\u0142adne ustalenia w tym wzgl\u0119dzie.<\/li>\n<li>\n<p>\tPomimo, i\u017c<\/p>\n<p>\tzdarza si\u0119 cz\u0119stsze wyst\u0119powanie szpiczaka mnogiego w pewnych rodzinach (3-5%),<\/p>\n<p>\tprawdopodobie\u0144stwo tego jest niewielkie. Jak na razie nie s\u0105 dost\u0119pne \u017cadne<\/p>\n<p>\ttesty genetyczne umo\u017cliwiaj\u0105ce wykrywanie takich predyspozycji.<\/li>\n<li>\n<p>\tZaka\u017cenia,<\/p>\n<p>\tszczeg\u00f3lnie wirusowe, rozpatrywano jako potencjaln\u0105 przyczyn\u0119 choroby. Cz\u0119\u015b\u0107<\/p>\n<p>\tbada\u0144 wi\u0105za\u0142a wyst\u0105pienie choroby z zaka\u017ceniami wirusami HIV, wirusowym<\/p>\n<p>\tzapaleniem w\u0105troby typu B lub C, opryszczki (HHV-8), EBV i nowo pojawiaj\u0105cymi<\/p>\n<p>\tsi\u0119 wirusami, np. zmutowanym wirusem cytomegalii (CMV). Znaczenie tych zaka\u017ce\u0144<\/p>\n<p>\tpozostaje jednak wci\u0105\u017c przedmiotem bada\u0144 i spekulacji naukowac\u00f3w.<\/li>\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi jest najprawdopodobniej wywo\u0142ywany dzia\u0142aniem kilku r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w u<\/p>\n<p>\tdanej osoby.<\/li>\n<li>\n<p>\tSzpiczak<\/p>\n<p>\tmnogi stanowi oko\u0142o 1-2% wszystkich nowotwor\u00f3w i jest drugim najcz\u0119stszym<\/p>\n<p>\tnowotworem krwi po ch\u0142oniakach.<\/li>\n<li>\n<p>\tObserwacje z<\/p>\n<p>\tostatnich lat wskazuj\u0105, i\u017c cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania szpiczaka mnogiego<\/p>\n<p>\tzdecydowanie wzrasta, r\u00f3wnie\u017c coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy chorych w\u015br\u00f3d os\u00f3b<\/p>\n<p>\tponi\u017cej 40 r\u017c.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela przedstawiaj\u0105ca odmiany szpiczaka mnogiego i schorze\u0144 pokrewnych.<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"567\" height=\"512\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Typ<\/td>\n<td>Charakterystyka <\/td>\n<td>Leczenie <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Gammapatia monoklinalna      o<\/p>\n<p>\t\t\tnieznanym znaczeniu (MGUS)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tNie jest szpiczakiem mnogim<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tBrak objaw\u00f3w choroby<\/li>\n<li>W ci\u0105gu roku oko\u0142o 1% os\u00f3b\n<p>\t\t\t\tz MGUS zachoruje na pe\u0142noobjawowego szpiczaka mnogiego lub inn\u0105 chorob\u0119<\/p>\n<p>\t\t\t\twymagaj\u0105c\u0105 terapii<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tZwykle nie wymaga leczenia<\/li>\n<li>Zalecane monitorowanie przebiogu schorzenia<\/li>\n<\/ul>\n<p><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Bezobjawowy szpiczak mnogi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tPosiada niekt\u00f3re cechy szpiczaka mnogiego, np:<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&#8211; Niewielka anemia<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&#8211; Uszkodzenie ko\u015bci<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&#8211; Sk\u0142onno\u015b\u0107 do infekcji<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tChoroba post\u0119puje wolno lub wcale<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tWymagane monitorowanie choroby<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tWskazana terapia wspomagaj\u0105ca<\/p>\n<p>\t\t\t\t(np. bisfosfoniany<\/p>\n<p>\t\t\t\tprzy uszkodzeniu ko\u015bci)<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tLeczenie anemii<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tChemioterapia nie jest zalecana<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Szpiczak mnogi umiejscowiony &#8211; plasmocytoma<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tKom\u00f3rki szpiczakowe (lub<\/p>\n<p>\t\t\t\tnieprawid\u0142owe kom\u00f3rki plazmatyczne) rosn\u0105ce<\/p>\n<p>\t\t\t\tw formie guza, cz\u0119sto<\/p>\n<p>\t\t\t\tw pojedynczym miejscu ko\u015b\u0107ca lub tkanek mi\u0119kkich<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania guz\u00f3w w innych miejscach<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tZwykle leczony przy pomocy radioterapii<\/p>\n<p>\t\t\t\tw dawkach leczniczych<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tChirurgiczne usuni\u0119cie guza, gdy jest to mo\u017cliwe (rzadko)<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMo\u017ce wymaga\u0107 chirurgicznej rekonstrukcji<\/p>\n<p>\t\t\t\tw miejscach uszkodze\u0144<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Objawowy (aktywny) szpiczak mnogi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Typowe cechy szpiczaka mnogiego<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td>\n<ul>\n<li> Leczenie og\u00f3lnoustrojowe<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Cechy charakterystyczne szpiczaka mnogiego<\/p>\n<p><\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\tChorzy z objawow\u0105<\/p>\n<p>\tpostaci\u0105 szpiczaka mnogiego zwykle s\u0105 w II lub III okresie zaawansowania<\/p>\n<p>\tchoroby. <\/li>\n<li>\n<p>\tJe\u015bli<\/p>\n<p>\tuszkodzenie ko\u015bci nie stanowi problemu, odczuwane objawy mog\u0105 by\u0107 niewielkie i<\/p>\n<p>\tchoroba mo\u017ce pozosta\u0107 nierozpoznana. Zm\u0119czenie, przed\u0142u\u017cone okresy zdrowienia<\/p>\n<p>\tczy b\u00f3le w okolicy l\u0119d\u017awiowej s\u0105 cz\u0119ste i mog\u0105 by\u0107 spowodowane wieloma<\/p>\n<p>\tczynnikami.<\/li>\n<li>\n<p>\tRozpoznanie<\/p>\n<p>\tmo\u017ce by\u0107 przypadkowe (np. przy okazji stwierdzenia w badaniach okresowych<\/p>\n<p>\tzwi\u0119kszonego st\u0119\u017cenia bia\u0142ka we krwi czy moczu lub tr\u00f3jcyfrowego OB). <\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b><\/p>\n<p><\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Ustalenia stopnia zaawanasowania choroby i rokowania<\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b> <\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Przed rozpocz\u0119ciem leczenia chorego, niezwykle wa\u017cne jest ustalenie stopnia<\/p>\n<p>zaawansowania choroby i rokowania. Klasyfikacja Durie-Salmona, znana od roku<\/p>\n<p>1975, jest niezwykle przydatna w podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych terapii i<\/p>\n<p>rokowania, jak r\u00f3wnie\u017c kwalifikacji chorych do bada\u0144 klinicznych i por\u00f3wnywania<\/p>\n<p>ich wynik\u00f3w.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela zawieraj\u0105ca klasyfikacj\u0119 choroby wg Durie-Salmona<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"566\" height=\"384\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Okres<\/td>\n<td>Kryteria <\/td>\n<td>\n<p>\t\t\tIlo\u015b\u0107 kom\u00f3rek szpiczakowych <\/p>\n<p>\t\t\t(x 10<sup>12<\/sup>\/m<sup>2<\/sup>)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Okres I (A lub B)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tWymagana obecno\u015b\u0107 wszystkich poni\u017cszych:<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tHemoglobina &gt;10g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenia wapnia we krwi prawid\u0142owe lub &lt; 2,75 mmol\/l<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tPrawid\u0142owa struktura ko\u015bci (stopie\u0144 0) lub pojedynczy guz plazmocytoma na zdj\u0119ciach rtg<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tMa\u0142e st\u0119\u017cenie bia\u0142ka M: IgG &lt;5g\/dl, IgA&lt;3g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenie bia\u0142ka Bence-Jones&#8217;a &lt;4g\/24godz<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td> &lt;0,6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Okres II (A lub B) <\/td>\n<td> Obraz nie odpowiadaj\u0105cy kryteriom okresu I ani III<\/p>\n<\/td>\n<td> 0,6-1,2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Okres III (A lub B)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tJeden lub wi\u0119cej z poni\u017cszych:<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tHemoglobina &lt; 8,5g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenie wapnia we krwi &gt; 2,75<\/p>\n<p>\t\t\t\tmmol\/l<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tZaawansowane zmiany lityczne ko\u015b\u0107ca (stopie\u0144 3)<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tDu\u017ce st\u0119\u017cenie bia\u0142ka M: IgG&gt;7g\/dl, IgA&gt;5g\/dl<\/li>\n<li>\n<p>\t\t\t\tSt\u0119\u017cenie bia\u0142ka Bence-Jones&#8217;a &gt;12g\/24 h<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<td> &gt;1,2<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div align=\"justify\">\n<p><\/p>\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Stadium A: wzgl\u0119dnie<\/p>\n<p>prawid\u0142owa funkcja nerek (kreatynina &lt; 2,0mg\/dl)<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Stadium B:<\/p>\n<p>nieprawid\u0142owa funkcja nerek (kreatynina &gt;2,0mg\/dl)<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>W 2003 roku podczas X Mi\u0119dzynarodowych Warsztat\u00f3w Dotycz\u0105cych Leczenia i Diagnostyki Szpiczaka Mnogiego,<\/p>\n<p>zaproponowano bardzo prosty tzw. Mi\u0119dzynarodowy System Stopniowania dla<\/p>\n<p>Szpiczaka Mnogiego (ISS), kt\u00f3ry przedstawiamy poni\u017cej.<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela przedstawiaj\u0105ca Mi\u0119dzynarodowy System Stopniowania dla Szpiczaka Mnogiego<\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"559\" height=\"274\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Stopie\u0144 zaawansowania<\/p>\n<\/td>\n<td>Warto\u015bci <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\t\t\tStadium I <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tBeta-2-mikroglobulina &lt; 3,5 mg\/dl<\/p>\n<div align=\"left\">\n<p>\t\t\tAlbumina ? 3,5 g\/dl<\/p><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Stadium II<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tBeta-2-mikroglobulina &lt; 3,5 mg\/dl<\/p>\n<div align=\"left\"><\/div>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tAlbumina &lt; 3,5 g\/dl<\/p>\n<div align=\"left\"><\/div>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tlub<\/p>\n<div align=\"left\">\n<p>\t\t\tBeta-2-mikroglobulina  3,5 &#8211; 5,5<\/p>\n<p>\t\t\tmg\/dl<\/p><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Stadium III<\/p>\n<\/td>\n<td> Beta-2-mikroglobulina &gt; 5,5 mg\/dl<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela przedstawiaj\u0105ca inne czynniki prognostyczne, u\u0142atwiaj\u0105ce zakwalifikowanie chorego do optymalnego leczenia <\/p>\n<table align=\"justify\" border=\"1\" width=\"556\" height=\"396\">\n<tbody>\n<tr>\n<td> Badanie<\/td>\n<td>Znaczenie kliniczne <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> St\u0119\u017cenie Beta-2-mikroglobuliny we krwi (?2M)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tProsty test, kt\u00f3ry powinien by\u0107 wykonany u ka\u017cdego<\/p>\n<p>\t\t\tchorego. Wysokie warto\u015bci wskazuj\u0105 na du\u017c\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby i jest to<\/p>\n<p>\t\t\twtedy  niekorzystne prognostycznie<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> St\u0119\u017cenie albuminy we krwi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tWchodzi w sk\u0142ad rutynowych bada\u0144 biochemicznych.<\/p>\n<p>\t\t\tNiskie warto\u015bci sugeruj\u0105 mniej korzystne rokowanie<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tBia\u0142ko C-reaktywne <\/p>\n<p>\t\t\t(CRP)<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tPrawid\u0142owe bia\u0142ko krwi, tzw. bia\u0142ko ostrej fazy<\/p>\n<p>\t\t\tPodwy\u017cszone warto\u015bci sugeruj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby i gorsze rokowanie<\/p>\n<p>\t\t\t(parametr ma\u0142o czu\u0142y)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> Aktywno\u015b\u0107 dehydrogenazy mleczowej (LDH) w surowicy<\/p>\n<p>\t\t\tkrwi<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"center\">\n<p>\t\t\tPodwy\u017cszone warto\u015bci sugeruj\u0105<\/p>\n<p>\t\t\twi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 choroby i gorsze rokowanie (parametr ma\u0142o czu\u0142y)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td> <span style=\"font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman'\">Badanie cytogenetyczne szpiku kostnego (FISH)<\/span><\/td>\n<td>\n<p align=\"center\">\n<p>\t\t\tZ\u0142e rokowanie u chorych z<\/p>\n<p>\t\t\tzaburzeniami cytogenetycznymi: del 13, t (4,14), t (14;16) oraz inne<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p><b>Podstawowe badania w szpiczaku mnogim<\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p><b> <\/b><\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>Przy podejrzeniu szpiczaka mnogiego nale\u017cy wykona\u0107 szereg bada\u0144 celem<\/p>\n<p>ustalenia ostatecznej diagnozy, okre\u015blenia aktywno\u015bci i zaawansowania choroby.<\/p>\n<div align=\"justify\">\n<\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p>Tabela obrazuj\u0105ca podstawowe badania wykonywane przy podejrzeniu szpiczaka.<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"561\" height=\"1371\">\n<tbody>\n<tr align=\"justify\">\n<td> Rodzaj badania<\/p>\n<\/td>\n<td>Cel badania <\/td>\n<\/tr>\n<tr align=\"justify\">\n<td>\n<p>\t\t\t<b>Biopsja szpiku<\/p>\n<p>\t\t\tkostnego<\/b><\/p>\n<div align=\"left\">\n<p>\t\t\tWykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c specjalne badania celem ustalenia prognozy w<\/p>\n<p>\t\t\tchorobie  (badania cytogenetyczne,  immunologiczne, wykrywanie amyloidu)<\/p><\/div>\n<\/td>\n<td>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tJako pojedyncze badanie umo\u017cliwia ustalenie<\/p>\n<p>\t\t\todsetka kom\u00f3rek nowotworowych w szpiku kostnym. W I stadium zaawansowania<\/p>\n<p>\t\t\tchoroby oraz przy rozpoznaniu plazmocytoma wykonuje si\u0119 bezpo\u015bredni\u0105 biopsj\u0119<\/p>\n<p>\t\t\tguza<\/p>\n<p>\t\t\tNa podstawie bada\u0144 cytogenetycznych (analiza chromosomalna) stwierdzi\u0107<\/p>\n<p>\t\t\tmo\u017cna obecno\u015b\u0107 parametr\u00f3w dobrze i \u017ale rokuj\u0105cych.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr align=\"justify\">\n<td>\n<p>\t\t\t<b>Badania krwi<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t1.Morfologia krwi<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t2.Badania biochemiczne<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t3.Badania bia\u0142ek krwi<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tElektroforeza<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tImmunofiksacja<\/li>\n<\/ul>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>\n<p>\t\t\t\tBadanie wsp\u00f3\u0142czynnika ?\/? oraz oznaczenie ilo\u015bci ? lub ? w surowicy dzi\u0119ki<\/p>\n<p>\t\t\t\tbadaniom FREELITE CHAIN ASSEY<\/li>\n<\/ul>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tOcena stopnia nasilenia anemii<\/p>\n<p>\t\t\tOcena ilo\u015bci leukocyt\u00f3w<\/p>\n<p>\t\t\tOcena ilo\u015bci p\u0142ytek krwi<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tNiezwykle wa\u017cne celem oceny funkcji nerek<\/p>\n<p>\t\t\t(kreatynina, mocznik, kwas moczowy) oraz st\u0119\u017cenia wapnia i aktywno\u015b\u0107<\/p>\n<p>\t\t\tdehydrogenazy mleczanowej (LDH)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tWykazuj\u0105 <b>obecno\u015b\u0107<\/b><\/p>\n<p>\t\t\ttzw. bia\u0142ka monoklonalnego (nieprawid\u0142owego)<\/p>\n<p>\t\t\tPomiar <b>ilo\u015bci<\/b><\/p>\n<p>\t\t\tbia\u0142ka monoklonalnego i prawid\u0142owego<\/p>\n<p>\t\t\tCharakteryzuje <b>rodzaj<\/b> bia\u0142ka monoklonalnego       <\/p>\n<p>\t\t\t(tzw. \u0142a\u0144cuchy ci\u0119\u017ckie- G,A,D,E,M oraz \u0142a\u0144cuchy lekkie kappa-?,<\/p>\n<p>\t\t\tlambda-?)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr align=\"justify\">\n<td>\n<p>\t\t\t<b>Badania moczu<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tBadania bia\u0142ek (podobnie jak we krwi):<\/p>\n<p>\t\t\tElektroforeza<\/p>\n<p>\t\t\tImmunofiksacja<\/p>\n<\/td>\n<td> Wykazuj\u0105 <b>obecno\u015b\u0107,<\/p>\n<p>\t\t\trodzaj i ilo\u015b\u0107<\/b> bia\u0142ka monoklonalnego w moczu<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td align=\"justify\">\n<p>\t\t\t<b>Badania ko\u015bci<\/b><\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tRadiologiczne (Rtg)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tRezonans magnetyczny (NMR)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tBadanie PET (pozytronowa emisyjna tomografia)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tTomografia komputerowa (CT)<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p>\t\t\tDensytometria<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\tOcena <b>obecno\u015bci,<\/p>\n<p>\t\t\tzaawansowania i lokalizacji<\/b> uszkodze\u0144 ko\u015bci<\/p>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\tBadanie radiologiczne nadal pozostaje ?z\u0142otym<\/p>\n<p>\t\t\tstandardem&quot; w poszukiwaniu uszkodze\u0144 ko\u015bci.       Pe\u0142ne badanie ko\u015b\u0107ca jest konieczne<\/p>\n<p>\t\t\tcelem wykazania osteoporozy, osteopenii, zmian litycznych i z\u0142ama\u0144<\/p>\n<div align=\"justify\"><\/div>\n<p align=\"justify\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tStosowany w przypadkach, gdy badania rtg<\/p>\n<p>\t\t\tnie wykazuj\u0105 zmian oraz celem dok\u0142adniejszej diagnostyki pewnych obszar\u00f3w, np.<\/p>\n<p>\t\t\tkr\u0119gos\u0142upa, m\u00f3zgu. Czasem ujawnia zmiany w szpiku kostnym niewidoczne na<\/p>\n<p>\t\t\tzdj\u0119ciach rtg. Mo\u017ce ujawni\u0107 zmiany w innych tkankach uciskaj\u0105ce na nerwy czy<\/p>\n<p>\t\t\trdze\u0144 kr\u0119gowy<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tCzu\u0142e badanie okre\u015blaj\u0105ce stopie\u0144 zaj\u0119cia ko\u015bci<\/p>\n<p>\t\t\toraz poszukiwanie ewentualnych guz\u00f3w pozakostnych<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tStosowana w przypadkach, gdy badania radiologiczne<\/p>\n<p>\t\t\tnie wykazuj\u0105 zmian oraz celem dok\u0142adniejszej diagnostyki podejrzanych obszar\u00f3w.<\/p>\n<p>\t\t\tSzczeg\u00f3lnie przydatna do dok\u0142adniejszego obrazowania ma\u0142ych zmian w ko\u015bciach<\/p>\n<p>\t\t\tlub ucisku na nerw<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\t&nbsp;<\/p>\n<p align=\"left\">\n<p>\t\t\tPomocna w ocenie uszkodzenia ko\u015b\u0107ca i poprawy po<\/p>\n<p>\t\t\tzastosowaniu bisfosfonian\u00f3w<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O leczeniu szpiczaka czytaj w <a href=\"\/artykuly\/1419-szpiczak-mnogi-poradnik-dla-pacjentow-czesc-ii\" title=\"szpiczak mnogi-jak leczy\u0107\">drugiej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szpiczak mnogi jest chorob\u0105 bardzo z\u0142o\u017con\u0105. Postawienie w\u0142a\u015bciwej diagnozy cz\u0119sto nie jest \u0142atwe, a proponowane leczenie mo\u017ce by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne. Pacjenci szukaj\u0105 pomocy u lekarzy rodzinnych, ortoped\u00f3w, chirurg\u00f3w, traumatolog\u00f3w, reumatolog\u00f3w, internist\u00f3w, nefrolog\u00f3w, aby ostatecznie trafi\u0107 do hematolog\u00f3w, gdzie niejednokrotnie po wielomiesi\u0119cznym op\u00f3\u017anieniu stawiana jest w\u0142a\u015bciwa diagnoza. [[OPENX]] Taka sytuacja mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 u chorego uczucie zagubienia, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-322","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=322"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/322\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}