{"id":287,"date":"2008-08-18T16:38:42","date_gmt":"2008-08-18T14:38:42","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=287"},"modified":"2011-06-29T13:35:24","modified_gmt":"2011-06-29T11:35:24","slug":"1179-uzadlenia-przez-osy-i-pszczoly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=287","title":{"rendered":"U\u017c\u0105dlenia przez osy i pszczo\u0142y"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-size: 14px\" align=\"justify\">\n<b>Koniec lata i pocz\u0105tek jesieni &#8211; pora zbioru owoc\u00f3w &#8211; to okres, kiedy najcz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 u\u017c\u0105dlenia przez osy i pszczo\u0142y.\u00a0 <\/b>\n<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"font-size: 14px\" align=\"justify\">\n<b>Koniec lata i pocz\u0105tek jesieni &#8211; pora zbioru owoc\u00f3w &#8211; to okres, kiedy najcz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 u\u017c\u0105dlenia przez osy i pszczo\u0142y.\u00a0 <\/b>\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n[[OPENX]]\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nPszczo\u0142a po u\u017c\u0105dleniu zostawia w ciele u\u017c\u0105dlonego swoje \u017c\u0105d\u0142o i ginie. Ma ono na sobie haczyki, kt\u00f3re po wbiciu w sk\u00f3r\u0119 nie pozwalaj\u0105 na jego wyci\u0105gni\u0119cie. \u017b\u0105d\u0142o osy jest g\u0142adkie jak szpilka; po u\u017c\u0105dleniu osa je wyci\u0105ga i odlatuje. Wewn\u0105trz \u017c\u0105d\u0142a pszczo\u0142y, na jego ko\u0144cu, znajduje si\u0119 zbiorniczek jadowy, kt\u00f3ry zawiera ok. 1 mg jadu. Jad pszcz\u00f3\u0142 sk\u0142ada si\u0119 z hialuronidazy fosfolipazy A2, wysokocz\u0105steczkowej substancji z aktywn\u0105 fosfataz\u0105 kwa\u015bn\u0105 i melityny. Jad osy ma podobny sk\u0142ad i dzia\u0142anie na organizm cz\u0142owieka.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nJad pszczeli powoduje:\n<\/p>\n<ul>\n<li>podra\u017cnienie sk\u00f3ry,<\/li>\n<li>b\u00f3l,<b><\/b><\/li>\n<li>rozpad krwinek czerwonych.\n\t<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"justify\">\nObni\u017ca on te\u017c ci\u015bnienie t\u0119tnicze, zwykle dzia\u0142a pobudzaj\u0105co na serce, a czasem dzia\u0142a te\u017c pora\u017caj\u0105co.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nU ludzi uczulonych na jad pszczeli, zw\u0142aszcza u dzieci, uk\u0105szenie pszcz\u00f3\u0142 mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 siln\u0105 reakcj\u0119 alergiczn\u0105. Podobnie reaguj\u0105 osoby uczulone na jad os. Pojedyncze u\u017c\u0105dlenie przez pszczo\u0142\u0119 lub os\u0119 nie jest gro\u017ane dla ludzi, kt\u00f3rzy nie s\u0105 uczelni. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce dopiero jad kilkuset u\u017c\u0105dle\u0144 w tu\u0142\u00f3w, czy ko\u0144czyny m\u00f3g\u0142by spowodowa\u0107 \u015bmier\u0107 cz\u0142owieka.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nZwykle po u\u017c\u0105dleniu powstaje obrz\u0119k i miejscowe zaczerwienienie. Objawy te ust\u0119puj\u0105 samoistnie po kilku godzinach. S\u0105 jednak ludzie, u kt\u00f3rych pojedyncze u\u017c\u0105dlenia mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 bardzo du\u017ce odczyny miejscowe: du\u017cy, narastaj\u0105cy przez 48 godzin obrz\u0119k, kt\u00f3ry utrzymuje si\u0119 do tygodnia. Towarzysz\u0105 jemu uczucia sw\u0119dzenia w miejscu u\u017c\u0105dlenia. Po u\u017c\u0105dleniach mnogich (poza objawami miejscowymi) mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy og\u00f3lne jak: nudno\u015bci, wymioty, os\u0142abienie, dreszcze, nadmierna potliwo\u015b\u0107, b\u00f3le brzucha, biegunka, kaszel, a w gro\u017aniejszych stanach &#8211; narastaj\u0105ca duszno\u015b\u0107.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nSzczeg\u00f3lnie niebezpieczne jest, gdy pszczo\u0142a u\u017c\u0105dli w j\u0119zyk lub krta\u0144. W\u00f3wczas mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 gwa\u0142townie narastaj\u0105cy obrz\u0119k wywo\u0142uj\u0105cy obaw\u0119 zamkni\u0119cia dr\u00f3g oddechowych. Jest to stan zagro\u017cenia \u017cycia wymagaj\u0105cy natychmiastowej pomocy lekarskiej (pilne wezwanie pogotowia).\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nNajgro\u017aniejsz\u0105 reakcj\u0105 na jad pszczeli jest wstrz\u0105s anafilaktyczny, kt\u00f3ry wyst\u0119puje u niekt\u00f3rych os\u00f3b  uczulonych. Mo\u017ce on wyst\u0105pi\u0107 ju\u017c po 10-20 minutach po u\u017c\u0105dleniu. Na tu\u0142owiu, r\u0119kach i nogach pojawia si\u0119 silnie sw\u0119dz\u0105ca pokrzywka, wyst\u0119puj\u0105 obrz\u0119ki sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych. Szczeg\u00f3lnie niebezpieczny, gro\u017c\u0105cy uduszeniem, jest obrz\u0119k krtani i tchawicy. Wyst\u0119puj\u0105 objawy zapa\u015bci naczyniowej i spadki ci\u015bnienia. Ten stan wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej. U os\u00f3b, kt\u00f3re ju\u017c przeby\u0142y taki wstrz\u0105s istnieje obawa, \u017ce ka\u017cdy nast\u0119pny mo\u017ce by\u0107 jeszcze silniejszy, dlatego konieczne jest stosowanie odczulania przez podawanie specjalnych szczepionek.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nOsoby uczulone na jad owad\u00f3w powinny zabiera\u0107 ze sob\u0105 na wyjazdy zestawy ratunkowe, kt\u00f3re mo\u017cna kupi\u0107 w aptece, zawieraj\u0105ce w swoim sk\u0142adzie automatyczn\u0105 strzykawk\u0119 z adrenalin\u0105. Lek ten mo\u017cna kupi\u0107 tylko na recept\u0119 lekarsk\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koniec lata i pocz\u0105tek jesieni &#8211; pora zbioru owoc\u00f3w &#8211; to okres, kiedy najcz\u0119\u015bciej zdarzaj\u0105 si\u0119 u\u017c\u0105dlenia przez osy i pszczo\u0142y.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-287","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=287"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/287\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}