{"id":194,"date":"2008-03-19T22:18:10","date_gmt":"2008-03-19T21:18:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=194"},"modified":"2011-02-24T19:24:43","modified_gmt":"2011-02-24T18:24:43","slug":"856-schizofrenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arturszpilka.pl\/?p=194","title":{"rendered":"Schizofrenia"},"content":{"rendered":"
\n<\/div>\n

\nNazwa choroby pochodzi od greckiego s\u0142owa "schizo", czyli "rozczepiam".<\/b>\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n<\/div>\n

\nNazwa choroby pochodzi od greckiego s\u0142owa "schizo", czyli "rozczepiam".<\/b>\n<\/p>\n

\n[[OPENX]]\n<\/p>\n

\nSchizofrenia
\nto g\u0142\u0119bokie zaburzenie psychiczne, kt\u00f3re charakteryzuje si\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bciami
\nmy\u015blenia, postrzegania, emocji i zachowania. Do jej podstawowych symptom\u00f3w
\nnale\u017c\u0105 tzw. objawy psychotyczne – urojenia i halucynacje – kt\u00f3re polegaj\u0105 na
\nzak\u0142\u00f3ceniu kontaktu z rzeczywisto\u015bci\u0105 oraz zaburzeniu koncentracji, my\u015blenia i
\nmowy.\n<\/p>\n

\nWyr\u00f3\u017cnia
\nsi\u0119 pi\u0119\u0107 podtyp\u00f3w schizofrenii:\n<\/p>\n

\n
    \n
  • \n\tparanoidaln\u0105 (obecno\u015b\u0107 sp\u00f3jnych uroje\u0144
    \n\twielko\u015bciowych i prze\u015bladowczych, halucynacje s\u0142uchowe, intensywne emocje), <\/li>\n
  • \n\tzdezorganizowan\u0105 (brak powagi i niesp\u00f3jno\u015b\u0107
    \n\tzachowania, zdezorganizowane urojenia skoncentrowane na ciele chorego, brak
    \n\tdba\u0142o\u015bci o higien\u0119),<\/li>\n
  • \n\tkatatoniczn\u0105
    \n\t(silne stany podniecenia i pobudzenia przeplatane os\u0142upieniem i zamieraniem w
    \n\tbezruchu; urojenia i halucynacje dotycz\u0105ce \u015bmierci i zniszczenia),<\/li>\n
  • \n\trezydualn\u0105 (brak uroje\u0144 i halucynacji,
    \n\tsp\u0142ycenie i nieadekwatne wyra\u017canie emocji, upo\u015bledzenie podstawowych czynno\u015bci
    \n\thigienicznych, izolacja spo\u0142eczna, osobliwe zachowania, apatia)<\/li>\n
  • \n\tniezr\u00f3\u017cnicowan\u0105 (brak kryteri\u00f3w diagnostycznych
    \n\tinnych typ\u00f3w schizofrenii, s\u0142abe przystosowanie interpersonalne). <\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
    \n<\/div>\n

    \nSchizofreni\u0119
    \nmo\u017cna te\u017c podzieli\u0107 ze wzgl\u0119du na nasilenie: na ostr\u0105 (nag\u0142e wyst\u0105pienie w
    \npe\u0142ni rozwini\u0119tych objaw\u00f3w) i przewlek\u0142\u0105 (chroniczn\u0105, w kt\u00f3rej wyst\u0119puje
    \nd\u0142u\u017cszy i bardziej stopniowy okres pogarszania stanu zdrowia).\n<\/p>\n

    \n<\/div>\n

    \nSzacuje
    \nsi\u0119, \u017ce na schizofreni\u0119 zapada oko\u0142o 1 procent populacji (cz\u0119\u015bciej m\u0119\u017cczy\u017ani). Pierwszy epizod pojawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej pod koniec okresu
    \ndojrzewania lub we wczesnej doros\u0142o\u015bci, przy czym u m\u0119\u017cczyzn pojawia si\u0119 on
    \nwcze\u015bniej (przed 25 rokiem \u017cycia), natomiast u kobiet oko\u0142o 25 roku \u017cycia. Schizofrenia
    \nmo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 bardzo szybko (w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy) b\u0105d\u017a te\u017c powoli (do
    \nkilku lat).\n<\/p>\n

    \n<\/div>\n

    \nJednym
    \nz pierwszych objaw\u00f3w schizofrenii jest unikanie kontaktu ze \u015bwiatem
    \notaczaj\u0105cym. Osoba chora ma problemy z komunikowaniem si\u0119 z innymi: zapomina
    \ns\u0142\u00f3w, z czasem zaczyna myli\u0107 ich kolejno\u015b\u0107 w zdaniu. W zale\u017cno\u015bci od typu
    \nschizofrenii, mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 dziwaczne, m\u0119cz\u0105ce urojenia i omamy, zachowania
    \nnieadekwatne do sytuacji. Omamy s\u0105 zwykle s\u0142uchowe, rzadziej wzrokowe. Chory
    \ns\u0142yszy g\u0142osy komentuj\u0105ce jego zachowanie lub nakazuj\u0105ce mu co\u015b zrobi\u0107.
    \nSchizofrenik cz\u0119sto dopatruje si\u0119 zwi\u0105zku mi\u0119dzy neutralnymi wydarzeniami a
    \njego osob\u0105, np. id\u0105c ulic\u0105 ma wra\u017cenie, \u017ce ka\u017cdy si\u0119 z niego \u015bmieje lub
    \nobmawia. Depresja i manie to zaburzenia cz\u0119sto towarzysz\u0105ce schizofrenii.\n<\/p>\n

    \n<\/div>\n

    \nIstnieje kilka \u017ar\u00f3de\u0142 podatno\u015bci zapadania na to
    \nzaburzenie. Liczne badania wskazuj\u0105, \u017ce podatno\u015b\u0107 ta mo\u017ce by\u0107 dziedziczona.
    \nIstotn\u0105 rol\u0119 mog\u0105 odgrywa\u0107 tak\u017ce powik\u0142ania oko\u0142oporodowe, nieprawid\u0142owo\u015bci w
    \nbudowie m\u00f3zgu (powi\u0119kszenie kom\u00f3r, mniejsze p\u0142aty czo\u0142owe), zaburzenia
    \ndzia\u0142ania neuroprzeka\u017anik\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie dopaminy), pozostawanie pod trwa\u0142ym
    \ndzia\u0142aniem stresu. Brak jednak jednoznacznej odpowiedz na pytanie, co jest
    \nnajwa\u017cniejszym determinantem zachorowalno\u015bci.\n<\/p>\n

    \nPodstaw\u0105
    \nleczenia jest farmakoterapia z u\u017cyciem typowych \u015brodk\u00f3w przeciwspychotycznych,
    \nkt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 g\u0142\u00f3wnie poprzez blokowanie receptor\u00f3w dopaminowych. Jako przyk\u0142ad
    \ntego typu \u015brodk\u00f3w poda\u0107 mo\u017cna chlorpromazin\u0119 i haloperidol. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce neuroleptyki
    \natypowe (np. clozapina, olanzapina, risperidon, sertindole) oraz lit, \u015brodki przeciwdrgawkowe
    \ni antydepresyjne. Cierpi\u0105cym na schizofreni\u0119 pomocna jest r\u00f3wnie\u017c psychoterapia.
    \nWczesne rozpocz\u0119cie leczenia zwi\u0119ksza szanse na spowolnienie i z\u0142agodzenie
    \nprzebiegu choroby.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nazwa choroby pochodzi od greckiego s\u0142owa "schizo", czyli "rozczepiam".<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-194","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=194"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arturszpilka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}